Haz 07 2018

Kavganın bedeli: Kur 45 kuruş, faiz 5 puan yukarıda

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın faizler hakkındaki açıklamalarıyla Nisan ayında dolarda ve faiz oranlarında yaşanan yükselişini durdurmak için ödenen fatura her geçen gün kabarıyor. Merkez Bankası Erdoğan’ın Londra’daki açıklamalarından ürküp doları 4.92 TL’ye kadar yükselten yabancı yatırımcıları sakinleştirmek için son 1.5 aydaki 3’üncü faiz artırımının bugün yaptı.

Banka piyasalara verdiği borçlarda kullandığı faiz oranını yüzde 17.75’e yükseltti. Bu oran aynı zamanda piyasadaki tüm faizler için bir taban limit teşkil ederken son 24 Nisan’dan bu yana 5 puanlık artış yaşadı. Kararın ardından dolar 4.45 TL’ye kadar geriledi.

Merkez Bankası’ndan yapılan açıklamada temel faiz oranı olan ftalık repo faiznin yüzde 16.50’den yüzde 17.75’e çıkarıldığı belirtilirken şu sözlere yer verildi:

‘Son dönemde açıklanan veriler iktisadi faaliyette dengelenme eğilimine işaret etmektedir. Dış talep gücünü korurken iç talep daha ılımlı seyretmektedir. Enflasyondaki yükselişte temelde maliyet yönlü gelişmeler etkili olmaktadır.

Bununla birlikte, fiyat artışlarının alt kalemler bazında genele yayılan bir nitelik gösterdiği dikkat çekmektedir. Talep koşullarındaki ılımlı görünüme rağmen enflasyon ve enflasyon beklentilerinin bulunduğu yüksek seviyeler fiyatlama davranışları üzerinde risk oluşturmaya devam etmektedir. Bu çerçevede Kurul, fiyat istikrarını desteklemek amacıyla parasal sıkılaştırmanın güçlendirilmesine karar vermiştir.’

Banka aynı zamanda piyasaya ılımlı mesajlar göndermeyi de ihmal etmedi. Gerektiği taktirde faiz artırımlarına devam edeceğini de açıkladı. Açıklamada şu sözler dikkat çekti:

‘Enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanana kadar para politikasındaki sıkı duruş kararlılıkla sürdürülecektir. Enflasyon beklentileri, fiyatlama davranışları ve enflasyonu etkileyen diğer unsurlardaki gelişmeler yakından izlenerek ihtiyaç duyulması halinde ilave parasal sıkılaştırma yapılabilecektir’

Enflasyona yönelik kaygılar ve uluslar arası kedi derecelendirme kuruluşlarının piyasalar üzerindeki etkisi, Merkez Bankası’nın bağımsızlığına müdahale tartışmalarının alevlendiği Nisan ayında dolar kuru ilk kez 4 TL sınırını geçmişti. Merkez Bankası da söz konusu ayın sonunda politika faiz oranını 0.75 puan artışla yüzde 13.5’e yükseltti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Türkiye ekonomisinin finansmanı için giderek daha önemli hale gelen yabancı yatırım fonlarının yöneticilerine Londra’da yaptığı tartışmalı açıklamalar ise sakinleşmeye çalışan piyasalarda şok etkisi yarattı. Dolar 18-25 Mayıs haftasında 4.92 TL’ye kadar yükselirken Merkez Bankası ekonomide ani bir çöküşü önlemek için olağanüstü bir toplantı yaptı ve faiz oranlarını 3 puan daha artırarak yüzde 16.5’e yükseltti.

Ek olarak Başbakan Yardımcısı ve Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya bir kez daha Londra’ya giderek yatırımcılara istediklerini alacakları konusunda güvence verdi. Son olarak bugün Merkez Bankası faiz oranlarında 0.75 puan daha artış yaptı.Kararın ardından dolar 4.58 TL’den 4.45 TL’ye kadar geriledi. Böylece Erdoğan’ın piyasalarla kavgası ve düzeltmesiyle geçen son birbuçuk ayda ülkedeki temel faiz oranı 5 puan yükselirken, dolar kuru da sarsıntılar öncesine göre hala 45 kuruş yukarıda.

Dolar kurunu durdurmak için faiz artırmanın bedeli de zaten uzun süredir talep eksikliği yaşayan iç pazara dönük sektörlerde önemli bir sorun oluşturuyor. Son açıklanan verilere göre otomotiv pazarı Mayıs’ta yüzde 15’e yakın daraldı.

Ayrıca AKP’nin klasik oy tabanını oluşturan inşaat ve perakende gibi sektörlerde de durgunluk eğilimi hızlanıyor. Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek’in açıklamalarına göre temel faiz oranlarındaki her 1 puan artış Türkiye’de reel sektöre 10 milyar TL ek finansman yükü çıkartıyor. 5 puanlık artışın faturası ise yıllık bazda milli gelirin yüzde 1.5’ini geçiyor.

Kura ek olarak faiz oranlarındaki artışın satışlar ve karlılığı düşüreceği endişeleriyle uluslar arası derecelendirme kuruluşu Moody’s dün Türkiye’nin en büyük reel sektör firmalarının bulunduğu 11 dev topluluk ve şirketi not indirimi için izlemeye aldı.