Zamlar üreticinin belini büktü, kanatlı sektörü kepenk kapatıyor

Konkordato, borçlarını ödeyemeyen şirketlerin mahkeme aracılığıyla iflaslarını ertelediği, hacizlere karşı koruma zırhı kazandıkları ve borçlarını yapılandırdıkları bir gerçeklik olarak hayatımıza girdi.

Sadece şirketlerin değil, vatandaşlarından ilan etmesi gündemde. Özellikle ayakkabı ve inşaat firmalarının peş peşe konkordato ilanları basına yansırken gıda devleri de bu yola başvuruyor. Nakit sıkışıklığı nedeniyle konkordato başvurusu yapan tavuk devi Keskinoğlu A.Ş.’nin konkordato süresini bir yıla uzattığını okumuştuk son olarak.

Son bir yılda yüzde 100 zamlanan girdi maliyetleri, beyaz et üretici firmalarının bir bir kapanmasına yol açıyor. 

Cumhuriyet’ten Gamze Bal’ın haberine göre Türkiye Kanatlı Hayvan Eti Üreticileri Merkez Birliği’nin (TÜKEBİR) verilerine göre, Sakarya-Kocaeli Bölgesi’ndeki bin 465 üretici firmanın 470’i; Ege Bölgesi’ndeki 3 bin firmanın da 400’ü artan maliyetlere dayanamayıp üretimini sonlandırdı. Ülke genelinde toplam 14 bin üretici firmanın bulunduğunu söyleyen TÜKEBİR 2. Başkanı Osman Bayraklı, bu firmaların yüzde 50’sinin Aralık ayı itibarıyla kapanacağını öngördüklerini söylüyor.

Türkiye’nin kanatlı sektöründe bulunan Keskinoğlu, Şenpiliç ve Erpiliç gibi sermaye grupları, ülke genelinde 14 bin üreticiyi kapsayan 18 entegre tesiste üretim yaptırıyor. Entegre tesisler, elektrik, kömür, çeltik, işçilik ve altlık gibi diğer tüm giderleri kendileri karşılamak zorunda. Ancak son bir yılda yüksek kurun etkisiyle ortalama yüzde 52.5 artan girdi maliyetleri, bazı kalemlerde yüzde 100’ü buluyor.

Hâl böyle olunca bu yük ağır gelmeye başladı. Marmara, Karadeniz ve Ege bölgelerindeki entegre tesislerde yıllardır fason üretim yapan firma yetkilileri, “Son 3 yılda hiç zam almadık ama artan maliyetlerle baş etmeye çalışıyoruz. Cebimizden verip, üretime devam etmeye çalışıyoruz” diyor.

Geçen yıl 300 TL olan bir ton çeltiğin bu yıl 600 TL’ye; bir ton kömürün ise 600 TL’den 1000-1250 TL’ye çıktığını belirten TÜKEBİR 2. Başkanı Bayraklı, sözlerini şöyle sürdürüyor:

“Sektörün bir dönemi 45 gündür. Bu süre içinde yalnızca elektriğe ödememiz gereken miktar geçen yıl 4 bin lira iken, bu yıl 7 bin 500 liraya çıktı” dedi. Ege Bölgesi’nde üretim yapan, aynı zamanda TÜKEBİR Genel Başkan Yardımcısı olan Mazlum Öztürk de “Elektrik borcumu kapamak için 2 tane jeneratörümden birini, 70 bin TL değerinde iken 25 bin TL’ye satmak zorunda kaldım. Entegre tesisler borçlarını ödeyemediği için ekipmanını satıp, tek tek kapanıyor.”

Kanatlı sektörünün, artan maliyetlerinin yanı sıra son dönemde artan konkordatolarla tahsilat sıkıntısı yaşadığı gelen bilgiler arasında.

Samsun Kavak Kanatlı Üreticileri Birliği İsmail Cengiz Belli, yalnızca Karadeniz Bölgesi’ndeki üreticilerin, toplam 5-6 milyon liralık alacağı biriktiğini kaydediyor. 

Bölgede yalnızca bir tane entegre tesisin olduğunu, bu tesise de Köytür’ün (Yemsel Tavukçuluk AŞ) üretim yaptırdığını anlatan Belli, “2015’te iflas erteleme davası açmışlardı. Halen sürüyor. 35 bin TL alacağım var. Yalnızca 2018 Mayıs’ta 6 bin lira yatırdılar. Gerisi beklemede” dedi. Belli, bazı firmaların alacağının 200 bin TL’ye kadar çıktığını ifade ediyor.


Haberin tamamına buradan ulaşabilirsiniz.