Yunanistan’da seçim var: Çipras hükümeti için kritik sınav

Pazar günü (7 Temmuz) Yunanistan’da kritik bir seçim var. Sandıklardan çıkacak oyların çoğunu alacak olan parti, yeni bir hükümet kurmaya hak kazanacak.

Nabız yoklamaları, bu yeni hükümeti kurma hakkına, sağ eğilimli ana muhalefet partisi Nea Dimokratia’nın (ND) sahip olabileceğini gösteriyor.

2015 ‘te Yunan ekonomisinin derinleşen kriz döneminde öfkeli halkın oylarıyla iktidara gelen radikal solcu Siriza Partisi ise, ND’nin dokuz puan gerisinde bulunuyor. 

Geçtiğimiz Mayıs ayında yapılan Avrupa Parlamentosu (AP) seçimlerinde ND yüzde 32.8 ile birinci; Siriza yüzde 24 ile ikinci sırada yer almıştı.

ND lideri Kiriakos Mitsotakis, seçim sonuçlarının açıklanmasından hemen sonraki günlerde, ND hükümetini kuracağına inanıyor.

Ancak Siriza lideri ve Başbakan Alexis Çipras da,  ND ile arasındaki 9 puanlık farkın kapatılabileceğine yönelik inancını gizlemiyor.

Bu seçimlere Değişim Hareketi (KİN.AL) adı altında katılacak olan -bir zamanların en büyük partisi sosyalist PASOK üyelerinden oluşan ancak ekonomik kriz yıllarında küçülen-merkez sol partisinden başka; ülkenin en eski partisi konumundaki Yunanistan Komünist Partisi (KKE) ve aşırı milliyetçi  Hrisi Avgi (Altın Şafak-HA)) partisi de, yüzde 3 barajını aşarak parlamentoya girmeye hak kazanacak partiler arasında bulunuyor.

Bu seçimlerde yüzde 3 barajını aşması beklenen partilerden bir diğerinin de Siriza Hükümeti’nin ilk aylarında Yunanistan Ekonomi Bakanlığını üstlenen ve “eksantrik bakan” sıfatını taşıyan ekonomi profesörü Yanis Varoufakis’in yeni kurduğu “MEPA 25”. Varoufakis’in partisinin şansının da yüksek olduğu görülüyor.

Nabız yoklamalarına göre bir başka sürprizi de, TV kanallarında “İsa Peygamberin yazıtları” ya da “saç dökülmesine karşı” oldukları iddiasıyla kitap ve sözüm ona merhemler satan eski siyasetçi; aşırı dindar ve milliyetçi Kiriakos Velopoulos’un kurduğu “Helen Çözümü- ELLİSİ” partisinin yapması söz konusu. 

Gerek nabız yoklamaları gerekse son AP seçim sonuçları,  Alexis Çipras liderliğindeki Siriza’nın 7 Temmuz seçimlerini kaybedeceğini gösteriyor. 

Çipras, 2015 yılında kendisini iktidara taşıyan seçimler için yürüttüğü kampanyalarda, Yunan ekonomisini düzlüğe çıkarmak amacıyla Yunanistan’a tasarruf programları “dayatan” -başta Almanya olmak üzere- Avrupa Birliği (AB)’ne ve IMF’ye karşı çetin bir mücadele başlatacağı yolundaki vaatlerini yerine getiremedi.

Üstelik kendine özgün davranışlarıyla tanınan dönemin Ekonomi Bakanı Yanis Varoufakis’in icat ettiği formüller, Yunanistan’ı az kalsın hem Euro Bölgesi’nden çıkartılması;  hem de AB tarafından dışlanması noktasına getirmişti. 

Siriza iktidarının ilk altı aylık döneminde Yunan bankaları iflastan kurtarmak için sermaye kontrolü (capital control) ilan edilmiş; Yunanistan’ın kendisi de resmen iflasın eşiğine gelmişti.

Çipras, Yunanistan’ı bu kısır döngüden çıkarmak için AB ve IMF karşısında gerilemek zorunda kalmasını “AB ve IMF ile mücadelemizde duvara tosladık. Duvarı yıkabileceğimize inanmıştık ama duvar çok sert çıktı, aldanmışım” şeklinde açıkladı.

Nitekim Yunan ekonomisi düzlüğe çıkmaya başlamıştı. Ama Çipras Hükümeti’nin “devrimci” ekonomi bakanı Varoufakis’in sıradışı formülleriyle değil; bu,  -ana muhalefet ND’nin de destek verdiği- AB ve IMF formülleriyle başarılacaktı... Çipras aynı anda AB’nin ‘masaaltı’ tavsiyesine uyarak Varoufakis’in işine son verdi.

Çipras’ın AB ve IMF karşısında gerilemesi, Yunan halkında hayal kırıklığı yarattığı kadar; Siriza’nın da itibarının sarsılmasına ve düşüşe geçmesine yol açmıştı.

Siriza iktidarı döneminde en büyük kayba uğrayan parti, kuşkusuz Bağımsız Helenler –ANEL partisi oldu. Başbakan Çipras’ın kendisine ortak edindiği ve geçtiğimiz yıl yollarını ayırdığı milliyetçi ANEL, nabız yoklamalarına göre yüzde 3 barajının altında kalıyor. 

Partisini dağıtan ANEL lideri Panos Kammenos, Yunanistan Savunma Bakanlığı yapmış ve özellikle Türkiye’ye karşı sert sözleriyle Türk/Yunan ilişkilerindeki “nezaket kurallarını” bozmakla suçlanmıştı. Kammenos ayrıca Başbakan Çipras’ın,  “Makedonya sorununda uzlaşmasını” gerekçe göstererek hükümet ortaklığını bozmuştu.

Kaybolmaya yüz tutan bir başka parti de 2015 seçimlerinde “öfke” oylarıyla yüzde 3 barajını aşarak parlamentoya giren “Merkez Birlik” – EK partisi oldu. EK partisinin de bu seçimlerde barajın altında kalması bekleniyor.

Yunanistan’da olası bir hükümet değişikliğinin, Yunanistan’ın Türkiye ilişkilerine herhangi bir yenilik getirmesi beklenmiyor.

İki ülke arasındaki Ege anlaşmazlıklarına ve Kıbrıs sorunundaki görüş ayrlıklarına son zamanlarda Doğu Akdeniz’deki sondaj çalışmalarının eklenmesi dâhil;  Yunanistan’ın tüm siyaset partileri Türkiye’yi sorumlu tutan aynı siyasi görüşleri paylaşıyorsa da; Türkiye ile diyalog kanallarının açık tutulmasından yana bir tutum içindeler. 

Bu durumda Yunanistan’da kurulacağı tahmin edilen ND hükümetinin de Türkiye ile diyalog kanallarını açık tutacağı, ND lideri Kiriakos Mitsotakis tarafından da sıkça dile getiriliyor.

Bu makale yazarın görüşlerini yansıtır. Ahval’in yayın politikası ve editoryal bakış açısı ile her zaman uyumlu olmak zorunda değildir.

© Ahval Türkçe

Bu makale yazarın görüşlerini yansıtır. Ahval’in yayın politikası ve editoryal bakış açısı ile her zaman uyumlu olmak zorunda değildir.
Bu blok bozuk ya da eksik. Eksik içeriğe sahip olabilir ya da orijinal modülü etkinleştirmeniz gerekebilir.