Arap dünyasında 'Kanuni Sultan Süleyman' savaşı

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad, Kanuni Sultan Süleyman’ın adını caddeden kaldırdı. Türkiye’nin desteklediği Libya’daki Trablus hükümeti ise kontrol altında tuttuğu Tacura kentindeki bir caddeye Kanuni Sultan Süleyman adını verdi. 

Riyad Belediyesi Osmanlı padişahının adını neden kaldırdığını açıklamadı. Ancak iki ülke ilişiklerinde son yıllarda yaşanan gerginliklerin bu kararın alınmasında etkili olduğu tahmin ediliyor. 

2011’de başlayan Arap Baharı ile birlikte yaşanan gerginlikler 2017’deki Katar ambargosu ve 2018’de İstanbul’daki Suudi Arabistan Başkonsolosluğu’nda ünlü gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın katledilmesi ile zirveye çıkmıştı. 

Türkiye Kaşıkçı cinayetinin arkasında Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman’ın bulunduğunu öne sürerek konuyu BM’ye taşımıştı. BM de olayın arkasında Suudi istihbaratının olduğu sonucuna varmıştı. 

Mısır’da Abdulfettah el Sisi’nin Temmuz 2013’te Muhammed Mursi yönetimini devirmesinden sonra bölgede başlayan güç mücadelesinde Türkiye ve Suudi Arabistan, Sudan’dan Suriye’ye, Libya’dan Somali’ye pek çok sorunda rakip kamplarda yer almaya başladı. 

İlişkilerin gittikçe gerginleşmesi üzerine Suudi Arabistan, Türkiye’deki yatırımlarını geri çekmeye başlarken, vatandaşlarının tatil ve yatırım için Türkiye’ye gitmelerini önlemek için de kampanyalar düzenlemeye başladı. 

Gerginlikten önce Suudi Arabistan Türkiye’deki en büyük Arap yatırımcısı ülke durumundaydı. Suudi Arabistan ayrıca Türkiye’nin bölgedeki en büyük ticari ortağıydı. 

Hatta ilişkilerdeki gerginlik magazinsel bir boyut da kazanmış, Riyad Belediye Başkanı Faysal bin Bandar kameraların önünde kendisine sunulan Türk kahvesini içmeyi reddetmişti. 

Geçtiğimiz yıl da Suudi Arabistan Eğitim Bakanlığı tarih kitaplarında bazı değişikliklere gitmiş, Osmanlı İmparatorluğu’nu işgalci olarak adlandırmaya başlamıştı. 

Türkiye destekli Trablus hükümeti ise başkent Trablus’un doğusundaki Tacura kentinde bir caddeye Kanuni Sultan Süleyman’ın adını verdi. 

Tacura Belediye Başkanı Hüseyin bin Atiyye sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Hamidiye bölgesindeki Deniz Feneri'nden başlayan İspanyol Adası adıyla bilinen bölgeye kadar uzanan caddeye Kanuni Sultan Süleyman'ın adının verilmesinin kararlaştırıldığını duyurdu. 

Ülkeler arası yaşanan gerginliklerde cadde isimlerinin değiştirilmesi geleneği Türkiye’de çok yaygın. 

2018’de Suriye’nin kuzeyindeki Afrin bölgesinde Türkiye’nin gerçekleştirdiği Zeytin Dalı Operasyonu’na Amerikan Yönetimi’nin tepki göstermesi üzerine Ankara Belediyesi aldığı kararla ABD Büyükelçiliği’nin bulunduğu Tandoğa Caddesi’nin ismi Zeytin Dalı Caddesi olarak değiştirilmişti. 

2017’de de Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Bakanı Şeyh Abdullah bin Zayed’in, Türkleri 1916 yılında suç işlemekle suçlayan ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı hedef alan Iraklı bir Twitter kullanıcısının paylaşımını kendi Twitter sayfasında paylaması iki ülke ilişkilerinde gerginliğe sebebiyet vermişti. 

Arapça twitte Fahri Paşa adında bir Türk subayının suç işlediği, Araplardan para ve değerli yazmalar çaldığı iddia ediliyordu. Paylaşımın son cümlesi ise "Bunlar Erdoğan'ın ataları ve onların Araplarla geçmişi" deniyordu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan paylaşım üzerine, "Fahrettin Paşa Medine korumasını, yaparken senin ceddin neredeydi?" şeklinde tepki göstermişti.

Yaşanan gerginlikten sonra Birleşik Arap Emirlikleri Büyükelçiliği’nin bulunduğu sokağa Fahreddin Paşa’nın ismi verildi. Caddenin adı ise “Medine Müdafii Caddesi” olarak değiştirildi.