Internet dedektifleri Çin’in toplama kamplarının peşinde

Çin hükümetinin kanıtları silmesinden önce onları bulmak için interneti didik didik eden gazeteciler ve akademisyenler zamana karşı yarış içinde. Geçen yıldan beri, ülke çok sayıda Müslüman’ı İslam’dan dönmeleri ve Komünist Parti’yi kabul etmelerini sağlamak için toplama kamplarına gönderdi.
 
Bu noktada, BM ve ABD yetkilileri tarafından yapılan açıklamalara göre, kamplarda bir milyona yakın Müslüman tutuluyor.
 
Çin, hükümetinin kendi belgelerinin bunlara atıfta bulunmasına rağmen, geçtiğimiz ayki BM panelinde Müslümanların beynini yıkadığını reddetti. Ülke şimdi kampların suçlular için meslek okulları olduğunu iddia ediyor. Ancak, Çin muazzam bir gözaltı sistemi kurmaya başladıkça, kampların resimlerini ve detayını içeren hükümet web sayfaları ve sosyal medya mesajları gibi elektronik kanıtları geride bıraktı. Dünyanın dört bir yanından bir grup insan, silinmeden önce bunları tespit etmek ve arşivlemek için acele ediyor.

Bu çabalara katılan akademisyen Timothy Grose “Tek ihtiyacınız olan Çince yeteneği, bir bilgisayar ve internet bağlantısı. Durum acilleşiyor. Çünkü hükümet bu kanıtların olduğunun farkında ve çok sayıda belgeyi imha ediyor. Bu yüzden müdahil isteyenlerin çabucak yapması gerekiyor. Bekledikçe, Çince internette daha az kanıt bırakılacak” diyor.

Google’ın Çin’deki eşdeğeri Baidu’yu kullanarak araştırma yapan Grose, yerel hükümetin bir basın açıklamasıyla birlikte, Sincan’da yeni yapılan tesisin kurdele kesme töreninin fotoğraflarını bulduğunu söylüyor ve ekliyor “Bir kapının önünde duran yetkililer vardı ve kapıda Çince ve Uygurca olarak açıkça “Yeniden Eğitim Merkezi” yazıyordu. Bu yüzden fiziksel kanıtımız var.”

Diğer bir önemli bir kanıt da, Çinli hükümet yetkililerinin kampları kuracak şirketleri bulmak için online yayınladıkları inşaat ihaleleri ve ihale ilanları. Almanya'daki Avrupa Kültür ve İlahiyat Okulu'nda araştırmacı olan Adrian Zenz, bunların 70'den fazlasını bulmuş ve listelemiş. Zenz’e göre birçok ilan yüksek duvarlar, gözetleme kuleleri, dikenli tel, gözetleme sistemleri, silahlı polis güçleri için tesisler ve diğer güvenlik özellikleri istendiğini belirtiyor.

Ayrıca, kamp idarecileri için resmi işe alım ilanlarını da arşivlemiş. Bu ilanlar “ortaokul eğitimi gibi, şüpheli bir şekilde düşük eğitim gerekliliği” olduğunu söylüyor ve Çin’deki bu tarz okullarda çalışmak için üniversite mezunu olunması gerektiğini belirterek ekliyor “Kamplar gerçekten mesleki okullar olsaydı, üniversite mezunu personel almalıydılar.”

Akademisyenlerin yanı sıra vatandaş aktivistler de Çin kamplarının online izlerini arıyor. Kanada'da 29 yaşındaki Çinli bir hukuk öğrencisi olan Shawn Zhang, Baidu ve Google'la internette “yeniden eğitim merkezlerini” araştırarak Sincan'da yaşananlar hakkında bilgi toplamaya başladı. O da kampların yapılacağı yerleri belirten inşaat ihalelerini fark etti ve sonra Google Earth ile kamp olarak görülen yerlerin uydu görüntülerini buldu.

Mayıs ayında, yüz binlerce Müslüman'ın Çin kamplarına gönderildiği haberini okuduktan sonra araştırmaya başlayan Zhang “Haberleri gördüğümde, şüpheliydim. Bu kadar çok Uygur’un gözaltına alınmasının nasıl mümkün olabildiğini düşündüm. … 2018'de böyle bir şeyin nasıl nasıl mümkün olabilir? Bu yüzden kendi kendime bu bilgiyi kontrol etmeye karar verdim” diyor.

Uydu resimlerini görünce, kendi ülkesinde Müslümanların topluca gözaltına alınmasının mümkün olduğuna ikna oldu. Uydu resimlerini kendi blogunda ve Twitter hesabında, tesislerin koordinatlarıyla birlikte yayınlamaya başladı. Bu projesi, kısa sürede gazetecilerin ve akademisyenlerin dikkatini çekti.

Zhang, Sincan'daki gazetecilerin, potansiyel toplama kamplarının teşhis edilmesi için kendisinden yardım istediğini söylüyor ve ilave ediyor “Bazen daha ulaşılabilir, ziyaret etmesi kolay bir kamp olup olmadığını soruyorlar, böylece onları yerinde görebiliyorlar.” Zhang’ın çalışmaları kullanarak Wall Street Journal, Turfan şehrindeki bir kampa yapılan ziyareti içeren önemli bir araştırma yapmış.

Massachusetts Teknoloji Enstitüsünden Ethan Zuckerman “Uydu görüntüsü analizinin geleneksel bir yöntem olduğunu ve geçmişte Zimbabve, Darfur ve Nijerya’da yaşanan bir çok insan hakları ihlalinin belgelenmesinde çok faydalı olarak kullanıldığını” ifade ediyor ve ekliyor “Eleştirim, doğru yere, bir traktör fabrikasına değil kampa, baktığınızı bilmek için belge zinciri hakkında çok şey bilmeniz gerekir. Bir görüntüyü yanlış yorumlamamaktan emin olmak için, teyit edilmiş inşaat ihaleleri ve Sincan’daki bir gazetecinin görgü tanığı raporu gibi doğrulayıcı somut belgeleri görmek isterim.”

Bunlara ilave olarak Grose, Uygurlarla konuşmanın da önemli olduğunu söylüyor. “Hükümet belgeleri ve hatta fiziksel sunumlar, neler olduğuna dair bize sadece yüzeysel bilgi verebilir. İçeride neler olduğunu açıklamıyor. ... Yerel yetkililerin politikaları nasıl yorumladığını bilmiyoruz” diyor ve ekliyor “Eski mahkumların ve akrabalarının hesaplarının kampların yerleri ve kamptan kampa değişiklik gösteren mahkumlara yönelik tutumlar hakkında önemli bilgiler veriyor.”

Kamplara ait bilginin en aktif toplayıcıları ve arşivcileri arasında, Özgür Asya Radyosu için çalışan gazeteciler ve Çin’den ayrılan, ancak geride kalan akrabaları için endişeli Uygurlar var. Grose'a göre, Nur'un takma adını kullanan kişi Lop County, Hotan ve Sincan'da bir toplama kampı olarak görülen şeylerdeki mahkumları gösteren fotoğrafları ilk ortaya çıkartan kişiydi. Bunları, Çince sosyal medya platformu WeChat'teki hükümetin resmi hesabından yapılan paylaşımlarda bulduğunu söylüyor.

Twitter üzerinden iletişim kurulan Nur, Sincan'daki ailesinin daha da cezalandırılmasından korktuğundan gerçek ismini veya nerede olduğunu açıklamayı reddediyor ve “Araştırma için internete her girdiğimde VPN kullanıyorum. Endişem, Çin hükümeti her yeteneğe sahip ve IP'mi ve nihayetinde beni takip edebilecek olması. Bilgi için araştırmaya başladığımdan beri, bazı geceler endişe ve korkudan uyuyamıyorum.”

Haziran ayında kanıt aramaya başladığını belirten Nur “Nerede yaşıyor olursanız olun, Sincan'da yaşananların sürekli, dolaylı zihinsel işkencesinden kaçamazsınız. Sonunda, bir şey yapmam gerektiğini anladığım bir noktaya geldim, aksi durumda zihinsel olarak yıkabilirimdi” diyor.

https://www.theatlantic.com/international/archive/2018/09/china-internment-camps-muslim-uighurs-satellite/569878/
Bu blok bozuk ya da eksik. Eksik içeriğe sahip olabilir ya da orijinal modülü etkinleştirmeniz gerekebilir.