Mar 20 2018

İçerdeyiz: Cezaevi nüfusundaki artışta Türkiye Avrupa şampiyonu

Özellikle 15 Temmuz darbe girişimi sonrası ilan edilen olağanüstü hal’le (OHAL) birlikte tutuklu ve hükümlü sayısında ciddi bir artış yaşayan Türkiye için yeni cezaevlerinin inşası gündemde.

Son 5 yılda toplam 66 bin 451 kişi kapasiteye sahip 79 yeni cezaevi yapılırken Adalet Bakanlığı 2023 yılına kadar 228 yeni cezaevi daha inşa etmeyi planladığını açıkladı.

Avrupa ülkelerine bakıldığında Türkiye’nin dikkat çekici şekilde artan tutuklu ve mahkûm nüfusu var; Avrupa’da, 2006-2016 döneminde cezaevi nüfusu en fazla artış gösteren ülke Türkiye oldu.

 Avrupa Konseyi ile Lozan Üniversitesi tarafından ortaklaşa hazırlanan ve 2016 yılında Avrupa cezaevlerinin durumunu gösteren istatistikler açıklandı.

Strasbourg’da açıklanan veriler 1 Eylül 2016 tarihinde, Rusya dışındaki Avrupa Konseyi ülkelerinde 859 bin 102 tutuklu ve mahkûmun bulunduğunu gösterirken bu sayıya Rusya da eklendiğinde toplam cezaevi nüfusu 1 milyon 505 bin 187’e çıkıyor.

Avrupa’da 1 Ocak 2016 itibarıyla 100 bin kişiye ortalama 127 tutuklu düştüğü kaydediliyor.

Bu alanda en yüksek orana Gürcistan (256), Türkiye (244), Litvanya (244), Azerbaycan (236) ve Moldova’nın(222).

Öte yandan en düşük oranlara sahip ülkeler ise San Marino (6), İzlanda (37), Hollanda (51), Finlandiya (56) ve Danimarka (59) olarak kaydediliyor.

İstatistiklere göre, 2016’da cezaevi nüfusu en çok artan ülkeler şöyle sıralandı: Bulgaristan (yüzde 10,8), Türkiye (yüzde 9,5), Çekya (yüzde 7,6), Sırbistan (yüzde 6,6) ve Danimarka (yüzde 5,5) oldu. Cezaevi nüfusu en çok azalan ülkeler ise İzlanda (yüzde 15,9), Kuzey İrlanda (yüzde 11,8), Litvanya (yüzde 11,1), Belçika (yüzde 10,1) ve Gürcistan (yüzde 6,7).

İstatistiklere göre Türkiye, 2006-2016 döneminde tutukluluk oranının en çok arttığı ülke.

Bu dönemde Türkiye’de tutukluluk oranı yüzde 161,7 oranında arttı.

Avrupa Konseyi uzmanları Türkiye’deki artışın 2006’dan bu yana düzenli biçimde gözlemlendiğini paylaşırken Türkiye’yi bu alanda sırasıyla San Marino (yüzde 81,8) ve Arnavutluk (yüzde 66) izliyor.

Aynı dönemde cezaevi nüfusu en çok azalan ülkeler Hollanda (yüzde 38,9), Estonya (yüzde 36,7) ve İsveç (yüzde 26,2) olarak kaydedildi.

Avrupa’da cezaevleri için kapasite yetersizliği ciddi bir problem teşkil etmeye devam ediyor.

Avrupa Konseyi üyesi 47 ülkeden 13’ünde cezaevleri kapasitelerinin üstünde tutuklu ve mahkûm barındırıyor. Bunların başında Makedonya (100 kişilik kapasite için 132 tutuklu), Macaristan (132), Kıbrıs (127), Belçika (120), Fransa (117), Portekiz (109), İtalya (109), Sırbistan (109), Arnavutluk (108), Çekya (108), Romanya (106) ve Türkiye (103) var.

Öte yandan cezaevlerinde intihar bir sorun olmaya devam ediyor.Avrupa ceza infaz kurumlarındaki ölüm oranı 2015 yılında 10 bin’de 31 olarak kaydedilirken ölümlerin yüzde 15,6’sının intihardan kaynaklandığı paylaşılıyor. İntihar edenlerin yüzde 32’sini henüz yargılanma süreci tamamlanmamış olduğu kaydediliyor.

2016 verilerine göre, Avrupa ceza infaz kurumlarındaki tutukluların  toplam tutuklu oranının sadece yüzde 5,3’ü kadınlardan oluşuyor. Bu yüzde Türkiye için 3,8 olarak gösteriliyor.  

Avrupa ülkeleri 2015 yılında ceza infaz kurumları için toplam 18 milyar 831 milyon 430 bin 746 euro harcama yaptı.

Tutuklu başına günlük en fazla harcama yapan ülkeler,  San Marino (707 euro), İsveç (359 euro), Norveç (344 euro), Hollanda (250 euro) ve Lüksemburg (222 euro). En az harcama yapan ülkeler ise Moldova (6 euro), Ermenistan (11 euro), Azerbaycan (12 euro), Makedonya (13 euro 30 cent) ve Arnavutluk (13 euro 93 cent) olarak bildirildi.

Türkiye de tutuklu başına günlük ortalama 21 euro harcamayla bu listenin alt sıralarında yer buluyor.