Der Spiegel: İdlib Türkiye’nin kabusu olacak

Geçen hafta başında Türk, Rus ve İranlı yetkililer, Rusya’nın Soçi kentinde bir araya geldi. Zirvede Suriye için yeni anayasa çalışmaları ve adeta bir satranca dönüşen İdlib kentinin durumu ele alındı. Ancak Suriye konusunda garantör ülkelerin diplomatik çabaların sürdüğü ortamda, Şam yönetimi İdlib’e yönelik operasyon hazırlığı çıkışı, olası dengeleri bir kez daha bozdu.

Almanya’da yayın yapan Der Spiegel Dergisi, son günlerdeki hareketliliği sayfalarına taşıdı. Dergi, Şam, Ankara, Tahran ve Moskova hattında yaşanan gerginlikte Türkiye’nin rolünün büyük olduğunu yazdı. 

Dominik Peters ve Maximilian Popp imzasıyla yayınlanan analiz haberde, Türkiye’nin Afrin modelini İdlib’e taşımak istediğine dikkat çekildi.

Der Spiegel, Türkiye’nin dahil olduğu bir senaryoda İdlib’in kanlı bir savaşın başlangıcı olabileceğine işaret etti ve milyonlarca kişinin göç edebileceğine dikkat çekti. Dergi ayrıca, idlib’e olası bir askeri harekatta Kürtlerin  Esad ile birlikte hareket edeceğine vurgu yaptı. Analiz yazısı şöyle başlıyor:

“10 yıl önce Beşar Esad ve Recep Tayyip Erdoğan çok sıkı bir arkadaştı. Şam diktatörü ve bugünkü Türk Cumhurbaşkanı eşleriyle birlikte Bodrum’da tatil yapmış ve devamında ortak ekonomik işbirliği anlaşması yapmışlardı. Bugün iki politikacı da ezeli düşmanlar ve iki ülke arasındaki gerginliği derinleştiriyorlar.”

Dergi, düşmanlık düzeyindeki iki ülke arasındaki siyasi çatışmanın nedenlerini hatırlatıyor. Ardından sözü, Suriye’deki savaşa ve sonrasında siyasi çözümün kilitlendiği İdlib’e getiriyor. Der Spiegel, İdlib’de gelinen son gelişmeleri şu şekilde  değerlendiriyor:

"Rejim, bölgede geri kalan muhalif örgütleri, özellikle de radikal İslamcı örgütleri sahip olduğu yerleri geri almak istiyor. Zaten Rusya Dış İşleri Bakanı Sergey Lawrow, ‘İdlib’deki teröristlere öldürücü son darbeyi’ vurmaya hazır olduğunu belirtmişti. Kremlin, bununla sadece Arap cihatçı örgütleri kast etmiyor, aynı zamanda İdlib’de toplanan ve Kafkasya’dan gelen cihatçı örgütlere işaret ediyor. Moskova’daki siyasi uzmanlar, bu kişilerin ülkelerine geri dönebileceği düşüncesinde. Moskova, bu cihatçı grupları ülkesinde uzak tutmak istiyor.”

Dergi, Türkiye’nin İdlib’in hamiliğine soyunduğuna dikkat çekiyor ve Türkiye’yi korkulu bir kabusun eşiğinde durduğuna vurgu yapıyor. Der Spiegel, İdlip’e olası harekat ile ilgili şu yorumu yapıyor:

“İdlib’e büyük bir kara harekatı büyük riskler içerir. Çünkü Türkiye şu anda Kuzey Suriye’nin bir bölümü olan Afrin ve Cerablus’ta. Erdoğan, burada uyguladığı modeli İdlib’e taşımak istiyor ve böylece iç savaş üzerindeki etkisini yeniden inşa etmek istiyor. Ankara Astana’da İran ve Rusya ile yaptığı görüşmede İdlib’deki gerginliğin tırmandırılmasının son bulması konusunda  ortak bir görüşe vardılar.

Türkiye, İdlib’de Esad rejim güçleri ve muhalif grupların karşılaşmaması için askeri gözlem noktaları oluşturdu. Türk bir diplomat Der Spigel’e Türkiye’nin İdlib’de gerginliğin tırmanmaması için bölgede korumacı bir rol  üstlenmek istediğini açıkladı. Türkiye’nin iki milyondan fazla insanın yaşadığı İdlib’e bir askeri harekat düzenlemesi ve Esad ile karşı karşıya kalması, her şeyden önce büyük bir iç göçe neden olur, bu durum Erdoğan için bir kabus olur.

Bir NATO üyesi ülkesinin İdlib’e askeri operasyon düzenlemesine izin verilmesi, sadece, şu ana kadar verilmiş bütün siyasi çabaları boşa çıkarmış olmayacak aynı zamanda kanlı bir çatışmanın yaşanmasına da onay verilmiş olacak.

Bu durum yeni bir mülteci krizine ve büyük bir göçe yol açacak. Türkiye bu durumda, yine göç edenlerin büyük bölümünü almak zorunda kalacak. Bununla birlikte çocuk ve kadınların sınırlarda korunması da bir başka sorun olarak duruyor.

Erdoğan, Moskova’ya İdlib’e bir müdahale yapılması konusunda baskı kuruyor; Esad’ın İdlib’e saldırması halinde, Astana görüşmelerinin zarar göreceği uyarısında bulunuyor. Putin ise,  Türkiye’nin bu tutumu karşısında çözümü zor bir ikilemin içinde; bir taraftan Esad’ı savunuyor, diğer taraftan da, Türkiye’nin NATO’ya mesafe koyması için  Ankara ile ilişkileri güçlendirmek istiyor. Son durum gerçekten karışık ve sonu görünmüyor. Çünkü İdlib’e olası bir askeri operasyonda sadece Esad ve İran durmuyor, ama aynı zamanda Kürtler de önemli bir rol üstlenecek.

ABD’nin desteklediği Suriye Demokratik Güçleri, son dönemlerde medyaya yansıdığı kadarıyla Esad rejimi ile özerklik için pazarlık arayışında olduğu biliniyor. Öyle görünüyor ki Kürtler, Türk ve Rusların İdlib’deki hakimiyet ve güç kurma arayışında, cihatçı örgütlere karşı Esad ile birlikte hareket edecekler.”

 

Bu blok bozuk ya da eksik. Eksik içeriğe sahip olabilir ya da orijinal modülü etkinleştirmeniz gerekebilir.