Burak Tuygan
Ağu 20 2019

Han Şeyhun düştü, İdlib'de Türk askerleri ateş çemberine terk edildi

Suriye'nin stratejik açıdan en önemli kasabalarından olan Han Şeyhun, bu sabahtan itibaren rejim güçlerinin kontrolüne girdi. Türkiye'nin cihatçı gruplara eğitim, silah, mühimmat ve lojistik destek sağlayarak savunduğu Suriye'nin kuzey batısındaki İdlib'de yerel kaynaklara göre tam bir can pazarı yaşanıyor.

Türkiye'nin bölgedeki 12 gözlem noktasından biri olan Murek de böylece Suriye rejim güçleri tarafından çembere alınmış oldu. Bölgede bulunan onlarca Türk askerinin akıbetinin ne olacağı merak ediliyor. Daha önce Rusya ile varılan anlaşma çerçevesinde Murek kontrol noktası bölgedeki varlığını sürdürecek mi, yoksa derhal tahliye mi edilecek bilinmiyor. 

Ancak dün akşam Türkiye'nin bölgeye gönderdiği askeri bir konvoyun Rusya güçlerince taciz edilmesi ve konvoyun geçtiği güzergahın bombalanması Türk askerlerinin nasıl bir tehdit ile karşı karşıya olduklarını gözler önüne seriyor. 

Önü kesilen Türk konvoyunda 50 zırhlı araç ve en az beş tankın bulunduğu tahmin ediliyor. 

Türkiye, Rusya ve İran arasında iki hafta önce varılan ateşkes anlaşmasının çökmesinden hemen sonra Rus ağır bombardımanları eşliğinde ilerlemeye başlayan Suriye rejim güçleri kısa sürede Han Şeyhun kasabasını doğu ve batıdan sıkıştırmaya başladı. 

Türkiye'nin eğittiği cihatçı grupları bölgeye sevk etmesi, El Kaide bağlantılı Heyet Tahrir Şam (HTŞ) ve kasabayı kontrol eden Ceyş el İzze gruplarının militan takviyesine rağmen rejim güçlerinin ilerleyişi durdurulamadı ve bu sabah kasabanın tamamen Suriye ordusunun eline geçtiği duyuruldu. Yerel kaynaklara göre; kasabayı savunan cihatçı ve Türkiye yanlısı militanların ise kuzeye doğru çekilerek rejim güçlerinin diğer noktaları ele geçirmesini önlemeye çalışıyor.  

Halep ve Şam'ı birbirine bağlayan M-5 otoyolu üzerinde bulunan Han Şeyhun 2017 yılında rejim güçleri tarafından zehirli gaz saldırısına maruz kalmıştı. 

Rusya daha önce pek çok kez yaptığı açıklamada Türkiye'nin bölgedeki cihatçı gruplara verdiği desteği kesmesi ve varılan anlaşma çerçevesinde bu grupları silahsızlandırma sözünü tutması çağrısında bulunmuştu. 

Ancak Türkiye, özellikle HTŞ gibi bölgede 40 bine yakın militanı bulunduğu tahmin edilen El Kaide bağlantılı grupları değil silahsızlandırmak, bu gruplarla anlaşarak bölgeye takviye milis güçleri göndermişti. 

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Rusya Lideri Vladimir Putin ile kurduğu ilişki çerçevesinde yürütülen Suriye politikasının bundan sonra nasıl yürüyeceği, iki liderin tekrar masaya oturarak Suriye ordusunun ilerleyişini durdurup durdurmayacağı bilinmiyor. 

Cihatçı üssüne dönüşen bölgenin kontrol altına alınmaması durumunda birliklerinin sürekli saldırı ve tacizlere maruz kalacağını vurgulayan Rus ve Suriye Arap Ordusu, tam bir cihatçı temizliği yapılmadan durmayacakları mesajı veriyor. 

Türkiye'nin ABD ile yürüttüğü S-400 ve Menbiç pazarlıklarının akibetini görmek için yaklaşık iki ay boyunca Suriye ordusuna verdiği bombardıman desteğini askıya alan Rusya, S-400 konusunda istediği sonucu aldıktan sonra Türkiye'nin Menbiç'te bir güvenli saha oluşturmasını engellemek amacıyla da İdlib'den gözdağı veriyor. 

Bundan sonraki gelişmeler Erdoğan ve Putin arasındaki diyaloğun gücünü de test edecek. Rejim güçlerinin ilerleyişini sürdürmesi durumunda iki liderin köprüleri attığı yorumlarını beraberinde getirecek. 

HTŞ, Ceyz el İzze ve Türkiye yanlısı Özgür Suriye Ordusu militanlarının İdlib'de yüz bine yakın militanının olduğu tahmin ediliyor. İdlib'in büyük bir kısmını kontrol eden HTŞ kısa süre önce Türkiye ile anlaşarak desteklediği militanların cephe hattına gönderilmesine izin vermişti.

Ancak Türkiye destekli militanların büyük çoğunluğunun çatışma tecrübesinin olmaması, genelde Türkiye'nin verdiği hava ve kara desteğiyle operasyonlara katılması, bu grupların sahada çok etkili olamadıkları yorumlarına yol açmıştı. 

Bu grupların çoğu Türkiye'nin 2016'daki Fırat Kalkanı ve 2018'deki Zeytin Dalı operasyonlarına katılmış ancak bu operasyonlarda asıl güç Türk ordusu olmuştu. 

Bu arada Rus haber sitesi Aviapro'nun haberine göre, Türk F-16’ları Suriye hava sahasına girince Himeymim’den kalkan Su-35’ler engelleme yaptı ve F-16’ları (ya Rusya uçaklarını radar ekranlarında görerek, ya da telsiz uyarısıyla) Suriye dışına çıkardılar.


© Ahval Türkçe

Bu makale yazarın görüşlerini yansıtır. Ahval’in yayın politikası ve editoryal bakış açısı ile her zaman uyumlu olmak zorunda değildir.