İdlib çekişmesi domatesi vurdu: TIR'lar kapıda, sektör endişede

İdlib'de yaşanan çekişme, Rusya ile Türkiye ilişkilerine de olumsuz yansıyor. Özellikle, Türkiye'den Rusya'ya ithalat yapan sektör endişeli. 

Rusya, son olarak Türkiye’den yaş meyve ve sebze ithalatını ‘150 bin tonluk kota doldu’ gerekçesiyle durdurma kararı aldı. Bu alanda Türkiye’nin önde gelen illerinden olan Antalya'da konu yakından izleniyor. Kota sorununun bir an önce çözülmesini bekleyen sektör temsilcileri, sorun birkaç gün içinde çözülmezse domatesler bozulacağın endişesi yaşıyor.

Üretilen yaş sebze ve meyvelerin yüzde 80’inden fazlasını Rusya'ya ihraç eden Antalya'da sektör temsilcileri dört gündür diken üzerinde.

Sözcü'den İsmail Akın'ın haberine göre, Türkiye ile Rusya arasında 2015'te de bir kriz yaşandığını hatırlatan CHP Antalya Milletvekili Aydın Özer, Türkiye'nin hava sahasını ihlal eden Rus uçağını düşürmesi nedeniyle yaşanan bu krizin ardından yıllık 340 bin ton olan domates ihracatının sıfırlandığını söyledi.

2017 sonunda 50 bin tona çıkan yıllık ihracatın 2018'de 100 bin tona, Mayıs 2019'da ise 150 bin tona ulaştığını belirten Özer, devam etti:

“İşte Rusya'nın Türkiye'den domates alımında uyguladığı bu 150 bin tonluk kota geçtiğimiz günlerde doldu. Kotanın dolmasının ardından her an Rusya'nın alımı durdurması bekleniyordu, nitekim bu da üç gün önce maalesef gerçekleşti. Domatesler limanda ve serbest bölgede kaldı. Ticaret Bakanlığı bir an önce konuya el atmalıdır. Eğer kota artırımı olmazsa üretici büyük zarar edecek.”

Türkiye'den giden TIR'ların kapıda beklemeye alındığını kaydeden Antalya Tüccar ve Esnaflar Dayanışma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Adem Özaydın, şunları söyledi:

“Şu an görüşmeler yapılıyor. Net bir gelişme yok. Durum bir iki gün içinde netleşecek. Kota 150 bin tondu. Daha sonra 50 bin ton daha ilave olduğu söylendi ama bunun imza altına alınıp alınmadığını bilmiyoruz.

Türkiye'ye çıkış izni verilmişti. Aksi takdirde Türkiye bu kadar aracı çıkarmazdı. Bizim de iki TIR'ımız vardı. Daha sonra geri çevirdik. Araçlarımız parklarda bekleme yapıyor. Türkiye'den izin verilip Rusya'ya sokulmayan sayısız araç var. Görüşmeler hızlı bir şekilde yapılması ve acil çözüm gerekiyor. Şu an açılmış olsa hiçbir şey olmaz. Eğer birkaç gün daha böyle giderse domatesler bozulmaya başlayacaktır.”

Türkiye'nin en çok sebze ve meyve ihracatı Rusya'ya yaptığını belirten Kumluca Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Derneği Başkanı ve sebze üreticiliği yapan Ahmet Kaya, yaşanan sıkıntının bir an önce bitirilmesini istedi.

Durumdan en çok üreticinin etkilediğini dile getiren Kaya, “Öğrendiğimiz kadarıyla Rusya'nın Türkiye'ye koyduğu kotanın dolması nedeniyle gönderilen tonlarca sebze ve domates sınırda kalmış. Rusya, Türkiye'nin en çok sebze ve meyve ihracatı yaptığı ülkedir. Bu yüzden Rusya ile olan ilişkiler biz üretici ve komisyoncular için önemli" dedi.