Mar 27 2018

"9 Milyarlık projede gizlenenler"

Ankara-Sivas Yüksek Hızlı Tren (YHT) projesinde ilk ray serimi önceki gün törenle gerçekleşti. Törene katılanlar arasında Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Ahmet Arslan ile Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz bulunuyordu.

Demiryolu projesinin maliyetinin ise 9 milyar TL olacağı ifade ediliyor. Cumhuriyet yazarı Çiğdem Toker ise belirtilen maliyet rakamının neye göre hesaplandığını soruyor yazısında. Toker, projeyle ilgili haberleri ele alıyor önce yazısında, üç bakanın katılacağı kadar önemli, iddialı bir projeyle ilgili tören haberlerine göz attığınızda, bu kitlesellikteki bir haberde yer alması gereken temel unsurlar ya yok, ya da geçiştirilmiş" diyerek.

Ve ardından maliyet ile ilgili sorularını sıralıyor:

-"Bakan Arslan’ın belirttiği 9 milyar TL “ekonomik büyüklük” hangi hesaba göre elde edilmiş bir toplam? Söz konusu rakam, ilk planlandığı tarihten bu yana değişmeyen bir büyüklük müdür bu, yoksa açıklanmayan gerekçelerle maliyet artışları mı oldu? Ne kadar? 

-YHT’nin her biri farklı ihale ve maliyette hesaplanan bileşenleri nedir? Hattın hangi kesiminin hangi etabının maliyeti kaç liradır?"

Toker, bu bilgilerin haberlerde yer almadığını ve bütçeden finanse edilen yatırımla ilgili yapılan haberlerin de gazetecilik yönüyle sorunlu olduğunu belirtiyor.

Özellikle haberlerde projeye dahil olan firmaların isimlerinin yer almadığına ve ihalelerin ne zaman düzenlendiği, hangi firmanın ne kadar teklifle aldığı gibi soruların yanıtının bilinmediğine yer veren Toker, Bakan Arslan'ın firmalardan söz etmediğini veya haberlerde firmaların isimlerinin sansürlenmiş olabileceğini söylüyor. İhaleyi alan firmalar ise bildik isimler, Kolin, Limak, Cengiz, Mapa ve Doğuş Holding.

Projenin ilk gündeme gelişinin 2004 yılında olduğunu aktaran Toker, ihale başlangıcı olarak ise 2008 tarihine yer veriyor yazısında. 2019'da tamamlanması planlanan proje için ihaleyi alan firmaların neden isimlerinin haberlerde yer verilmediğini soruyor:

"Son dönem deprem, afet, salgın hastalık olmasa da karayolu ve metro projelerinde, tercih edilen 21/b’ye göre davet edilen iki elin parmakları kadar bile olmayan müteahhitler. Varlığını AKP’ye, AKP’nin siyasi ömrünün uzamasına, başkanlık öncesi milliyetçiliğe tahvil edeceği konsolidasyona borçlu olduğu firmalar. Artık geri planda durmayı söz konusu şirketler mi tercih ediyor, yoksa gazeteci meslektaşlara şirket isimlerinin yazılmaması mı rica ediliyor? 

Ya da şirket adı anmanın bir faydası olmadığını düşünüp kendiliklerinden mi koymuyorlar metne, bilmiyoruz. 

Bildiğimiz: Son üç yıldır olmadığı ölçüde hesapsız, aşırılıklar içeren, denetimi önemsenmeyen harcamaların yapıldığı."