Dünyayı alarma geçiren koronavirüs yarasa çorbasından doğmuş

İç Hastalıkları ve Dâhiliye Uzmanı Doktor Yusuf Yıldırım dünyayı alarma geçiren ve hızla yayılan tıp dünyasının yeni gerilim konusu; koronavirüsü anlatıyor:

Bildiğimiz grip değil: Koronavirüsün çıkışı bildiğimiz grip gibi olsa da son derece farklı bir virüs. Tuttuğu yer, hastalığın ilerleme şekli tamamen farklı. Belirtilerin ilk sinyali yüksek ateş ancak nefes yoluyla bulaştığı için dünya için büyük tehlike olarak görülüyor. Kolayca yayılması nedeniyle ülkeden ülkeye taşınabiliyor.  

Seyahatle bulaştı: Bu virüs hava akımı ile ülkelere taşınmıyor. Hastalığı taşıyan kişiler bu virüsü yayıyorlar. Çin seyahati ya da hastalığın görüldüğü ülkelerdeki hastalarla temas öyküsü olmayan kişilerin hastalığı yayması dışında bulaşma ihtimali yok. 

Sars virüsünün akrabası: Dünyayı harekete geçiren salgın tehdidinin ardındaki 2019-nCoV isimli koronavirüs, SARS virüsünün yakın bir kuzeni. Ancak henüz SARS virüsü kadar ölümcül mü, bilinmiyor. SARS, bulaştığı her yedi kişiden birini öldürdü. Yapılan ilk incelemeler, korona takma isimli virüsün genomunun en az yüzde 70 oranında SARS virüsü ile aynı olduğunu gösteriyor. Ancak konu hakkında araştırmalar sürüyor. An itibariyle, 2019-nCoV sebebiyle ABD dâhil sekiz farklı ülkede 639 vaka ve 17 ölüm görüldü. Virüs, ilk olarak 31 Aralık 2019'da, Çin'in Wuhan bölgesinde raporlandığı için bu isimle de anılabiliyor.

Yarasa çorbasından doğdu: Virüsün merkez üssü olarak Wuhan Güney Çin Hayvan Pazarı tespit edildi. Pazarda bol miktarda egzotik et bulmak mümkün. Yarasa çorbası içen bir kişiden virüsün dünyaya bulaştığı tahminler arasında. Bu bölgede bulunan bir hayvan barınağından da virüsün yayıldığı, hayvandan insana geçtiği de yine tahminler arasında.

Nefes darlığı ilk belirti: İlk hastada, sebebi bilinmeyen bir zatürree gelişmiş ve sonradan sebebin koronavirüs olduğu tespit edilmiş. Hastaların yüzde 90'ında ateş, yüzde 80'inde bitkinlik ve kuru öksürük, yüzde 20'sinde nefes darlığı, yüzde 15'inde solunum yetmezliği görülmüş. Virüsün aşırı bulaşıcı olmasından korkuluyor; çünkü Ebola gibi virüslerin aksine solunum yoluyla, insandan insana bulaşıyor. Virüs hava akımlarıyla taşınamadığı için insan yoluyla ülkelere ulaşıyor.

İlacın-aşının bulunması zor: Şu anda paniğe kapılmayı gerektiren bir durum yok; çünkü tüm ülkeler tehlikenin farkında ve gerekli önlemler alınıyor gibi gözüküyor. Dünya Sağlık Örgütü alarm ilan etti. Ancak ilk vaka görülen ülkeye seyahat yasağı konuluyor. Türkiye’de henüz vaka yok. Ancak ilk hasta görülene kadar ilacın ve aşının bulunması beklediğimiz bir durum değil. SARS hatalığı için de etkili bir tedavi bulunamadı. 

Hızlı testi bulundu: Koronavirüsün hızla belirlenmesini sağlayan test bulundu ve yakında dağıtımına başlanacak. Şu sıra doktorlar hasta öyküleri ile şikâyetlere göre teşhis yolunu kullanıyorlar. Havada sekiz saat asılı kalabiliyor, hasta kişinin elleri ile etrafa yayılıyor aynı zamanda nefes ile yayılıyor. Kolayca yayıldığı için tehlike alanları büyüyor. Bildirimi zorunlu hastalık olduğu için görüldüğü aşamada karantina ilan edilmesi gerekiyor. Hastalığın saklanması imkânsız ilk vaka görülünce Sağlık Bakanlığı’na açıklanması zorunlu tutuluyor. Bildirim ağı oluşturulmuş durumda, şu anda en üst sırada bulunuyor.

Maske ve sabun koruyor, aşı korumuyor: Grip aşısı, koronavirüse karşı herhangi bir koruma sağlamıyor ancak ellerin sık sık sabunlu suyla yıkaması, riskli yerlerde maske kullanımı ve Çin’e seyahat yasağı önemli tedbirler arasında. Bulaştıracak kişinin hasta olmasına gerek olmaması nedeniyle riskli hastalara evlerinden çıkmaması, hava limanı gibi alanlara gitmemeleri öneriliyor.

İksir'i buradan dinleyebilirsiniz: