May 13 2018

Erdoğan’ın Londra’daki gündemi ticaret

Valentina Romei, Financial Times için kaleme aldığı analizinde Erdoğan’ın İngiltere ziyareti üzerinden Türkiye-İngiltere ticari ilişkilerini değerlendirdi. Romei, İngiltere’nin “Brexit” olarak adlandırılan AB’den ayrılma sürecinin ardından hiç olmadığı kadar Türkiye’ye ticari bir ortak olarak ihtiyaç duyduğunu belirterek bunun, ada ülkesinin Türkiye’deki demokratik standartlardaki gerileme hakkında daha az tepki vereceği anlamına geldiğini yazdı.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bu hafta Londra’ya geldi, gündeminin ilk sıralarındaysa ticaret ve yatırım yer alıyor.

Türkiye dünyanın en büyük 13. ülkesi, ekonomisi AB’ninkinden iki kat daha hızlı büyüyor ve coğrafi olarak da en yakın AB dışı pazar.

Bunun sonucu olarak İngiltere son iki yıldır ilişkilerini düzeltmeye odaklamış durumda. Geçtiğimiz sene Türkiye’ye yönelik ihracat finansmanı programı iki katına çıkararak 3.5 milyar sterline ulaştı.

Londra merkezli bağımsız bir think tank kuruluşu olan Chatham House’un Türkiye Projesi müdürü Fadi Hakura “İngiltere-AB arasında yükselen bariyerler nedeniyle beklenen ticari kaybı telâfi  etmek için Brexit sonrasi İngiltere, Türkiye ile ticaret ve yatırımı umutsuzca arttırma arayışında” dedi.

Ticaret büyürken Türkiye henüz İngiltere için büyük bir pazar değil, İngiltere’nin mal ve hizmet ihracatının yaklaşık yüzde 1'ini ve ithalatının marjinal olarak daha yüksek bir oranını karşılıyor. AB, İngiltere’nin mal ve hizmet ihracatInın yüzde 43’ünü oluşturuyor.

Ama 2016 yılında Türkiye üç sıra ilerleyerek İngiltere’nin mal ihracatı yaptığı 19. En büyük pazar oldu.

 

grafik

 

Geçtiğimiz yıl Kanada’yı da geride bıraktı. Bu şekilde büyümeye devam ederse yakında Japonya’yı da geçecek.

 

grafik

 

İngiltere’nin Türkiye ile geleneksel bir ticaret yapısı var. Yüksek katma değerli mal ihraç edip temel malları ithal ediyor. Buna karşılık, AB ülkeleriyle olan ticaret akışları, genişletilmiş tedarik zincirlerinin bir parçası olarak akan aynı türden mallardan oluşuyor.

 

grafik

 

Bağımsız araştırma şirketi TS Lombard’ın analistlerinden Marcus Chenevix İngiltere’nin Türkiye’yi “seçim zamanlarında istihdam yarattığı için İngiliz hükümetlerinin her zaman teşvik ettiği otomobil, makine ve ilaç gibi ithalatlar için en uygun pazar” olarak gördüğünü söyledi.

 

grafik

 

Chenevix, Türkiye’nin “özellikle de makine ve parçalar açısından İngiltere’nin tedarik zincirinin, büyük bir parçası haline gelebileceğini” ekledi, bu en çok da ucuz ve “mamul malların uygun bir tedarikçisi” olması nedeniyle.

Ama Türkiye’nin AB ile gümrük birliği anlaşması var. Hakura, bunun Brexit’in ardından İngiltere ve Türkiye arasındaki ticaret ilişkisinin “İngiltere ve AB’nin gelecekteki ilişkilerine bağlı olduğunu” söyledi.

Hakura, eğer İngiltere ortak pazar ve gümrük birliğinden ayrılırsa “İngiltere’nin Türkiye ile ticaretinin yükselen ticaret engelleri nedeniyle azalacağını” ekledi.

İngiltere, Türkiye’nin, Almanya’dan sonra en büyük ikinci ithalat yaptığı ülke ama AB’nin 27 ülkesiyle karşılaştırılınca görece küçük. Hakura, İngiltere ve Türkiye arasındaki yükselen ticarete rağmen AB’nin “Türkiye için her zaman Brexit sonrası İngiltere’den stratejik olarak daha önemli olacağını” söyledi.

 

grafik

 

Daha güçlü bir İngiltere-Türkiye yatırımı ayrıca “Brexit sonrası İngiltere ile AB arasındaki pürüzsüz ticaret ilişkisinin” sürdürülmesine bağlı olduğunu ekledi.

fDi Markets’a göre İngiltere, 2003’ten beri ABD ve Almanya’nın ardından Türkiye’deki en büyük üçüncü sıfırdan yatırım projesini gerçekleştirdi. Bunların büyük çoğunluğu emlak üzerine odaklanan projeler.

 

grafik

Hakura, İngiltere’nin “Türkiye’nin ekonomik ve jeopolitik ortağı olmasına hiç olmadığı kadar ihtiyaç duyduğunu” söyledi. Hakura, bunun İngiltere’nin “Türkiye'deki demokrasi, özgürlük, insan hakları ve hukukun üstünlüğüne ilişkin kötüleşen standartlara dair daha az şikayette bulunacağı” anlamına geldiğini ekledi.

Hükümet Türkiye'ye kur yapıyorken, Britanyalılar da turistik bir yer olarak Türkiye’ye aşık oldular.

2014’te İngiltere, Almanya ve Rusya’nın ardından Türkiye’nin en büyük üçüncü yabancı turist kaynağı oldu, 2,6 milyon İngiliz Türkiye’yi ziyaret etti. Geçtiğimiz yıl Türkiye’ye gelen Britanyalıların sayısıysa yüzde 36 azaldı.

 

grafik

 

https://www.ft.com/content/91c8a1ba-54fb-11e8-b3ee-41e0209208ec