Ara 21 2017

İkinci eş ‘bir tıklama ötede’

İnternet üzerinden evlilik siteleri kervanında beliren ikinci eş bulma sitesi evlilikci.com geçen hafta gündeme oturdu. Yetkililer kopan gürültüden sonra siteyi erişime engelledi engellemesine ama bu ikinci eş sitelerinin tek örneği değil;  benzer adresler  kadın örgütlerinin tepkilerine rağmen varlığını sürdürmeye devam ediyor.

Söz konusu evlilikci.com isimli internet sitesine girenler "Türkiye'nin ilk ikinci eş bulma sitesini kimler kullanıyor” gibi ‘iddialı’ bir başlığın  altında yer alan şu ifadelerle karşılaşıyordu:

  • Eşiyle tüm münasebeti bitmesine rağmen çeşitli sebeplerle ayrılamayan beyler

  • Evlenmek istemeyen (çeşitli sebepler) aynı zamanda günah işlemek de istemeyen hanımefendiler

  • Evlenecek biriyle karşılaşamamış hanımefendiler

  • Çaresiz bir dönem geçirip fuhuş ve benzeri yollara sapabilecek hanımefendiler

Site hakkında suç duyurusunda bulunan Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu (TKFD), Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na  yazdığı dilekçede, "kadın bedeni üzerinden cinsiyet ayrımcılığı yapılarak ve dini ritüeller kullanıldığı” ifadelerini kullandı.

Second wife

Benzer hizmetler sunan "Second Wife” veya "Suriyeli Kadınlar” adlı internet siteleri aktif ikinci eş sitelerinden sadece ikisi. Türkçesi "İkinci Eş” olan ve İngiltere'de kurulan secondwife.com adlı site, üye olmadan önce ayrıntılı bilgiler soruluyor; dünyanın farklı ülkelerinden üyeleri bulunan sitenin Türkiye'den de kullanıcıları mevcut. Sitede, üye olacaklara şu gibi sorular soruluyor: evli olup olmadıkları, hangi mezhepten oldukları, ne zamandan beri Müslüman oldukları ne sıklıkla dua ettikleri.

"Suriyeli Kadınlar” adlı sitede ise "Evlenmek İsteyen Suriyeli Kadınlar”, "Suriyeli Kadınlar Nelerden Hoşlanır”, "Suriyeli Kadınlar Nasıl Giyinir” şeklinde başlıklar dikkat çekiyor. Bu genellemelerin altında savaş nedeniyle Suriye'den Türkiye'ye göç etmek zorunda kalan kadınlar hakkında bu gibi cinsiyetçi önyargılar bulunuyor:

"Suriyeli kadınlar da bizim kadınlarımız gibi narin varlıklardır. Ülkemizde Suriyeli kadınlar ile evlenmek isteyen genç nüfusun artması gibi, evli erkeklerin de Suriyeli kadınlar ile birlikte olma isteği arttı. Üstelik Suriyeli kadınlar resmi nikah şartı koymadıkları için, erkekler onlar ile de bir ev kurarak yaşamaya başlayabilmektedir."

Site Suriyeli kadınların psikolojilerini de değerlendirmekten geri kalmıyor. Savaş nedeniyle psikolojilerinin bozuk olduğu, evlenmelerinin onlara da "faydalı” olacağı iddia edilerken, "Sizler de bu kadınların kendilerini iyileştirebilmelerine destek olabilirsiniz” şeklinde açıklamar yapılıyor. Bakın, herkes kazanıyor!

Bu başlıkların altında ise siteye giren erkeklerin mesajlar var. Biri şu şekilde:

"30 yaşındayım, Suriyeli bayanla evlenmek istiyorum. Daha önceden evlenmiş olabilir” ya da "Orta yaşta Suriyeli dul bir bayanla evlenmek istiyorum”.

Şanlıurfa'da Kadın Merkezi (KAMER) Vakfı adına çalışmalar yürüten Gülseren Kaplan, çok eşliliğin özellikle kırsal kesimde yeni bir uygulama olmadığını fakat savaştan kaçarak Türkiye'ye sığınmak zorunda kalan Suriyeli kadınlarla ikinci evlilik yapan erkeklerin ardından bu sayının tırmandığını ifade ediyor. Kaplan’a göre Suriyeli kadınlar savaştan kaçıp gelmiş ve bazı erkekler bu kadınlara, ‘Sırf korumak için bile, namus adına evlenilir' yaklaşımını uyguluyor. ‘’Çocuğu hiç olmayan ya da olsa da erkek çocuğu olmayan adamlar ikinci eş arıyor” diyor Kaplan.

Şanlıurfa ve çevresinde şiddet gören kadınlara destek sağlayan ve güvenlik nedeniyle ismini vermek istemeyen bir aktivist, evli kadınların kocaları tarafından Suriyeli kadınlarla ‘tehdit’ edildiğini ifade ediyor. İkinci evliliklerin maddi yönüne de dikkati çeken kadın hakları aktivisti şunlar söylüyor:

"Eskiden zengin olan adamlar ikinci kere evleniyordu. Şimdi zengin olmasına gerek yok, erkekler daha rahat davranabiliyorlar. Ekonomik durumu iyi olmayan erkekler de ikinci kere evlenebiliyor.”