Oca 01 2018

İran'da gerilim tırmanıyor: 10 ölü var

Perşembe günü İran'da işsizlik, yükselen enflasyon ve yolsuzluğa karşı bir isyan olarak başlayan gösteriler ilk etapta İran'ın kuzeydoğusunda Meşhed'den, Kirmanşah, Reşt, İsfahan ve Kum'a kadar yayıldı. İşsizliğin bu yıl yüzde 12,4'e çıktığı ülkede uzun süredir ağır yaptırımlar altında ekonomik sıkıntılar yaşanıyor.

Mevcut protestolar 2009 yılında reform yanlıların düzenlediği eylemlerden sonra, halkın yönetimle ilgili hoşnutsuzluklarını dile getirdiği en büyük gösteriler olarak nitelendiriliyor.

Bu ekonomik sıkıntılara karşı bir başkaldırı olarak başlayan protestolar, rejim karşıtı eylemlere dönüşmeye devam ediyor. Ülkenin birçok kentinde gösteriler sürerken İran devlet televizyonunda gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısının 10'a yükseldiği bildirildi.

İran devlet televizyonu Pazartesi günü, Perşembe gününden beri devam eden rejim karşıtı protesto gösterilerinde hayatını kaybedenlerin sayısının 10'a yükseldiğini söyledi. Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'den gelen "halkın protesto eylemi düzenleme hakkı olduğunu" savunduğu konuşmasının ardından ülke çapında eylemler sürüyor.

İran

Devlet televizyonunda 10 kişinin hayatını kaybettiği açıklarken daha fazla ayrıntıya yer verilmedi. Geçen haftadan beri sadece Tahran'da yaklaşık 200 kişinin gözaltına alındığı bildiriliyor. İran medyasında yer alan haberlere göre Merkezi eyaletinin başkenti olan Arak kentinde de yaklaşık 100 kişi gözaltına alındı. Tırmanan şiddet olaylarında Cumartesi günü Dorud kentinde 2 kişinin öldüğü bildirilmişti.

Çıkan olayların ardından ilk kez konuşan İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ülkede "eleştiriye alan açılması" gerektiğinin altını çizerek, halkın "eleştiri hakkı" olduğunu vurguladı.

Pazar günü yapılan kabine toplantısında Ruhani, insanların düşünce özgürlüğü hakkına sahip olduğunu belirtti ve kalabalıkları kastederek  "sesinizi duyduk" şeklinde konuştu.

 Ruhani konuşmasında, İran'daki protestolara yönelik açıklama yapan ABD'yi de eleştirmeyi unutmadı. Ruhani, "Henüz birkaç ay önce İran ulusunu terörist olarak tanımlayan Trump'ın İran'daki protestolara yönelik duygularını ifade etme hakkı olmadığını" ifade etti.

ABD Başkanı Donald Trump Twitter üzerinden şu ifadeleri kullanmıştı; "İran'daki protestolar, insanların para ve servetlerinin çalındığını anladıklarını gösterdi. Görünen o ki, buna daha fazla izin vermeyecekler."

Iran’ın muhafazakâr medya kuruluşları, Cumartesi gecesi Tahran'daki belediye binasına ve polis araçlarına, farklı kentlerde de banka ve kamu binalarına saldırıldığını bildirdi.

Tahran Üniversitesi'nde binlerce öğrencinin hükümet karşıtı eylemlerinin ise hükümet yanlıları tarafından dağıtıldığı bilgisi de paylaşıldı.

Tahran Vali Yardımcısı Ali Asgar Nasırbaht, Pazar günü yaptığı açıklamada, Tahran'da gözaltına alınanlar arasındaki 40 kişinin "yasa dışı gösterileri organize edenler” olduğunu ifade ederken, gözaltına alınan öğrencilerin ise serbest bırakıldıkları bilgisini vermişti.

Öte yandan protesto gösterilerinin başlamasından kısa süre sonra İçişleri Bakanı Abdülreza Rahmani Fazlı, "düzeni bozanların, bunun bedelini ödeyecekleri" uyarısında bulunmuştu.

Olaylar patlak verdikten sonra devlet televizyonu, ülkede yaygın olarak kullanılan akıllı telefon sohbet uygulaması olan Telegram'a ve sosyal medya platformlarından Instagram'a telefon üzerinden erişimin engellendiğini açıkladı.

 İranlı yetkililer, ülkedeki protestoların dış güçler tarafından organize edildiğini savunurken Suudi Arabistan ya da Avrupa ülkelerinden sosyal medya üzerinden "körüklenmeye" çalışıldığını iddia ediyor.

 

Haberin devamını buradan okuyabilirsiniz