'Türkiye-İran'ın yaptırımlardan kurtulma stratejisi yerli para'

ABD'nin İran'a uyguladığı yaptırımlar, Türkiye altı ay dışarıda tutularak yürürlüğe girdi. Ancak altı ay sonra, Ankara'nın da bu ambargoya uyması bekleniyor.

Peki, iki ülke sözkonusu yaptırımların etrafından dolaşmak için bir plan üzerinde çalışıyor mu yoksa ABD'ye rağmen ticaret tam gaz devam mı edecek?

Amerika'nın Sesi'nden Yıldız Yazıcıoğlu'nun haberine göre, iki ülke Türk Lirası cinsinden ödeme yapılması için görüşmeler yürütüyor ve böylece ABD doları engeli ortadan kalkacak. 

ABD’nin uygulamaya başladığı İran’ın dolar kullanımını ve petrol ticaretini engellemeye dönük yaptırım paketinde 6 ay süreyle muafiyet sahibi Türkiye’nin komşusuyla ekonomik ilişkilerinde sıkıntı yaşamayacağı öngörülüyor.

Türkiye'nin satın aldığı doğalgaz karşılığında ödemeyi dolar yerine TL üzerinden yapmasının gündemde olduğu görüşmelerde, yeni bir ödeme mekanizmasının kurulmasından bahsediliyor. 

Ankara, Tahran'a temel gıda maddeleri ve ilaç satmaya ise devam edecek. 

İran Araştırmaları Merkezi uzmanı Mehmet Koç'a göre, 5 Kasım'da yürürlüğe giren yaptırımlardan ABD henüz bir sonuç alamadı. 

Yerli para birimi ile ticaretin sürdürülmesi konusunda Koç şunları söyledi:

"İran’ın sadece Türkiye değil Rusya, Çin, Hindistan gibi aktörlerle de böyle yapma durumu var. Dolayısıyla Amerikan dolarını kullanmama durumu. İran, Türkiye’ye yapılan doğalgaz satışı bedeli TL’ye dönüştürülerek karşılığında ilaç, gıda gibi temel ihtiyaç maddeleri satın alma yoluna gidebilir. Günlük toplumsal yaşamı etkilemeyecek şekilde temel ihtiyaç maddelerini Türkiye’den temin edebilir.

Büyük ihtimalle yerli para birimleri kullanımı olacaktır. Avrupalılar da benzer bir mekanizma üzerinde çalışma yürütüyor. Ancak Türkiye zaten fiilen İran ile ilişkilerini yürütmek durumunda. Çünkü iki ülke sınır komşusu, bölgesel ve küresel gelişmeler her iki ülkeyi güvenlik boyutuyla da birbirine yakınlaştırıyor. Türkiye olabildiğince ticareti sürdürmeye çalışacaktır."

Enerji uzmanı Aydın Sezer ise, iki ülke arasındaki doğalgaz alımını durdurmanın mümkün olmadığı görüşünde.

Ankara–Tahran arasında 1996 yılında imzalanmış uzun vadeli doğalgaz alımı anlaşmasına ve mevcut boru hattıyla alım yapılması gerçeğine dikkat çeken Sezer, "ABD’nin yaptırım paketiyle doğalgaz alımına karşılık Swift sistemi kullanılamayacağı için İran’a ödeme yapılması sıkıntısı ve dolayısıyla İran’ın parasını Türkiye’de bloke etme durumu söz konusuydu. Ama şimdilik 6 aylık süre için Türkiye muafiyetten yararlanıyor ve böylece doğalgaz ticareti Swift sistemiyle ödeme yapılması yoluyla devam ediyor. Ancak 6 ay sonra Türkiye ile İran’ın çözüm yolu bulması gerekiyor" yorumunu yaptı.

Haberin tamamını buradan okuyabilirsiniz

Related Articles

مقالات ذات صلة

İlgili yazılar