130 bin metal işçisi grev kararı aldı

Otomotiv sanayi ve beyaz eşya üreticilerinin aralarında bulunduğu metal sektöründe çalışan 130 bin işçinin toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde uzlaşı sağlanamadı.

İşçi ve iş veren sendikaları arasında süren toplu iş sözleşmesi görüşmelerinin sonuçsuz kalması ardından işçiler grev kararı alırken, Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası (MESS) ise lokavt (topluca işten çıkarma) kararı aldı.

İşçi tarafını temsil eden Türk Metal, Özçelik-İş sözleşmenin ilk altı ayı için yüzde 26; Birleşik Metal-İş ise yüzde 34 ücret artışı talep ediyor. MESS ise ilk altı ay için yüzde 10'luk bir ücret artış teklif ediyor.

MESS'in temsil ettiği şirketler arasında Ford Otomotiv, Arçelik, Borusan Sanayi, Otokar Otomotiv ve Aygaz gibi dev şirketler de yer alıyor.

BBC Türkçe'ye konuşan metal işçileri, ceplerine yansıyan 'gerçek enflasyon' sebebiyle yüzde 10'luk zam teklifini kabul etmeyeceklerini ve eğer iş veren sendikasıyla anlaşılamazsa greve gitmeye kararlı olduklarını söylüyor.

Taraflar aldıkları grev ve lokavt kararını ne zaman uygulamaya koyacaklarını henüz açıklamadı. 60 gün içerisinde hala bir uzlaşı sağlanamazsa, grev ve lokavt kararının hukuken uygulamaya geçmesi gerekiyor.

Türk Metal Sendikası, MESS ile yaşanan uzlaşmazlıktan sonra tarihi daha sonra açıklanmak üzere geçen hafta grev kararı aldığını duyurdu.

Eğer 60 günlük süre içerisinde herhangi bir uzlaşma sağlanmaz ya da greve çıkılmazsa, Türk Metal Sendikası'nın yetkisi düşecek.

Türk Metal Sendikası Toplu İş Sözleşmesi Daire Başkanı Mahsun Turan, MESS'in müzakereler sırasında işçilerin daha önce kazanılmış bazı haklarından da taviz vermesini istediğini ve tek anlaşmazlığın zam oranı olmadığını söylüyor:

"Enflasyonun ve işsizliğin yüksek olması ve makroekonomik sorunlarla mücadele ediyoruz. 'Beklentinizi düşürmeyin, daha fazlasını hak ediyorsunuz' diyoruz. Ekonomik krizden dolayı tüm işçilerin gardı düşmüş durumda ancak biz ancak biz refah payı istiyoruz, enflasyona inanmıyoruz."

Turan, MESS'in lokavt kararın ise iş verenin grev karşısında 'elini güçlendirmek' olarak değerlendiriyor:

"Grev kararı almamızın ardından iş veren sendikası, 'Ben de lokavt ilan ediyorum ve tıpkı sendika gibi ben de tarihini sonra bildireceğim' dedi. Grev durumunda ellerini güçlendirmek istiyorlar. Öte yandan kamuoyunda grev tarihi belirlenirse hükümet tarafından erteleneceği kanaati hâkim. 60 günlük süre içinde grev ya da anlaşma yapılmak zorunda. Biz grevin tarihini belirlemeden onların da lokavt tarihini belirleyeceklerini düşünmüyoruz, MESS kendi teklifini revize edecektir."

Gebze Organize Sanayi Bölgesi'nde çalışan işçi Mutlu Ayar, açıklanan enflasyon oranlarının toplum nezdinde kabul görmediğini ve dolayısıyla MESS'in zam teklifini kabul etmediklerini söylüyor.

"MESS ekonomik istikrarsızlıktan faydalanarak bizim kazanılmış haklarımız törpülemek istiyor. Yeni sözleşmede 'esnek çalışma ve telafi çalışması' maddelerini getiriyor. İki yıllık sözleşmeyi üç yıla çıkarmak istiyor."

Gebze'de çalışan bir diğer işçi Selçuk Gülman, yaklaşık 400 işçinin çalıştığı fabrikada her gün yarım saatlik iş bırakma eylemi yaptıklarını söylüyor.

Gülman, ekonomik krizin tüm işçilerin hayatını olumsuz etkilediğini ve önerilen zam oranıyla grev kararının kaçınılmaz olduğunu anlatıyor:

"Yeni sözleşmede yakacak yardımını aylık bazda değil yıl sonunda verilmesini teklif ediyorlar ama biz çok zor şartlarda geçiniyoruz. Ben hafta sonu alışverişe gittiğimde üç dört market geziyorum ve fiyat analizi yapıyorum çünkü etiketler almış başını gidiyor. Doğalgaz fiyatları çok yüksek. Kendimi acındırmak için söylemiyorum ama evimde doğalgaz kullanmıyorum. Doğalgazı sadece yemek ve su için kullanıyorum. Onun dışında evimin ısınmasını zaman zaman elektrikle sağlıyorum çünkü önüne geçemiyoruz. Bina sakinlerine 400-500 Lira doğalgaz faturası geliyor. Bunlar bizim gibi işçi sınıfının karşılayamayacağı ücretler."

2017 yılında da DİSK üyesi Birleşik Metal-İş'in örgütlü olduğu işletmelerde toplu sözleşmesinde anlaşma sağlanamaması üzerine 2200 metal işçisi greve gitmiş ve hükümet grevi "milli güvenliği bozma" gerekçesiyle 60 gün ertelemişti.

Ancak işçilerin greve devam edeceklerini duyurması üzerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilileri iş veren sendikası EMİS ve ile Birleşik Metal-İş'e çağrı yapmış ve işçiler lehine uzlaşmaya varılarak toplu iş sözleşmesi imzalanmıştı.