IŞİD Forumu’nda son gün: IŞİD’liler nasıl yargılanmalı?

Qamişlo’nun Amûdê ilçesinde, 15 ülkeden çok sayıda ismin katılımıyla gerçekleşen IŞİD konulu uluslararası forum, üçüncü gününde sunumlar ve değerlendirmelerle devam ediyor. Üçüncü günün ilk sunumunu yapan masa, IŞİD terörünün hukuksal boyutunu değerlendirdi.

Hukuk uzmanı Gadi Sari’nin moderatörlüğünü yaptığı masada; uluslararası hukuk uzmanı Mahmut Patel, Kuzey ve Doğu Suriye Hukukçular Komitesi Üyesi Luqman Xidir İbrahim, Paris Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Dominique Inchauspe birer sunum yaptı.

IŞİD terörünün uluslararası hukuk, kadınlara yönelik hak ihlallerinin değerlendirildiği sunumlarda IŞİD üyeleri ve ailelerinin nasıl yargılanacağı konusu gündeme geldi.

Sunumlarda IŞİD çetelerinin yargılanması için Kuzey ve Doğu Suriye’de kurulması düşünülen uluslararası mahkemenin Afrika, Japonya ve birçok yerde örneklerinin olduğu belirtildi.

IŞİD terörünün hukuki boyutu değerlendirilen sunumlarda insanlık vicdanının IŞİD vahşetini kabul edemeyeceği, bu örgütün bütün halklar için tehlike oluşturduğu belirtildi. Kölelik, Kürtlere karşı katliamlar, çocukları silah altına alma ve tarihî mekanlara yönelik saldırılar insanlık suçu olarak nitelendirildi. Sunumlarda, bu tür suçları işleyenlerin yargılanması için uluslararası ortak bir mahkemenin ivedi bir şekilde oluşturulması ve tanınması gerektiği vurgulandı.

Sunumların devamında yargılama süreçlerinde Güney Afrika örneğine değinilerek, Kuzey ve Doğu Suriye’de Kürtlerin hukuk mücadelesinin en uygun yöntemlerle verildiği dile getirildi.

Sunumlarda Cenevre Sözleşmesi’nin Roma tüzüğünün 8’inci maddesinde savaş suçları kapsamına giren unsurların yer aldığı, buna bağlı olarak da tüzüğün 12’nci maddesinde ise bahsi geçen savaş suçunu işleyenlerin, suçun işlendiği bölgede yargılanmasına ilişkin maddeye dikkat çekildi. Devamla Türk devletinin bölgeyi işgal etmek istediği ve IŞİD’lilerin yargılanması konusunda engeller çıkardığı kaydedildi.

Forum katılımcılarından Pentagon eski danışmanı ve Ortadoğu Uzmanı Dr. Michael Rubin, SDG güçlerinin tutukladığı binlerce yabancı uyruklu IŞİD çetesinin Kuzey ve Doğu Suriye’de yargılanması gerektiğini söyledi.

ANHA’ya konuşan Rubin, IŞİD çetelerinin Kuzey ve Doğu Suriye’de insanlık suçu işlediğini ve burada kurulacak bir uluslararası mahkemede yargılanması gerektiğini belirterek, “Dünyada bunun birçok örneği vardır” dedi. Rubin, şöyle devam etti:

“Özerk Yönetim’in uluslararası alanda tanınmadığını ileri sürerek çetelerin burada yargılanamayacağı yönündeki yaklaşımlar doğru değildir. Bu yargılamanın Tayvan, Güney Kürdistan, Afrika ve Somali gibi örnekleri var. Bu temelde uluslararası mahkemeler kurulmuştur. IŞİD, gerekçesiz ve şartsız Kuzey ve Doğu Suriye’de yargılanmalıdır.”

Türkiye’nin IŞİD çetelerine destek veren ülkelerin başında olduğunu belirten Rubin, “IŞİD, Türkiye’den aldığı destek ile örgütlendi. IŞİD, Türkiye’nin desteği olmadan Suriye ve Irak’ta örgütlenemezdi. Binlerce yabancı uyruklu terörist IŞİD’e katıldı. Bunların yüzde 90’ı da direkt Türkiye üzerinden bölgeye geldi. Türkiye, bölgede çok büyük suçlar işledi” ifadelerini kullandı.