Ara 14 2017

'IŞİD’in bomba malzemelerinin çoğu Türkiye’den gidiyor'

2014 Yılından itibaren IŞİD, dünyada en çok konuşulan örgütlerden biri oldu. Ağırlıklı olarak Suriye ve Irak'ta konuşlanmışlardı.

Pek çok ülkeden örgüte katılım olduğu ifade ediliyordu. Örgüt, kısa süre içinde, insanlık dışı uygulamalarıyla gündeme geldi. Örgüt, dünyanın pek çok önemli şehrinde çeşitli saldırılar düzenledi. Saldırılarda çok sayıda can kaybı yaşandı. IŞİD'e karşı bu saldırılarından sonra koalisyonlar kuruldu. Suriye ve Irak'ta bulunan üsleri dağıtıldı ve bölgenin son olarak IŞİD'ten temizlendiği açıklandı.

IŞİD'e yardımda bulunanlar da zaman zaman gündeme geldi. Uçak krizinde Rusya, IŞİD'e yardım ettiğini öne sürdü Türkiye'nin. Bu açıklamaları Putin, uydu görüntüleriyle bizzat yaptı.

Türkiye'de de IŞİD'e destek verildiği iddiaları basına yansıdı çeşitli zamanlarda.

Son olarak Silahlanma izleme kuruluşu Conflict Armament Research (CAR), 2014’ten bugüne Suriye ve Irak’ta sürdürdüğü saha araştırmalarına ilişkin raporunu yayınladı.

Diken'den Doğu Eroğlu'nun haberine göre IŞİD'in çatışmaya girdiği sahalardaki 3 yıllık araştırmayı rapor haline getiren CAR’ın belgelediği bin 832 silahın 16’sı (yüzde 0.87), 40 bin 984 adet mühimmatınsa 1109’u (yüzde 2.71) Türkiye kaynaklı.

İçişleri Bakanlığı, Bosna Hersek’ten satın aldığı mermilerin Musul’daki IŞİD mevzilerinde ortaya çıkması sonrasında CAR’a yanıt vermedi.

Rapora göre görülmemiş bir el yapımı patlayıcı (EYP) üretme kapasitesi geliştiren IŞİD, bu üretiminde çoğunlukla Türkiye’den gelen ham maddelere bel bağladı.

Rapordan öne çıkan başlıklar şöyle:

CAR, IŞİD’in egemenliğinin sürdüğü Eylül ve Aralık 2015 tarihlerinde Halep merkezli bir şirketin Türkiye’den EYP yapımında kullanılan sorbitol maddesi ithal ettiğini, bu malzemenin büyük ihtimalle El Bab’a gittiğini vurguladı.

Tespit edilen Türkiye kökenli silahlar arasında HAR-66 (hafif anti tank roketi) tipi taşınabilir tanksavar silahı, hafif makinalı tüfekler, bomba atarlar, el bombaları ve 81 ve 120 mm’lik havan topları bulunuyor.
Tespit edilen Türkiye kökenli silahlar arasında HAR-66 (hafif anti tank roketi) tipi taşınabilir tanksavar silahı, hafif makinalı tüfekler, bomba atarlar, el bombaları ve 81 ve 120 mm’lik havan topları bulunuyordu.

EYP yapımında kullanılan alüminyum macunu, sorbitol, amonyum nitrat ve potasyum nitratın Türkiye’den Suriye ihracatındaki 2014 ve 2015 yılında fırlaması rapora girdi.

Her iki ülkede bulunan silah ve mühimmatın çoğunluğu Çin üretimi. Ancak Suriye’deki İslam Devleti güçlerince kullanılan Rusya yapımı silahlar bu ülkedeki Çin kökenli silahları geride bırakıyor; bu da muhtemelen Rusya’nın Suriye rejimine yaptığı sevkiyatlardan kaynaklanıyor.

IŞİD’in her iki ülkede faaliyet gösteren birimlerinin silahları, ilgili ülkedeki rejimlerin özelliklerini taşıyor. Bu bulgular IŞİD’in askeri malzemelerinin önemli kısmını öncelikli olarak Irak ve Suriye hükümet güçlerinden ele geçirdiği tezlerini destekliyor.

mermiler

Irak’ta Türkiye kökenli 1011 adet mühimmat (Irak’takilerin yüzde 3.47’si), Suriye’deyse Türkiye kaynaklı 98 adet mühimmata (Suriye’de belgelenenlerin yüzde 8.84’ü) rastlandı.

Toplamdaysa IŞİD’den ele geçirilmiş 40 bin 984 adet mühimmatın 1109’unun, yani yüzde 2.71’ini Türkiye kökenli olduğu anlaşıldı.

22 Mayıs 2017 tarihinde, Musul’da Irak güçlerinin IŞİD’den ele geçirdiği bir evde 5.56 x 45 mm çapında mermilerin yer aldığı iki sandık bulundu.

Bosna Hersek hükümeti yetkilileri, ilgili mermilerin Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı’na 1997 ve 1998’de yapılan 5 milyon mermilik satışın bir parçası olduğunu CAR’a bildirdi.

Türkiye İçişleri Bakanlığı ise CAR’ın bilgi talebine yanıt vermedi.

Türkiye’de Metkim tarafından satılan aluminyum macunları…
Türkiye’de Metkim tarafından satılan aluminyum macunları…

CAR’a göre, etkinleştirme mekanizması (anahtar), tetikleyici (fünye), patlayıcı materyal, taşıyıcı gövde ve güç kaynağından oluşan EYP imalatı için IŞİD neredeyse tamamen Türkiye’den gelen malzemeleri kullandı.

Patlayıcı materyalin bileşenlerinden alüminyum macunu ve bu malzemeyle karıştırılan amonyum ve potasyum nitratın önemli kısmı IŞİD’e Türkiye’den yollandı.

Gültaş Kimya, Marikem Kimyevi ve Endüstriyel Ürünler, ATR Kimya ve Metkim şirketlerinin Türkiye’ye ithal ettiği alüminyum macunları Tikrit, Felluce, Musul ve Telafer’deki IŞİD silah üretim atölyelerinde tespit edildi.

Rapora göre IŞİD’in roket yakıtı üretiminde kullandığı maddelerden biri olan, bir şeker alkolü çeşidi sorbitol de Türkiye üzerinden Irak’a gitti.

Yine BM verilerine göre, 2014’te 16,5 ton olan Türkiye’den Suriye’ye sorbitol ihracatı, 2015’te tam 187 tona ulaştı; 2015’teki ihracatın yüzde 40’ınıysa Sinerji gerçekleştirdi. Sorbitol gıda, sağlık ve kozmetik gibi sektörlerde kullanılsa da, EYP yapımında da başvurulan bir malzeme olduğu güvenlik çevrelerince biliniyor.

CAR’ın araştırmasında bahsedilen tedarik zincirinin nasıl kurulduğu, ‘Soğan TIR’ı şebekesi’ olarak anılan bir grup tarafından yapılan sevkiyatın 8 Eylül 2015’te Akçakale’de yakalanması sonrasında anlaşıldı. Polis kontrolü sırasında kamyonun kasasındaki soğan çuvallarının arkasında 259 bin metre infilaklı fitil bulunduğu görüldü.

 

Şebeke üyelerinin bir kısmının yargılanmaya başlaması sonrasında, fitillerin patlayıcı ticareti yapmaya başlamış eski bir polis tarafından ithalatçı firmalardan satın alındığı, kaçakçılık şebekesinde MİT ve Jandarma mensuplarının bulunduğu ortaya çıkmıştı.