Gideri, gelirini aştı: İşsizlik Fonu tarihinde ilk kez açık verdi

Ekonomik krizle birlikte işsizlik maaşı ödemelerinde önemli bir artış yaşanıyor. Maaş ödemelerine işverenlere yönelik teşvikler ve meslek kursu harcamaları da eklenince İşsizlik Fonu’nun giderleri, tarihinin en yüksek rakamına ulaştı.

İşsizlik Sigortası Bülteni’ne göre, Nisan ayında Fon’un toplam geliri 3 milyar 90 milyon TL oldu. Gideri ise 3 milyar 480 milyon olarak gerçekleşti. Böylece Fon tarihinde ilk kez, gelirler, giderlerin altında kaldı. Ay bazında İşsizlik Fonu, 390 milyon TL açık vermiş oldu.

İşsizlik Fonu’nun gelirleri; yüzde 2 işveren primi, yüzde 1 işçi primi ve yüzde 1 devlet katkısı ile faiz gelirlerinden oluşuyor. Nisan ayında Fon’un işçi ve işveren prim geliri 1 milyar 305 milyon TL, faiz geliri 1 milyar 263 milyon TL, devlet katkısı ise 439 milyon TL olarak gerçekleşti. 81 milyon TL’de diğer gelir kaydedildi.

Fon’un Nisan ayı giderlerine baktığımızda ise; 1 milyar 57 milyon TL işsizlik maaşı ödemesi, 1 milyar 344 milyon TL işverenlere yönelik teşvik ödemesi, 256 milyon TL iş başı eğitim programı ödemesi ve 746 milyon TL de meslek kurslarının ağırlığını oluşturduğu aktif işgücü programları ödemesi gerçekleşti. Kısa çalışma ödemesi, ücret garanti fonu, yarım çalışma ve diğer giderlerin toplamı 70 milyon TL civarında oldu.

Gelir gider karşılaştırması yapıldığında; İşsizlik Fonu’nun aylık bazda ilk kez açık verdiği görülüyor. Bu tablonun esas nedeni ise işverenlere yönelik teşvik ödemeleri. Zira işsizlik maaş ödemeleri hala Fon gelirlerinin üçte biri kadar.

İşverenlere yönelik teşvik ödemeleri, son dönemde İşsizlik Fonu’ndaki en büyük karadeliği oluşturuyor. Geçmiş yıllarda merkezi bütçeden karşılanan teşvikler, son 2 yıldır İşsizlik Fonu’ndan ödeniyor.

Bu nedenle teşvik ve destek ödemeleri, İşsizlik Fonu’ndaki en büyük gider kalemi haline geldi. 2018 yılı rakamlarına baktığımızda, işsizlik maaşı için 5 milyar 865 milyon TL ödenirken işverenlere teşvik olarak 10 milyar 709 milyon TL ödeme yapıldı. Yine işverenlerin çalıştırdıkları elemanların maaşını ifade eden işbaşı eğitim programları kapsamında 1 milyar 851 milyon TL ödeme yapıldı.

Yani 2018 yılında toplamda Fon’dan işverenlere ödenen para 12,5 milyar TL’yi aştı. Aynı dönemde işverenlerin İşsizlik Fonu’na ödediği prim miktarı ise 9,2 milyar oldu. Dolayısıyla işverenler 9,2 milyar prim ödeyip 12,5 milyar teşvik aldılar. Bu tablo, 2019 yılında da devam ediyor.

Öte yandan İşsizlik Fonu, Nisan ayında zarar etmesine rağmen Ocak Nisan döneminde 11,9 milyar gelire karşın 9,3 milyar gider kaydetti. Yani toplamda Fon hala karda. İşsizlik Fonu’nun toplam varlığı ise 130,2 milyar TL.

Ancak Nisan ayında gelirlerin giderin altında kalması, İşsizlik Fonu için alarm zili olarak değerlendirilmeli ve amaç dışı kullanıma son verilmeli.    

 

 

© Ahval Türkçe

Bu makale yazarın görüşlerini yansıtır. Ahval’in yayın politikası ve editoryal bakış açısı ile her zaman uyumlu olmak zorunda değildir.