İthal et skandalı: Deli dana hastalığı geri döndü

Türkiye’nin canlı ve karkas olarak et ve hayvan ithal ettiği ülke sayısı 26’ya çıktı. Bunlardan 11’inden doğrudan karkas, yani kesilmiş et ithal ediliyor.

İthal etlere ilişkin son gelişme, insan sağlığını tehdit eden denetleme eksikliklerini ortaya koydu.

Ocak ayında Türkiye’nin, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı aracılığı ile Bosna Hersek’ten ithal ettiği 20 ton sığır karkas etinde insan sağlığına zararlı hastalık olduğu anlaşılmıştı. Bu kez Polonya’dan ithal edilen sığır etinde deli dana hastalığına rastlandığı belirtiliyor. Yaklaşık 3 bin sığır etinde hastalığa rastlanıldığı kaydedilirken 2011-2012 yıllarında bu etlerin ithal edildiği ifade ediliyor.

Cumhuriyet’ten Alican Uludağ’ın haberine göre bir Tarım Bakanlığı uzmanı “Tahlil raporları Polonya dilinde yazıldığı için ne yazdığını anlamadık” açıklaması yaptı.

Hastalıklı et skandalı, Polonya’nın başlattığı soruşturma kapsamında Türkiye’den adli yardımlaşma talebinde bulunmasıyla ortaya çıktı. 

Söz konusu etleri, hem özel şirketlerin hem de Et ve Balık Kurumu’nun ihraç ettiği belirtiliyor. 

Polonya’daki et analiz şirketlerinin, kesilen hayvanlara BSE testi yapmadığı halde, yapılmış gibi rapor verdiği tespit edilirken Türkiye’de herhangi bir soruşturmanın olmadığı kaydediliyor.

Polonya’daki soruşturma kapsamında hastalık şüphesi taşıyan etlerin ihraç edilmesine göz yuman kendi görevlileri ve özel şirketleri soruşturmaya dahil edildi ve Türkiye’den adli yardımlaşma talebinde bulunuldu.

Haberde, talep sonrası gelişen süreç şöyle anlatılıyor:

“Bu kapsamda 2011 ve 2012 yıllarında sığırların kesimi için Polonya’ya giderek bu işlem sırasında hazır bulunan Tarım Bakanlığı uzmanlarının ifadesine başvuruldu. Adalet Bakanlığı kaynaklarından alınan bilgiye göre; uzmanlar, savcılığa verdikleri ifadede, Polonya’da büyükbaş hayvanlardan kesim sonrası numune aldıklarını ve yerel firmalarda tahlil yaptırıldığını söyledi. Kesilen büyükbaş hayvanların daha sonra soğuk hava depolarına konulduğunu belirten uzmanlar, “Peki, kesilerek depoya konulan sığırlar size geri verilirken hastalıklı başka hayvan verilmediğine nasıl emin olabiliyorsunuz” sorusuna yanıt veremedi. “Tahlil sonuçlarına baktınız mı” sorusuna ise uzmanlar, ‘Bize sonradan gönderilen tahlil raporları Polonya dilinde yazıldığı için ne yazdığını anlamadık’ cevabını verdi.”

Tarım Bakanlığı yetkilisi ise, “Polonya’da o tarihte böyle bir olay yaşanmış. Oranın bir et analiz firması, başka bir et analiz firmasını ‘Bu şirket BSE testi yapılmadan test yapılmış gibi rapor düzenledi’ diyerek şikâyet etmiş. Polonya ise kendi iç soruşturmasını başlatmış. Olay tamamen Polonya’nın kendi iç sorunu. Onlar testten geçirmese dahi, biz gelen etleri tekrar testten geçiriyoruz. Bizde olsa zaten bu hastalık ortaya çıkardı” diyor.

Gıda Mühendisi Yrd. Doç. Dr. Bülent Şık, deli dana hastalığının en korkutucu hastalıklardan biri olduğunu belirterek “Eğer satılmışsa bu ağır bir zafiyet demek” ifadesini kullanıyor.

Deli dana hastalığının "hayvanın hayvana yedirilmesinin bir sonucu" olduğunu vurgulayan Şık, bu hastalığın 1996’da İngiltere’de milyonlarca hayvanın imha edilmesiyle sonuçlanan ağır bir krize yol açtığını hatırlatarak şunları aktarıyor:.

“Deli dana hastalığı ilk olarak İngiltere’de 1996 yılında ağır bir krize yol açtı. Hayvanların kesime gönderildikten sonra insani tüketim amacıyla kullanılmayan bazı kesimlerinin (sakatat, kemik, tırnak, kan gibi) öğütülerek tekrar hayvan yemlerine katılarak beslenen hayvanlara o yemlerin yedirilmesi sürecinde, hastalığa neden olan bir etken açığa çıkıyor: Prion. Bu prion, bazı hayvanların beyninde bulunan bir etken. Bu, hayvanların beyninin tekrar öğütülerek yemlere katılması ile yayılan bir hastalık. Söz konusu yemlerin yenmesi, bunu yiyen hayvanların dokularının yine yeme karıştırılmasıyla, yavaş yavaş diğer hayvanlara yayılıyor. “Deli dana hastalığı” ya da Sığır Spongiform (sünger görünümünde) Ensefalopati (BSE) bu şekilde ortaya çıkıyor. BSE, insanlarda sinir sistemini ağır biçimde tahrip ediyor.”

http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/saglik/983825/ithal_ette__deli_dana__skandali_.html