Thomas Seibert
Kas 22 2017

İYİ Parti Erdoğan'a meydan okuyabilir

İSTANBUL – Seçmenler hız kesen ekonomi ve artan yolsuzluktan şikayetçiyken, Türkiye'nin yeni milliyetçi partisi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan için ciddi bir zorluk haline gelebilir.

Erdoğan'ın iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), 2019'da yerel ve genel seçimlerle karşı karşıya olacak. Ayrıca, aynı yıl, Erdoğan'ın tüm yetkilerle donatılmış devlet başkanı olma hedefini gerçekleştirip gerçekleştirmeyeceğine karar verecek olan başkanlık seçimleri de yapılacak. Kamuoyu yoklamaları, 2002'den beri Türkiye'nin en güçlü siyasi gücünün AKP olduğunu gösterse de yeni partinin kurulması Erdoğan'ın hırslarını köstekleyebilir.

Kamuoyu anketlerinde iyi sonuçlar alan, eski İçişleri Bakanı Meral Akşener'in liderlik ettiği İyi Parti, AKP ve Milliyetçi Hareket Partisi'nin (MHP) hoşnutsuz sağcı seçmenlerini çekebileceğini öne sürüyor.

Türkiye'nin erkek egemen siyaset sahnesinde öne çıkan az sayıda kadından biri olan Akşener merkez-sağ Doğru Yol Partisi'ne (DYP) katılmış ve MHP'ye geçmeden önce hükümette İçişleri Bakanı olarak görev yapmıştı (1996-97).

Şimdiyse Türkiye'de çok fazla spekülasyon kaynağı haline gelen kendi örgütünü kurdu. Gezici araştırma şirketinin yaptığı ankete göre Akşener'in İyi Parti'si yüzde 20 oranında oya sahip, bunun sonucu olarak, eğer doğruysa, seçim gününde, Türkiye parlamentosunun üçüncü güçlü grubu olabilir ve AKP'nin Meclis'teki hakimiyetini sona erdirebilir.

Kamuoyu araştırmacısı Murat Gezici, İyi Parti'nin çok sayıda Türk seçmenin alternatifler aradığı bir dönemde sahneye girdiğini söyledi. Son anketin sonuçlarına atıfla Gezici “Üç AKP seçmeninden biri Türkiye'nin yeni bir partiye ihtiyacı olduğunu düşünüyor” dedi.

Anket, ayrıca MHP seçmenlerinin büyük çoğunluğunun yeni bir siyasi hareket istediklerini ve iki yıl içinde yapılacak olan başkanlık seçimlerinde Akşener'in Erdoğan için ciddi bir meydan okuyucu olabileceğini gösterdi. Anket sonuçları seçimin ilk turunda Akşener'e verilecek desteğin Erdoğan'ın oylarını yüzde 50'nin altında tutacağını ve ikinci turda Erdoğan'ı Akşener'le karşılaşmaya zorlayabileceğini öne sürdü.

Siyasete atılmadan önce tarih eğitimi alan Akşener hırslarını saklamıyor. İyi Parti'nin 25 Ekim'deki kuruluşunda “Başbakan” tezahüratı yapan izleyicilere Başkan olacağı cevabını verdi.

İyi Parti, AKP ve MHP'nin muhafazakar oylarını almak için yarışan ve iktidar partisine yönelik artan şüphecilikten kâr edebilecek sadık bir sağ-kanat grubu.

Soyadını vermek istemeyen İstanbullu taksi şoförü Rahfet “Yeni parti hakkında pek bilgimiz yok ama kesinlikle Akşener, Tayyip’ten iyidir” dedi ve Erdoğan’ı ima ederek ekledi: “Yolsuzluk her yerde”.

2003’te Başbakan olduğundan beri iktidarda olan, 2014’te Cumhurbaşkanı olan Erdoğan, yaklaşık 100 yıl önce cumhuriyeti kuran Mustafa Kemal Atatürk’ten beri Türkiye’nin en güçlü lideri. Erdoğan ve AKP yönetiminde Türkiye, emsalsiz bir ekonomik patlamanın tadını çıkardı ama 2016’daki başarısız darbenin ardından devlet düşmanı şüphelilerine yönelik soruşturma dalgası ülkedeki baskı atmosferi şikayetlerine yol açtı.

Türkiye’nin Avrupa’daki geleneksel ortakları ve Amerika Birleşik Devletleri ile ilişkileri gerildi. Aynı zamanda beş genç Türk’ten birinin işsiz olduğu ülkede enflasyon yüzde 12’ye, işsizlik yüzde 10’a yükseldi.

Siyasi hoşnutsuzluğun artmasının bir işareti olarak Türk seçmenlerin neredeyse yarısı, Erdoğan'ın bu yıl referandumda başkanlık sistemine ilişkin planlarını reddetti. Sonuçlar ülkenin en büyük şehirlerinin Erdoğan’ın aleyhine döndüğünü gösterdi. Cumhurbaşkanı buna, aralarında İstanbul ve Ankara’nın belediye başkanlarının istifalarının da olduğu, yerel yetkililere yönelik temizlik hareketi ile karşılık verdi.

Akşener, kuruluş kongresinde delegelerine Türkiye’nin “işlevsiz muhalefet ve artık demokratik olmayan bir siyasi yapıdan” muzdarip olduğunu söyledi. Erdoğan’ı ve AKP’yi yargıyı siyasi amaçları için kullanmakla suçlayarak ülkenin mevcut hükümetten “yorulduğunu” dile getirdi.

Bu duyguyu, ülkenin yanlış yolda olduğunu düşünen Türkler de paylaşıyor. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Binali Yıldırım, yakın zamanda Paradise Papers [Cennet Belgeleri] denen yayınlarda ailesinin Türk vergilerinden kurtulmak için Malta’da yatırım yaptığının ortaya çıkması nedeniyle kendini savunmak zorunda kaldı. Muhalefet soruşturma açılmasını istedi.

Gezici’nin anketi AKP destekçilerinin yaklaşık yüzde 12’sinin ve MHP seçmenlerinin yüzde 22’den fazlasının önümüzdeki seçimlerde Akşener’in partisini destekleyebileceğini gösterdi. Seçimlerde bu gerçekleşirse, AKP’nin ittifakı olan MHP, Türkiye’de parlamentoya girmek için gerekli olan yüzde 10 barajının altında kalabilir.

MHP lideri Devlet Bahçeli ise yüzde 10 şartının kaldırılması çağrısı yaptı. Çoğu kişi tarafından bu hareket MHP’ye desteğin azalmasının dolaylı bir kabulü olarak görüldü.