Ara 04 2017

Bir Zarrab değiller ama ambargoyu deldiler!

Yer İran-Irak sınırı. İran sınırına 2-3 kilometre mesafede düzlük alana birbiri peşi sıra kamyonetler yanaşıp yüklerini boşaltıp gidiyor. Her gelen kamyonet ayrı bir noktaya yükünü indiriyor.

Torbalar içinde ise hurda cep telefonları, hurda bilgisayar parçaları ve hurdaya çıkmış elektrik ev eşyalarının elektronik aksamları var. Kamyonetler gittikten sonra ise çevre köylerden tüccarlar tarafından yük başına 1000 dinar para karşılığı kiralanan kaçakçılar at ve katırlarıyla bölgeye geliyor.

Her tüccarın yükü ve anlaştığı kaçakçılar ayrı. Burada at ve katırlara yüklenen elektronik hurda parçaları, dağ yolları kullanılarak havanın kararmasıyla birlikte İran topraklarına gönderiliyor.
Bu kaçakçılar, İran'ın sınır bölgesine kurduğu karakolların gözetimi altında sınırın diğer tarafında geçerek yüklerini boşaltıyorlar.

Dönüşte ise yine İran Devrim Muhafızları’nın gözetiminde sınır bölgesine tankerlerle getirilen akaryakıtı bidonlara doldurup katır ve atlara yükleyip geri dönüyorlar.

Getirilen akaryakıt Süleymaniye, Erbil, Kerkük gibi kentlere gönderilip burada depolanıyor ve akaryakıt istasyonları üzerinden satışa sunuluyor.

Kar yolları kapatmadığı, tipi ve fırtına olmadığı günlerde bu uygulama hemen hemen her gün devam ediyor.

Kaçakçılar

Irak, Kürt bölgesi ve Körfez ülkelerinden toplanan hurda bilgisayar, cep telefonu, klima, çamaşır makinesi, buzdolabı gibi elektrikli ev aletlerinin elektronik aksamları sökülerek Erbil, Kerkük, Bağdat ve Süleymaniye gibi kentlerde kurulu ana depolarda bir araya getiriliyor.

Burada ayrıştırılan hurdalar daha sonra kamyonetlere yüklenerek Irak-İran sınırına getiriliyor.

Bu uygulama İran'a ABD, BM ve AB ülkeleri tarafından uygulanan ambargonun başlamasından bu yana devam ediyor.

Aynı şekilde yine ambargo nedeniyle İran'da üretilen akaryakıt da bu yol kullanılarak kaçakçılar eliyle ihraç edilmiş oluyor.

20 yıldan fazladır bu kaçakçılık işinde yer aldığını belirten Mulazım E., Erbil, Süleymaniye, Kerkük'ten hurdacılarla iş birliği içinde olduklarını, getirilen hurdaları bir araya getirerek İran'a götürdüklerini söyledi.

Yaptıkları işin kaçakçılık olduğunu, ancak sınırın sıfır noktasında ve İran topraklarında Pastarların buna göz yumduğunu belirten Mulazım E., ekmek parası kazanma yöntemlerini şöyle anlattı:

"Buradan katır ve atlarla hurdaları İran'a taşıyoruz. Yüzlerce noktadan bu geçişler oluyor. Bazen gün olur 300 yük hayvanla yola çıkarız. Bu sadece bir geçiş noktasındaki sayı.

Bunun gibi yüzlerce noktadan geçişler her gün düzenli olarak yapılıyor. Pastarların gözetiminde yük boşaltılır. Aynı yere tankerlerle getirilen petrolü yükleyip geri döneriz.

At veya katır başına 1000 dinar pastarlara veririz. Burada asıl kazançlı çıkan tüccarlar olur. Kaçakçılar yük başına para alır. Getirilen akaryakıtı da yine tüccarlar teslim alır. Buradan tankerlere aynı gün yükleyip sınır iç kesimindeki büyük şehirlere gönderiyorlar."

Kaçakçılar

Akaryakıt kaçakçılığı yapanlar için İran'a hurda yükü getirilmesini Pastarların şart koştuğunu belirten Ahmed Z., de, İran'a gönderilen elektronik hurdaların belli merkezlerde toplandıktan sonra İsfahan ve Tahran gibi kentlere geri dönüşüm fabrikalarına gönderildiğini söyledi.

Sınır kesiminde dağlık alanda bir-iki saatlik yolculuktan sonra İran topraklarına giriş yaptıklarını kaydeden Ahmed Z., her gün Şino, Hallepçe, Kandil, Zele, Hac Umran bölgelerinin dağlık alanlarında 2 binden fazla katır ve atla bu kaçakçılığın yapıldığını, kar nedeniyle yolların kapanması halinde ise buna ara verdiklerini sözlerine ekledi.

İran, elektronik hurdaları geri dönüşüme göndererek kimya sektörünün ihtiyacını buradan karşılamaya çalışırken petrolünü de satmış oluyor.

 

Kaçakçılar kaçakçılık

Dağlık sınır hattındaki yoksul halkın tek geçim kaynağı ise göz yumulan bu kaçakçılık oluyor.

İran'da 1979 yılnda Şah Rıza Pehlevi'nin devrilerek Ayetullah Humeyni'nin yönetime gelmesinin ardından ABD'nin Tahran Büyükelçiliğinin basılarak çalışanlarının rehin alınması sonrasında İran ile ABD arasında ipler koptu.

ABD, bu olayın ardından İran'a ambargo uygulamaya başladı. ABD'deki İran'ın mal varlığı dondurulurken, diplomatik ilişkiler de durma noktasına geldi.

ABD'nin ardından, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler de "Teröre destek verdiği" gerekçesiyle İran'a ambargo uygulama kararı aldı. İran'dan petrol ithalatı durduruldu. ABD'de dünya çapında petrol şirketleriyle bağlantı kurarak İran petrol sanayisine yatırımlarını kesmesini istedi.

İran'ın nükleer programını hayata geçirmesi ardından, İran'a uygulanan ambargo daha da sıklaştırıldı. BM'nin kararlarına rağmen süren nükleer program nedeniyle ABD ve Avrupa Birliği tarafından yeni ekonomik yaptırımlar 2000'li yılların ortasında hayata geçirildi.

14 Temmuz 2015 tarihinde ise İran nükleer programını küçültmeyi ve uluslararası denetime açacağını taahhüt etmesi karşılığında yıllardır İran'a uygulanan ambargo ve  yaptırımların kaldırılması gündeme geldi.

16 Ocak 2016 tarihinde ise İran'a uygulanan yaptırımların büyük bölümünün belli bir program çerçevesinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nce kaldırılacağı açıklandı.

Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun İran'ın nükleer programını küçülteceği ve denetime açacağı açıklaması ardından BM, ambargonun bir çoğunu kaldırdı. Ancak ambargonun tamamen kaldırılması için 10 yıllık bir takvimin izlenmesi gerektiğini karara bağladı.

Kaçakçılar

Related Articles

مقالات ذات صلة

İlgili yazılar