Tem 14 2018

Hangi ülkelerde kadınlar siyasette daha etkin?

Ulusal parlamentolarda cinsiyet eşitliğini yakalama yolunda dünya genelinde rekor sayıda kadın seçimlere katılıyor, siyasetin yüzünü küresel düzeyde değiştirmeye çalışıyor. Bu konuda dünya genelindeki gelişmeler, kadınları eşitliği yakalama konusunda teşvik ediyor.

BBC Türkçe’nin derlemesine göre Meksika'da son seçim sonrası yeni parlamentonun alt ve üst kanatlarında eşit sayıda erkek ve kadın milletvekili görev yapacak. Bu ülke tarihinde, "büyük bir dönüm noktası" olarak görülüyor.

Geçen ay işbaşına gelen İspanya hükümetinde, ülkenin demokrasiye geçmesinden bu yana ilk kez kadın bakanların sayısı erkekleri geçti.

Ve 21 Haziran'da bir kız bebek dünyaya getiren Yeni Zelanda Başbakanı Jasinda Ardern, 1990'da Pakistan Başkanı Benazir Butto'dan sonra görevdeyken doğum yapan ikinci kadın lider oldu.

Türkiye’de ise 24 Haziran seçimleri sonrası Meclis'e 600 milletvekili girdi.

Önceki seçimlere göre 50 milletvekili daha fazla artık TBMM'de. Ancak bu fazladan 50 milletvekili olması kadınların, Meclis'teki oranına çok yansımadı. En çok kadın milletvekili çıkaran parti HDP oldu. 

Milletvekillerinin 522'si erkek, 78'i kadın. Bir önceki döneme göre kadın milletvekili sayısı sadece 4 kişi arttı. AKP'nin adaylarının 126'sı kadındı. Kadınlardan 39'u Meclis'e girmeyi garantiledi. HDP'nin kadın vekil sayısı ise 25 oldu. CHP, 137 kadın adaydan 14'ünü Meclis'e sokabildi. MHP 78 kadın adayla yarışa girdi. Sadece 3 kadın MHP listesinden mecliste yer buldu. En fazla kadın aday gösteren İYİ Parti ise 150 kişilik listesinden sadece 3 kadını Meclis'e taşıdı.

Bir önceki dönemle kıyaslamak gerekirse AKP kadın vekil sayısını 5 kişi artırdı. CHP'nin kadın vekil sayısı ise 5 kişi düştü. HDP kadın vekil sayısını 8 kişi artırırken, MHP yine 3 kadın sayısını korudu.

Hillary Clinton'ın ABD'de 2016'da başkanlık seçimini kaybetmesinden bir yıl sonra, ülkede her zamankinden daha çok Temsilciler Meclisi adayı oldu.

1981-1997 arasında doğanları tanımlayan Milenyum kuşağından Demokrat Alexandria Ocasio-Cortes, New York'taki ön seçimde 56 yaşındaki tecrübeli Kongre üyesi Joe Crowley'i geride bıraktı.

28 yaşındaki Cortez'in zaferi çok daha şaşırtıcıydı çünkü hiç siyaset deneyimi yoktu ve 10 dönem kongre üyeliği yapan ve Demokrat Parti liderliği için adı geçen bir ismi yendi.


Amerikan Kadın ve Siyaset Merkezi'nin 9 Temmuz'a kadarki verilerine göre çoğu Demokrat Parti'den olmak üzere 479 kadın Temsiler Meclisi üyeliğine aday oldu. 2012'de bu sayı 298 olmuştu.

Kadınlar 17 Avrupa ülkesinde (Monako dahil) parlamentoların yüzde 30'dan fazlasını oluşturuyor.

2017'de dünya genelinde rekor sayıda kadın ülkelerindeki seçimlerde aday oldu. Ancak çok büyük bir değişim yaşanmadı. Meclise girmeyi başaran kadın sayısında Avrupa'da önemli mesafeler kaydedilse de, büyük kayıplar da oldu.

-Fransa Haziran 2017'de rekor sayıda kadın milletvekili seçti. 577 üyeli parlamentonun 223 sandalyesini kadın üyeler aldı.

-İspanya'da Başbakan Pedro Sanchez geçen ay 17 üyeli kabinesinin 11'ini kadınlardan oluşturdu. Sanchez, yeni ekibinin "çağdaşlaştırıcı ve avrupa yanlısı, ilerici bir toplum vizyonunu paylaştığını" söyledi.

20 yıl önce sadece İsveç, Norveç, Finlandiya, Danimarka ve Hollanda'daki kadın milletvekili oranı yüzde 30'un üzerindeydi. 21 yıl sonra ise listenin başında İskandinav ülkelerini geçen Ruanda ve bazı Orta ve Güney Amerika ülkeleri var.

Bolivya, Granada, Meksika, Nikaragua, Kosta Rika ve Küba yüzde 40'tan fazla kadın milletvekili oranıyla ilk 10'da.

Dünyanın çoğu ülkesi hiç kadın bir lidere sahip olmadı. Şu anda dünyada 11 kadın lider var.

Pew'in geçen yılki bir araştırmasında son 50 yılda 146 ülkenin 56'sında en az bir yıl bir kadın lider görev yaptı. Bunların 31'i beş yıl ya da daha az iktidarda kalırken, 10 ülkede bir yıl liderlik yaptılar.

Şu anda Angela Merkel, en uzun süre görev yapan kadın lider. Almanya Başbakanı 2005'ten beri görevde.

Şu anda üçüncü iktidar döneminde bulunan Bangladeş lideri Şeyh Hasina Wajed dışındaki tüm kadın liderler beş yıl ya da daha az süredir gröevde. Yeni Zelandlı Jacinda Ardern, İzlandalı lider Katrin Jakobsdottir ve Sırp Ana Brnabic'in üçü de 2017'de seçildiler.

Erna Solberg, 2013'te Norveç Başbakanı oldu. Namibyalı Saara Kuugonelwa 2015'te göreve geldi. Theresa May 2016'ta ikinci kadın İngiliz Başbakanı oldu, aynı yıl Myanmar'da Aung San Suu Kyi işbaşına geldi.

Ocak 2018'te seçilen Viorica Dancila ülke tarihindeki ilk kadın lider oldu. Mayıs 2018'de seçilen Mia Mottley de Barbados'un ilk kadın lideri seçildi.

Related Articles

مقالات ذات صلة

İlgili yazılar