Ara 05 2017

Türkiye’de kadının Meclis'te hala yeri yok

 

Türk kadını dünyada birçok ülkeden önce seçme ve seçilme hakkını kazandı ve bugün bu hakkın 83’üncü yıl dönümünü kutluyor. Buna rağmen, meclisteki temsil oranına bakıldığında, Türk kadınlarının Arap ülkelerinin gerisinde olduğu görülüyor.

Aralık 1934'te bir Anayasa değişikliğiyle, İtalya, Fransa, İspanya, Yunanistan gibi Avrupa ülkelerinden çok daha önce seçme ve seçilme hakkına kavuşan Türk kadını son yıllardaki gelişmelere rağmen dünya sıralamasında ilk yarıda yer almıyor.

Dünyada 178 ülke parlamentosunun üye olduğu Parlamentolar Arası Birlik'in (IPU) 1 Ekim 2017 itibarıyla hazırladığı listeye göre kadının meclisteki temsili açısından Türkiye toplam 189 ülke arasında 133'üncü sırada. Türkiye’yi ortalaması yüzde 18,1 olan Arap ülkeleri ile kıyasladığımızda geri kalmış olduğunu görüyoruz. Kadınların meclisteki temsil oranına baktığımızda istatistikler şu şekilde; Tunus'ta yüzde 31,3, Cezayir'de yüzde 25,8, Irak'ta yüzde 25,3, Fas'ta yüzde 20,5, Suudi Arabistan'da yüzde 19,9, Ürdün'de yüzde 15,4 ve Mısır'da yüzde 14,9.

İskandinav ülkeleri ise 41,5'lik oranla  kadının parlamentodaki temsilinin en güçlü olduğu ülkeler.

IPU listesinde Ruanda, 2013 seçimleri sonrasında kadınların meclisin yüzde 61,3'ünü oluşturması sonucunda lider konumda. Sonra da sırasıyla,  53,1 ile Bolivya ve yüzde 48,9 ile Küba geliyor.  Mikronezya 14 kadın milletvekili ve yüzde 0 oranla son sırada konumlanırken, Umman ve Solomon Adaları meclislerindeki birer kadın milletvekiliyle 187 ve 188'inci sıralarda yerlerini alıyor.

1935 Türkiye’sinde kadınlar meclisin yüzde 4,5'ini oluşturmuştu ve sonra gerileme sürecine girerek bu oranın üzerine ancak 2007 yılındaki seçimlerde çıkılabilmişti. Kadın ve Demokrasi Derneği (KADEM) verileri bize  2007'de yüzde 9,1 olan kadınların meclisteki temsil oranının 2011 seçimlerinde yüzde 14,4'e, 2015'te yüzde 16,1'e ve en son 2015 seçimlerinde yüzde 14,7'ye yükseldiğini söylüyor. 2015 seçimlerinde ise TBMM'ye 81 kadın milletvekili girdi.

2015’deki son meclis seçimleri itibarıyla en fazla kadın milletvekiline sahip olan parti, Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP). Ancak partinin toplam sandalye sayısına bakıldığında 34 kadın milletvekili ile kadınların temsil oranının yüzde 10,73 olduğunu görüyoruz.  Kadın milletvekili oranına baktığımız zaman 23 kadın milletvekiline sahip Halkların Demokratik Partisi (HDP’nin ilk sırada olduğunu görüyoruz. HDP'de kadın milletvekillerinin toplam sandalye sayısına oranı yüzde 38,98'i buluyor. Cumhuriyet Halk Partisi(CHP) ise 21 kadın milletvekiline sahip ve kadın milletvekillerinin oranı yüzde 15,67. Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) ise yüzde 7,5 ile kadınların en az temsil edildiği parti.