Ara 08 2017

'Bu kültürsüzlükle kalkınma olmaz'

 

‘KüItür, zengin ve sınai bir topIuIukta, insanIarın bayağı ve aIeIade düşünceIerine set çekecek bir vasıtadır.

O haIde, ümit ediIir ki küItür; yaşadığımız zamanın değiIse biIe geIeceğin adiIeşmesini önIeyecektir’ diyor ünlü İngiliz şair Matthew ArnoId. Arnold’un çıkarımının ekonomik çıkarım içerdiği de bir gerçek.

Kültüre yapılan harcama ve yatırımın gelecekte sınai alanda kalkınmanın yolunu da açtığını vurguluyor şair. Kültürün taşığı bu ekonomik değeri günümüzdeki rakamlardan da görüyoruz.

Örneğin dünyanın en fazla turist çeken ülkesi konumundaki Fransa’yı ziyaret eden her 10 turistten biri, yani yaklaşık 8 milyon kişi Paris’teki ünlü Louvre müzesine giderek çok ciddi bir ekonomi yaratıyor.

Keza Körfez ülkelerinden Katar’ın 2012’de Paul Cezanne’ın “İskambil Oyuncuları’ tablosuna 250 milyon dolar, Abu Dhabi’nin ise geçen ay Leonardo da Vinci’nin ‘Dünyanın Kurtarıcısı’ adlı eserine 450 milyon dolarlık rekor fiyatlar ödeyip ülkelerindeki müzelere koyması boşuna değil.

Bunlar Körfez ülkelerinin petrol sonrası ekonomilerine dönük kültür turizmi yatırımları ve bir plan çerçevesinde yapılıyor.

Kültürel yatırım ve harcamalarının bu ekonomik önemi resmi istatistik kuruluşlarının verilerinde de yer buluyor. TÜİK yılda bir kez ülkedeki vatandaşların kültür için yaptığı harcamaların dökümü veriliyor.

Veri bültenin sonuncusu dün yayınlandı. Rakamlar iç karartıcı. Türkiye’deki hane halkları yani vatandaşlar geçen yıl toplam 14.1 milyar liralık kültür harcaması yapmış.

Bu ise toplam 1 trilyon 534 milyar liralık toplam hane halkı harcamalarının yüzde 0.9’una denk geliyor. Oran bir önceki yılla hemen hemen aynı. Ayrıntıları ise tabloda yer alıyor.

 

                   
Kültür harcaması toplamın binde 9'u                  
Ürün grubu 2016 (Milyon TL) 2017 (Milyon TL)

Değişim %)

           
Radyo, CD çalar 66,2 94,9 43,2            
Televizyon ve TV yayın masrafları 3.719,6 3.971,5 6,8            
Fotoğraf ve sinema ekipmanı 119,4 62,9 -47,3            
Bilgisayar 1.703,1 1.749,6 2,7            
Kasetler, diskler ve disketler 52,2 26,2 -49,8            
Fotoğraf makinesi, kamera 259,0 225,1 -13,1            
Müzik enstrümanları 132,7 190,9 43,9            
Sinema, tiyatro, konser 709,8 678,6 -4,4            
Müzeler, hayvanat bahçeleri vb. 59,9 77,4 29,1            
Kablolu - özel TV yayın hizmetleri 1.535,8 1.678,6 9,3            
Kitaplar 1.289,8 1.439,9 11,6            
Gazete ve dergiler 311,1 305,8 -1,7            
Kırtasiye ve çizim malzemeleri 1.143,3 1.188,9 4,0            
Diğer kültür hizmetleri 1.254,7 2.388,8 90,4            
Toplam 12.356,7 14.079,2 13,9            
Hane halkları toplam harcama 1.404.855,0 1.534.466,0 9,2            
                   
                   
                   

 

(Kaynak TÜİK)

Tablodan da görüldüğü üzere hane halklarının yaptığı kültür harcamalarının önemli bölümü Süper Lig maç yayınları, bilgisayar, müzik çalar ve TV’ler gibi doğrudan kültürel değil, kültürel amaca uygun kullanılabilecek ekipmanları içeriyor.

Gazete ve dergilerin satışında nominal bazda gerileme yaşanırken, kitap alımına yönelik harcamalarda belirgin bir büyüme yok.

Yazının başında verdiğimiz Matthew ArnoId’un sözlerini ve Hükümet’in 2023’e yönelik hedeflerini yan yana koyarsak, kültür harcama ve yatırımları Türkiye’nin gelişmişlik ve refah hedeflerini yakalamaktan uzak görünüyor.

 

http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=24693