Karaparanın ilacı 'nereden buldun' yasası

ABD’deki Reza Zarrab davası, Türkiye’nin AB’nin hazırladığı vergi cennetleri sıralamasında kara listeye gireceği spekülasyonları, Başbakan Yıldırım’ın çocuklarının Malta’daki gizli hesapları ve CHP’nin gündeme getirdiği, Man Adası’ndaki bir şirkete Cumhurbaşkanı’nın çevresi tarafından yollanan milyonlarca dolar…

Tüm bunlar kara para tartışmalarını bugüne dek olamadığı kadar Türk kamuoyunun gündemine soktu. Türkiye’de suçla kazanılan paralar konusunda kamuoyunda yeterli hassasiyet yok.

Genelde sonuca bakılarak para kazananlara ‘helal olsun’ deniyor ve sosyal piramit içinde itibar gösteriliyor. Ancak dünyada, özellikle de Batı’da böyle değil ve giderek artan şekilde kirli ve kaynağı belirlenemeyen paralara karşı regülasyonlar sertleştiriliyor.

Aslında hem Reza Zarrab davası hem de Panama Papers, Paradise Papers gibi küresel ifşaatlarla ortaya saçılan gizli hesap bilgileri bu yeni regülasyonların  bir parçası. Batı kamuoyu bu konuları yakından takip ediyor ve mali adaleti sağlamak için hükümetlerine baskı yapıyor.

‘Günümüzde Batı ülkeleri, özellikle Avrupa ülkeleri “kara para” konusuna büyük önem veriyor’ diyor Dünya’dan Tevfik Güngör de. Ve ekliyor, ‘Kara para deyimi, sadece kaynağı belirsiz, kanun dışı işlerden gelen para için değil, vergi dışı (kayıtdışı) kalan para için de kullanılıyor’. 

Yazara göre Türkiye içinde karapara konusu büyük önem taşıyor. Şöyle sıralıyor nedenlerini:

(1) Türkiye uyuşturucu trafiği üzerindeki bir ülke.

(2) Yerel ve uluslar arası terör örgütlerinin para trafiği önemli.

(3) Vergi sisteminde büyük boşluklar var.’

Güngör’e göre Türkiye’nin karapara ile mücadelede en olumsuz tarafı ise ‘Nereden buldun?” uygulamasının olmaması.

Tabii Güngör’ün bu sözlerini okuyunca 90’larda Maliye Bakanı Zekeriya Temizel’in çıakrdığı ‘Nerden buldun yasası’ ile ardından yaşanan ekonomik kriz de akla gelmiyor değil.

Yine de uyarıyor Güngör, Türkiye’nin vergi yasalarındaki boşlukların AB’nin bile dikkatini çektiğini belirterek şunları yazıyor:

Vergi politikaları AB standartlarına uymayan ancak gereken yasal düzenlemeleri yapma sözü veren 47 ülke AB’nin yeni sıralamasında gri listede yer aldı. Türkiye de bu 47 ülkenin bulunduğu listede. Listeyi hazırlayanların bekleyişleri doğrultusunda gri listeden kara listeye değil de beyaz listeye geçmek için bize verilen “ev ödevi” vergi kanunlarında düzenleme. Vergi kanunlarında düzenleme ucu açık bir anlatım. Kısa anlatım ise, Türkiye’de “Nereden buldun?” uygulamasının başlatılması.