Haz 12 2019

Katar da Türkiye'den parasını çekiyor, gerekçe daha kârlı olan Doğu Akdeniz mi?

Türkiye'nin Körfez krizinde destek verdiği ve sıkı bir ilişki içerisinde olduğu Katar, son dönemde yatırımlarını Türkiye'den çekmeye başladı.

Dünya gazetesinden Jülide Yiğittürk Gürdamar'ın haberine göre, Aralık ayında 14 milyar 745 milyon lira portföy değerine sahip Katarlı yatırımcıların porföyü mayıs ayında yüzde 30.95 azalarak 10 milyar 181 milyon liraya kadar geriledi.

Katarlı yatırımcıların 2019'un ilk beş ayında Borsa İstanbul'daki 4.6 milyar liralık yatırımını çektiği belirtiliyor.

Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed el Sani'nin Ağustos 2018’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'la yaptığı görüşmenin ardından Katar'ın Türkiye ekonomisine destek için 15 milyar dolar tutarında yatırım yapacağı açıklanmıştı.

Katar'ın Türkiye’ye yönelik yatırım paketinin ilk adımı olarak da Merkez Bankası ile Katar Merkez Bankası arasında ikili para takası (swap) anlaşması imzalanmıştı.

Kıbrıs adası açıklarındaki doğal gaz arama çalışmaları uzun süredir Türkiye'nin tepkisini çekiyor. Ankara bu faaliyetlerin "Kıbrıs Türklerinin haklarını ihlal ettiği" görüşünde.

Arama çalışmalarına Exxon Mobil-Katar Petrolleri ortaklığı da katılanlar arasında.

Exxon Mobil-Katar Petrolleri konsorsiyumu, 5 Nisan 2017'de Kıbrıs'ın güneybatısındaki 10 numaralı parselde doğalgaz arama ve sondaj hakkı için Kıbrıs'la anlaşmıştı. Anlaşma 15 Kasım'da uygulamaya girdi.

Arka planda Katar ile temaslarda bu konunun gündeme gelip gelmediğinin sorulduğu üst düzey bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, Aralık 2018'de BBC Türkçe'ye yaptığı açıklamada, Katar'ın attığı adımın "ilk aşamada sıkıntı yaratmamasının imkânsız olduğunu" ifade etmişti. Yüksek sesli bir tepkinin dile getirilmemesini ise diğer alanlardaki güçlü işbirliğine bağladı ve bazı detayların altını çiziyordu.

Körfez ülkelerinin ambargosu altında olan Katar için ABD ile işbirliğinin önemine değinen yetkili, Ankara'nın bunu anladığını dile getirdi. Yüksek sesle tepki gösterilmemesinin diğer gerekçelerini de şöyle sıralıyordu:

  • Operatörün Exxon Mobil olması
  • İşletmeye ortak olan Katar Petrolleri'nin kendi gemilerini Kıbrıs açıklarına göndermemesi
  • Ruhsatı alınan sahanın, Türkiye'nin de arama yapacağını açıkladığı ihtilaflı bölgelerde olmaması

Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun (MKK) yayımladığı 2018 Aralık- 2019 Mayıs verilerine göre, Borsa İstanbul’daki çıkış incelendiğinde Katarlı yatırımcıları Singapur, Rusya ve Cayman Adalarındaki fonlar takip etti.

Borsa İstanbul Pay Senedi Piyasası’nda, Singapurlu yatırımcının portföy büyüklüğü 5 milyar 514 milyon liradan yüzde 18,72 düşerek 4 milyar 482 milyon liraya indiği dikkat çekiyor.

Öte yandan, Aralık ayında 15 milyar 741 milyon lira portföyü olan Rus yatırımcının portföyü yüzde 15,91 düşerek 13 milyar 236 milyon liraya çekildiği gözlenirken, Cayman Adalarındaki yatırımcının ise 4 milyar 936 milyon lira olan portföy büyüklüğü yüzde 14,95 düşerek 4 milyar 198 milyon liraya indi.

Dünya gazetesinin haberine göre, ülke bazında yatırımcı sayısı incelendiğinde ise ilk beş ayda çok ciddi giriş çıkışlar gözlenmiyor.

Yılın ilk beş ayında dört ABD, üç İrlanda ve bir Kanadalı yatırımcı giriş yaparken, Birleşik Krallık’tan yedi, Hollanda ve Lüksemburg’dan dört, Cayman Adaları'ndan üç yatırımcının çıkış yaptığı kaydediliyor.

Yatırımcı sayısı incelendiğinde ise en yüksek yatırımcı yine ABD’liler olduğu aktarılıyor.

Borsa İstanbul’da 1223 civarında ABD’li yatırımcı bulunurken, 381 Birleşik Krallık'tan, 252 Lüksemburg’dan, 121 Hollanda'dan, 157 de İrlanda’dan yatırımcı işlem yapıyor.

Bir diğer dikkat çeken veri de son beş ayda yabancı takas oranı incelendiğinde ise Aralık ayında yabancı yatırımcıların yüzde 65,01 olan takas oranının, en son açıklanan veri olan 23 Mayıs itibarıyla yüzde 63,90’na inmiş olması.


Haberin tamamına buradan ulaşabilirsiniz.