Kas 21 2017

Kerkük petrolü Türkiye'ye değil İran'a akacak!

 

25 Eylül'deki referandumun ardından Irak merkezi hükümetinin askeri müdahalesi ile Kerkük'teki tüm petrol kuyuları Bağdat yönetiminin eline geçmişti.

Türkiye, Irak merkezi hükümeti ile anlaşmaya vararak eskiden olduğu gibi petrolün Kerkük-Ceyhan boru hattıyla Türkiye'ye akıtılacağı hesapları yapıyordu ki evdeki hesap çarşıya uymadı.

T24 yazarı Akdoğan Özkan, daha önce konuyla ilgili yazdığı bir yazıyı hatırlatarak Ankara'nın Kürt petrolünün vanasını elinde tutuyor olmaktan duyduğu ayrıcalığı kaybetme riskinin her zaman olduğunu işaret ederken yazıyı doğrulayan bir gelişme yaşandı. 

Özkan, Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) ile referandum sonrasında büyük gerilim yaşayan Türkiye'nin, Irak'ın Kerkük petrolünün vanasının yönünü İran'a çevirmesiyle tam anlamıyla açıkta kaldığını belirtiyor.

Konuyla ilgili 14 Kasım'daki haberinde Reuters, Kerkük petrollerinin Irak ve İran arasındaki anlaşma gereği tankerlerle İran'daki rafinelere taşınması ve günlük 15 bin varil yani 1 milyon dolar değerinde ticaret hacmi oluşturulması kararı alındığını hatırlatıyor. 

Varil sayısı zamanla 60 bin varile yükselecek.

Özkan'a göre bunlar çok önemli rakamlar değil. İleride ticaret hacmi de petrol ihracatı da artacak.

Dahası, İran-Irak Ticaret Odası Genel Sekreteri Hamid Hüseyni'ye göre, iki ülke arasında günlük 650 bin varil ham petrol kapasitesine sahip bir boru hattı inşa edilecek. Tam da bu hedef doğrultusunda, iki ülke arasında bir dönem inşa edilen ancak zarar gören petrol boru hattı yeniden canlandırılacak. 

Özkan planları şöyle özetliyor:

Hattın hayata geçmesiyle de Irak ham petrolü bu güzergâh üzerinden önce İran’ın Kirmanşah bölgesindeki rafinerilere, oradan da Körfez’e taşınarak dünyaya ihraç edilecek. Böylece Türkiye bypass edilmiş olacak.

Reuters’in haberi bu gerçeği hatırlatan şu yorumla sona eriyor: “Boruhattı ham petrolü Kuzey Irak’tan Türkiye ve Akdeniz kanalıyla taşıyan mevcut ihracat rotasını ikâme edecek ve Ankara’nın Avrupa’nın enerji hub’ı olma ümitlerine de darbe indirecek”

Bilindiği gibi, Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY) -merkezi Irak yönetiminin tüm itirazlarına rağmen- 2014’te Kuzey Irak petrolünün Türkiye üzerinden Akdeniz’e taşınması doğrultusunda Ankara ile anlaşmaya varmıştı ve sistem buna göre çalışıyordu. Ama şimdi öyle anlaşılıyor ki, Ortadoğu’nun epeydir anlamlı bir stratejik derinlik çizemediğimiz kaygan zemininde, “Erbil savaşı kaybedince, biz de kaybetmiş sayıldık (!)”

İran'ın uzun süredir IKBY ile Türkiye'nin ilişkilerinin kötüleştiği her fırsatta Kerkük petrolünün İran'a getirilmesi için Kürtlerle temasa geçtiği bilinen bir gerçekti.