Oca 06 2018

Diktatörlüğün el kitabı: Ortak özellikleri, terk etmeyi bilmemeleri…

Norveçli gazeteci Mikal Hem’in “Siz de bir diktatör olabilirsiniz” başlığıyla Türkçeye çevrilen el kitabı (Paloma Yayınları, 2013), çeşitli diktatörlük rejimleri altında yaşayan insanları anlatıyor.

Hem

 

Kitabı Cumhuriyet’teki köşesinde ele alan Prof. Ahmet İnsel, “Okurken acı acı gülümsetecek on öneri içeriyor” diyor ve ekliyor:

“Günümüz diktatörlerinin hemen hepsi bu önerilerin büyük bölümünü harfiyen yerine getiriyor.”

Mikal Hem, diktatör olmak için ailecek ülkeyi soyup soğana çevirmek, hiç tereddüt etmeden muhalefeti ezip yok etmek, bariz biçimde yalan söylemek, kimsenin kendisiyle doğru dürüst rekabet edemediği serbest seçimle iktidarda kaldığını iddia etmek gibi hasletlere sahip olmak gerektiğini belirtiyor. Bütün bunları büyük bir soğukkanlılıkla yapma, dünyanın en tartışılmaz doğrularını ifade edermiş gibi, gözünü kırpmadan dile getirme yeteneğine sahip olmak lazım.

Hem’in diktatör olma heveslilerine, günümüz diktatörlerinin yaptıklarından örnekler vererek verdiği öğütler arasında, en dikkat çekici olan, diktatörlüğün ayırıcı niteliğinin keyfilik olması. Türkmenbaşı Saparmurat Niyazov’un sigara içmeyi bırakınca bütün kamu alanlarında tütün kullanımını yasaklaması, opera, bale ve sirki yasaklaması, ülkenin parasına kendi adını ve ocak ayına annesinin adını vermesi gibi örnekler var kitapta.

“Seçimler de önemli bir kriter diktatörlük için” kitaba göre. Muhalifleri hapsederek, seçime katılmalarını yasaklayarak yapılan seçimlerin yanında, seçim sonucunun diktatörün istediği gibi ilan edilmesi önemli…

Belarusya diktatörü Lukaşenko başkanlık seçiminde kendisine oyların yüzde 93’ünün verildiğini ilan ettikten sonra, bunu fazla bulup oranı yüzde 83’e indirmişti 2006’da. Kitapta, Putin’e verilen oyların bazı bölgelerde yüzde yüzün üstünde ilan edildiği hatırlatılıyor.

Hem’in diktatörlük el kitabının onuncu ve son bölümü, “Gitmesini bilmek” üzerine…

“Diktatörlerin diğer yaygın ortak özellikleri, iktidarı terk etmeyi bilmemeleri,” deniyor ve Orta Afrika Cumhuriyeti’nde kendini imparator ilan eden Bokassa’ya ait olduğu şu sözden alıntı yapılıyor:

“Herhangi bir budala, diktatör olabilir. Ama bu meslekte en zor olanı iş güvencesi elde etmek ve korumaktır.” Diktatörlük mutlak bir iktidar bağımlılığı yaratır çünkü sabık diktatörün hiçbir güvencesi olmadığını ve ondan hesap sorulacağını en iyi diktatörün kendisi bilir.”

 

Prof. İnsel, Hem’in kitabının diktatörlük olgusuna kara mizah içinde çiğ bir ışık tuttuğunu söylüyor:

“Diktatörleri nasıl alkışlarız, neden başımızda diktatör isteriz sorularına benzer bir kara mizah içinde verilecek yanıtları içeren bir el kitabına da ihtiyacımız var. Belki çok daha fazla…”

 

http://www.cumhuriyet.com.tr/koseyazisi/899610/Diktatorluk_el_kitabi.html

Related Articles

مقالات ذات صلة

İlgili yazılar