Kas 12 2017

Pulitzer'li 'Yeraltı Demiryolu' Türkçede

Colson Whitehead'in, 1800'lerde ABD'nin Georgia eyaletindeki pamuk tarlalarından kaçan iki kölenin hikayesini anlatan, 'Yeraltı Demiryolu' romanı bu yıl Pulitzer'den Amerikan Ulusal Kitap Ödülü, Arthur C. Clark Ödülü ve Andrew Carnegie Üstün Başarı Madalyası'na layık görüldü.

Whitehead'in romanında karakterler Cora ve Ceasar, kölelerin sıklıkla bu amaçla kullandığı bilinen yeraltı demiryolundan kaçıyorlar. Ancak romanda yeraltı demiryolu sadece bir yol değil, aynı zamanda bir metro hattı.

Whitehead roman için çoğunlukla birincil materyalleri kullanmış. Yani, kölelerin kendi anlatılarını ve eski kölelerle yapılan sözlü tarih çalışmalarını.

'Yeraltı Demiryolu' ana karakteri Cora üzerine kurulu, çok katmanlı bir kadın hikayesi aynı zamanda.

Whitehead K24'ten Seçil Epik'e verdiği röportajda, kadın ve erkek romanları diye bir ayrım yapmadığını, ancak romanının feminist bir metin olarak değerlendirilmesinden gurur duyacağını söylüyor. 

Whitehead, kaçak köleleri bulmak için 1800’lerin başında yayınlanan gerçek ilanları kullanmış.

Farklı insanların seslerini işlemeyi, onların dili nasıl kullandığını çözümlemeyi seviyorum ama insanların hayatlarından çok fazla şey yakalayan yoğun hikâyeler olan gerçek köle ilanlarındaki dille yarışacak bir şey yazamadım. Hayatın ufak detayları, kurmacayı canlı kılıyor.

Irkçılık bağlamında Amerika’nın geleceğine dair bir soruya ise, "Amerika her zaman ırkçı olmuştur, şu anda da ırkçı, ve benim hayatım süresince de ırkçı olmaya devam edecek" diye yanıt veriyor.

Kitabın 40'tan fazla dile çevrilmesi, Pulitzer dahil birçok ödüle layık görülmesini ise şöyle açıklıyor Whitehead: "Zalim ve mazlum, egemen olanlar ve olunanlar arasındaki dinamik, insanlık tarihindeki en önemli güçtür. Bu yüzden farklı kültürler bu Amerika hikâyesinde kendi tarihlerini görebilirler."

Romanda karakterlerden biri “Amerika bir yanılgı, hem de yanılgıların en büyüğü” diyor. Whitehead ise, "ABD'nin kurucularının sahip olduğu bir Amerikan ideali var ve biz bunlara göre yaşamıyoruz."

'Yeraltı Demiryolu' Siren Yayınları'ndan çıktı. İngilizce'den Türkçe'ye çevirisi Begüm Kovulmaz'a ait.

Related Articles

مقالات ذات صلة

İlgili yazılar