Kas 22 2017

'Adım adım kredi bataklığına sürükleniyoruz'

 

Ekonomide çalan tehlike çanlarından biri de krediler. Kredi piyasası AKP'nin iktidara geldiğinde sadece 66 milyar TL idi. Bunun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı yüzde 12-14 aralığında.

Şimdi ise kredi piyasası 2 trilyonu buldu. Yani GSYH'ye oranı yüzde 70 oldu. 

Karar Gazetesi köşe yazarı İbrahim Kahveci'ye göre, kredi batıkları kapıda.

2001 ekonomik krizine rağmen kredi azlığı nedeniyle batan ticari kurumların sayısının görece az olduğuna değinen Kahveci, faizlerin yüzde 25'lere gelmesi durumunda hemen tüm sektörlerin iflas ve batma riskiyle karşı karşıya bulunduğuna dikkat çekiyor.

Üretici, tüketici ve esnafın kredi açmazında olduğuna işaret eden Kahveci, kredilerin büyük bir bölümünün tüketime gittiğini ancak üretimde beklenen atağın bir türlü yapılamadığını belirtiyor. 

Yeni yatırımların yapılamadığını hatırlatan Kahveci, bunda giderek artan cari açığın önemli rol oynadığının altını çiziyor.

AKP döneminde 600 milyar dolara yakın bir cari açığa sahip ekonomi modelinin işletildiğini ve bu açığın büyük bir bölümünü AB ile ABD'nin kapattığını kaydeden Kahveci şöyle devam ediyor:

O yabancıların ki, paranın yüzde 80’inden fazlası AB ve ABD’den geldi.

Neden böyle oldu?

Çünkü ürettiğimizden fazla tükettik. Gelirimizden fazla harcadık. Az ürettik-çok tükettik. Yabancıdan gelen para ile büyük ekonomik güç olduğumuzu iddia ettik.

IMF’nin 25 milyar dolar borcunu kapattık ama dış borcumuzu 300 milyar dolar artırdık. Devletin borcunu azalttık ama özel sektörü aşırı borçlandırdık.

Kahveci'ye göre, Türkiye henüz borç batağında olmasa da borçlanma oranı ile yatırım arasında bir türlü kurulamayan paralel ilerleme nedeniyle bir dengesizlik oluşuyor. Ayrıca mevcut borçlanma modeli de üretim ve yatırım yönünde değil tüketim merkezli seyrediyor.

Kahveci bir soruyla yazısını tamamlıyor:

Bu kadar yüksek cari açık veren bir ekonomiyi milli olarak niteleyemeyiz. Neden milli ekonomi için IMF-Derviş’in yazdığı modeli bırakıp, yeni ekonomik model uygulamıyoruz?