Ara 07 2017

‘ABD’nin Kudüs kararı ne ABD’nin ne de İsrail’in yararına’

Beklenen oldu ve ABD Başkanı Trump Kudüs'ü İsrail'in Başkenti tanıdıklarını ve ABD Elçiliği'nin Kudüs'e taşınması için talimat verildiğini söyledi. Başta Orta Doğu olmak üzere tüm dünyada tepki çeken bu karar Amerika ve İsrail’in ne kadar yararına işleyecek?

Daily Sabah köşe yazarı Burhanettin Duran, ‘’İsrail’deki ABD Büyükelçiliğini taşımak, ABD ve İsrail çıkarlarına zarar verecektir’’ başlıklı yazısında ABD başkanı Donald Trump’ın Rusya soruşturmasının ortasında olduğu ve uzmanlar tarafından Kuzey Kore ile ‘’savaşın eşiğinde’’ görüldüğü şu süreçte Orta Doğu krizinin yeniden gündeme oturmasını ele alıyor.

Trump, yaptığı açıklamada diğer ABD başkanlarının aksine verdiği sözü tuttuğunun altını çizdi.

Duran’a göre ‘’Belki Başkan Trump siyasi kampanya sözünü yerine getirmekle İsrail lobisini  kazanarak ABD Kongre’sinde işlerinin kolaylaşacağını düşünüyor,’’ fakat bu tartışmalı karar ABD-İsrail çıkarlarını riske atmış olacak.

Daily Sabah yazarı, İsrail’in Arap Baharı’ndan beri Orta Doğu’da yayılmakta olan karmaşadan en fazla yararlanan ülke olduğuna değiniyor. Şöyle ki, bu karmaşada Arap-İsrail çatışması ve iki devletli çözüm önerisi rafa kaldırıldı; tüm gözler Araplara ve İran’ın Şii yayılmacı politikasına odaklandı. Filistin konusunda İsrail’e uygulanan baskı neredeyse yok oldu.  Bu arada, İsrail’in Trump’un damadı Jared Kushner ile ilişkisi Tel Aviv’in Washington’daki çıkarlarını gözetmesi için daha büyük bir fırsat oluşturdu.

Duran’a göre, ‘’Bu koşullar altında İsrail’in Filistin sorusuna çözüm bulmak için  yeni adım atması, ya da Kudüs’te yeni yerleşimler inşa etmesi muhtemel değil.’’

Fakat Trump yönetiminin ABD Elçiliğini Kudüs’te taşıması İsrail çıkarlarını gözetiyor gibi görünmekte. Bu adım ABD Kongre’sindeki İsrail lobicilerinin dürtmesi sonucu gerçekleşmiş olup Siyonizm için büyük bir zaferin göstergesi olarak görünüyor olabilir. Duran, bunun İsrail için iki kırılganlığa işaret ettiğini söylüyor -- ilk olarak İsrail’i bölgede daha görülür kılıyor bölgedeki karmaşayı fırsat bilerek saldırgan bir politika izlediğini ima ediyor.

Diğer yandan İsrail’in bazı Körfez ülkeleri ile işbirliği, Orta Doğu’daki Arapların tepkisini toplayacaktır.

Trump, bu kararı ile  Hamas’ı da İran’ın kucağına iterek, İran’a bölgedeki tüm İslamcı grupların -- Şii ve Sünni --  kontrolünü vermiş olacak.

Turan’a göre ne olursa olsun, Kudüs krizi Amerika’nın çıkarlarına hizmet etmeyecek. Bu karar sadece İran’a güç verip Körfez ülkelerini sindirmesi zor bir gerçek ile baş başa bırakacak.