Erdoğan başarısız Gare operasyonunu nasıl lehine çevirdi? 

Şubat ayı ortalarına doğru Türkiye, Irak Kürdistanındaki Gare bölgesine yıllardır PKK’nin elinde rehin olan 13 kişiyi kurtarma operasyonu düzenledi.

Operasyon başarısızlıkla sonuçlandı ve 13 rehine öldürüldü. Ancak bu başarısızlık Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın hem muhalefeti ve hem de Kürtleri daha fazla baskı altına almasına yol açtı. 

Arab News gazetesinde “Erdoğan başarısız bir Türk askeri misyonunu nasıl siyasi avantaja çevirdi?” başlıklı makalesinde Paul Iddon Erdoğan’ın bu başarısızlığı hızla HDP’ye yönlendirdiğini ve Suriye’deki PKK bağlantılı YPG üzerinden de ABD ile söz düellosuna giriştiğini belirtiyor. 

Ankara’nın rehineleri PKK'nin infaz ettiğini söylediğini ancak örgütün, operasyon sırasında mağara kompleksine yapılan Türk hava saldırılarının ölüme neden olduğunu iddia ettiğini aktaran Iddon pek çok kişi hükümetin olayları anlatış şeklinden şüphe duysa dahi Erdoğan'ın "resmi terör suç ortağı" olmakla suçladığı HDP üyeleri de dahil olmak üzere 700'den fazla kişiyi tutuklattığını, aynı siyasi mantığı kullanarak ABD'yi terörü desteklemekle suçladığını ifade ediyor. 

“Pek çok uzman ülke içindeki baskı ve ABD'ye yönelik patlamanın birleşimini, Erdoğan'ın dikkatleri rehine kurtarma operasyonunun kanlı sonucundan başka yöne çekmek için alaycı bir girişim olarak görüyor” yorumunda bulunan Iddon, RANE Stratfor Kıdemli Orta Doğu ve Kuzey Afrika uzmanı Emily Hawthorne’nun şu görüşlerini de aktarıyor: 

"Erdoğan ve Türk hükümeti rehine kurtarma operasyonunu başarısızlık olarak görmüyor. Vatanseverlik coşkusunun kamçılanması ve HDP'ye yönelik baskılar, Erdoğan'ın milliyetçi tabanına PKK karşıtı operasyonlarına destek sağlamak için kullandığı tanıdık bir taktik."

Arab News’a açıklamasında Hathorne, Erdoğan'ın krizden çıkabilme mesafesinin sınırsız olmadığını belirterek, "PKK rehineleri gerçekten öldürdüyse, bu PKK’ye karşı yurtdışında daha fazla operasyon düzenlemesi için Türkiye içinde destek oluşturulmasına yardımcı olacak ve Ankara’ya Irak operasyonlarında daha fazla hareket alanı açacak. Ancak Irak kamuoyunun operasyonlar karşısındaki olumsuz görüşüne pek yardımcı olmayacak" diyor. 

Son zamanlarda Erdoğan’ın, Şengal bölgesindeki Ezidiler de dahil olmak üzere Irak'ta PKK'ye karşı yeni sınır ötesi saldırılar düzenleme tehdidinde bulunduğuna vurgu yapan Iddon ancak bu tür bir operasyonun bölgede bulunan PKK’nin yanısıra çoğu İran destekli Iraklı Şii milis grupların da karşı çıkacağını öne sürüyor. 

Bu koşullar altında Hawthorne, Erdoğan'ın PKK'ye karşı başka bir kanlı saldırı için Biden yönetiminden biraz daha destek kazanmak amacıyla bu Türk rehinelerin ölümlerini etkili bir şekilde kullanabileceğini öne sürüyor. 

Türk hükümetinin PKK'ye yönelik yeni operasyonlar konusunda defalarca uyarıda bulunduğunu, ancak Irak Kürdistanı'na veya Şengal’e yönelik yeni bir saldırı gerçekleştirmesi ile ilgili olarak da Hawthorne, "Operasyonlar ne kadar güneyde olursa, Irak hükümeti ile mesele o kadar karmaşık hale gelir" tahmininde bulunuyor. 

Central Florida Üniversitesi Celal Talabani Kürsüsü Başkanı Profesör Güneş Murat Tezcur da Arab News’a yaptığı açıklamada, başarısız Gare operasyonunun çıkarlarının birden çok düzeyde farklılaştığı Biden yönetiminin Türkiye'ye yönelik mevcut politikası üzerinde herhangi bir etkiye sahip olmasının muhtemel olmadığına inanıyor. 

Tezcur iki ülke arasındaki farklılaşan çıkarlara örnek olarak ise ABD'nin Türkiye’nin Rus S-400 hava savunma füzeleri tedarikine muhalefeti ve Türkiye’nin Suriye’de SDG ile Amerikan işbirliğine muhalefetini gösteriyor. Tezcur, tüm rehinelerin ölümüne sebep olduğu için Gara baskınının başarısızlığının tartışılmaz bir gerçek olduğunun da altını çiziyor. 

Başarılı operasyonlara örnek olarak İsrail'in 1976'da Uganda'daki Entebbe Havaalanı'nda gerçekleştirdiği kurtarma operasyonunu gösteren Tezcur, Erdoğan’ın bu operasyondan ülke içinde herhangi bir siyasi puan elde edebilmesinin mümkün olmadığını ifade ediyor. 

Erdoğan'ın HDP'yi acımasızca kovalamasının, 2015'ten beri yürürlükte olan; partiyi yasadışı PKK ile eşit tutarak ve siyasi bir parti olarak özerkliğini reddederek liderliğini şeytanlaştırma ve suçlu gösterme stratejisinin bir parçası olduğunu aktaran Iddon, akabinde Tezcur’un, "İniş çıkışları olan bu strateji, son birkaç yıldır çok tutarlıydı. Bu şekilde iktidar koalisyonunun küçük ortağı MHP'yi mutlu ediyor ve HDP ile diğer muhalefet partileri arasında bir boşluk oluşturmayı hedefliyor" şeklindeki görüşlerine yer veriyor. 

Tezcur, Türk ordusu ve güvenlik güçlerinin son yıllarda en azından kısmen de olsa gelişmiş ve ölümcül silahlı insansız hava araçlarının kullanımı gibi teknolojik gelişmeler sayesinde PKK üzerinde daha güçlü bir askeri baskı kurmasının HDP'yi hükümet için daha vazgeçilebilir bir hale getirdiğini de kaydediyor. 

Tezcur, "Hükümet, PKK'nin manevra alanını önemli ölçüde sınırlayan amansız askeri operasyonları nedeniyle artık HDP'nin haberci/arabuluculuk rolüne ihtiyaç duymadığını düşünüyor" diyor. 

Bu yıl boyunca Irak Kürdistanı'ndaki PKK üslerine yönelik daha fazla Türk saldırısı öngören Tezcur, Türk ordusunun Şengal’e eşi görülmemiş bir kara saldırısı başlatarak yeni bir cephe açacağına ise şüpheli yaklaşıyor. 

Tezcur’a göre üç faktör Türkiye’nin bölgeye yönelik saldırısını engelleyecek: “Birincisi ve en önemlisi, Ezidi anavatanındaki Irak askeri ve Şii milis gruplarının varlığı. İkincisi 2014'te IŞİD tarafından sert bir soykırım kampanyasına maruz kalan Yezidilere yönelik “hatırı sayılır uluslararası endişe ve sempati”.

Son olarak da bölgenin sınırdan uzaklığının muhtemel bir kara harekatı için lojistik desteği zorlaştırması.”

Makalede HDP üyelerinin tutuklanmasını Erdoğan'ın Gare baskınındaki başarısızlığının hedef saptırması olarak düşünenlerden Pennsylvania Üniversitesi Annenberg İletişim Okulu'ndan Kürt uzman Muhammed Salih’in görüşlerine de yer veriliyor. 

Salih, Erdoğan'ın eylemlerinin "hem iç hem de uluslararası düzeyde otoriter bir şekilde davranmasının cezasız kaldığını ortaya koyuyor" diyor. Salih, "Türk lider Irak Kürdistanı'na askeri harekatlara kesinlikle devam edecek çünkü artık dış operasyonlar onun dikkatini ülke içindeki birçok sorundan başka yöne çekmenin kesin bir yolu" ifadelerini de kullanıyor. 


@Ahval Türkçe