Libya’da kullanılan medya dili nasıl değişti - Mona el Mahruki

İslamcılar ve müttefikleri, medyanın Libya'daki savaşta oynadığı önemli rolün farkındalar.

Onlar için, taraflarına yardımcı olacak bilgileri desteklemek ve hatta yeni bilgiler üretmek önemli bir taktiktir, ancak görünüşe göre bu durum yerel ve uluslararası düşünceleri etkilemek için yeterli olmadı. 

Hikayeyi yeniden kurgulamak için umutsuzca, terimleri manipüle etmeye başladılar - Libya Ulusal Ordusu'na (LNA) “milis” ve komutanı Field Mareşal Halife Hafter’e “savaş ağası” diyorlar. Hafter’i “darbe giriiminde bulunmakla” suçladılar, Trablus ve Misrata'daki Suriyeli paralı askerlerin yanında savaşan militanları “ulusal ordu” olarak adlandırıyorlar. Aniden Libya Ulusal Ordusu milis ya da başka birşey olabiiyor. 

Katar ve Türkiye ile ilişkili medya kuruluşları, Trablus'taki Ulusal Anlaşma Hükümeti'ni (UAH) destekleyen milisleri tanımlamak için uzun süredir kullanılan terimleri değiştirmeye başlayanlar arasında yer alıyor. Daha önce onlara “Trablus merkezli UAH’ye sadık güçler” olarak atıfta bulundukları milislere şimdi “Libya Ordusu” diyorlar. Karışıklık ve alaycılığa yol açan anlamsal bir zorlama.

Misrata’dan gelen gönüllüler ve Suriyeli paralı askerlere bağlı olan İslamcı güçler onları standart milis tanımına sokuyor. Çok sayıdaki raporda, İslamcı güçlere bağlı savaşçıların standart savaş kurallarına uymadıkları, hatta üniforma giymedikleri belirtiliyor.

Öte yandan 2014 seçimlerini izleyen darbe sonrasında Trablus'tan atılan önde gelen isimler orduyu yeniden inşa etmeyi başardı ve altı yıl içinde Bingazi gibi şehirler ile Ürdün ve Mısır gibi ülkelerde “bir el ülkeyi inşa ediyor, diğeri terörle savaşıyor” sloganı altında savaşçılarını konuşlandırdı. 

İslamcılar yanlısı medyanın farklı bir terminoloji için baskı yapmasının bir nedeni de Hafter’in Libya Ulusal Ordusu'nun (LNA) medya organlarında yer alma şekli karşısında yaşadıkları hayal kırıklığı.

Hafter’in 2014 yılından bu yana “Libya Ulusal Ordusu” (LNA) terimini kullanması, bu gücü “Hafter’in aşiret milisleri” olarak küçümsemeye çalışan İslamcıları kızdırdı.

UAH’yi destekleyen yerel ve Arap medyası ilk olarak Hafter’in ordusuna “emekli General Halife Hafter’in kuvvetleri” olarak atıfta bulundu. Ancak son zamanlarda, LNA'ya “savaş ağası Halife Hafter’e hizmet eden milisler” ve “Libya'daki isyancı güçler” demeye başladılar.

Kelimelerdeki değişim dikkatlice yapılıyor. “Ordu” terimini kullanmak Hafter’e vatanını ve istikrarı korumak için meşruiyet kazandırır. Aksine, aynı kelime onunla savaşan İslamcı güçler için kullanılınca milisleri veya terörist grupları tamamen farklı bir renge boyamış olur.

Batı'daki medya kuruluşları tarafsız görünmek ve İslamcıların tarafında yer almamak için genellikle Hafter’in güçlerini “Libya’nın doğusunda konuşlanmış kuvvetler” olarak adlandırıyor veya “ulusal ordu” terimini tırnak işareti içinde veriyor, 

İslamcıları destekleyen Arap ya da Batılı medya kuruluşları ise ortalama izleyicinin stratejilerini fark etmeyeceğini ya da kullanılan terimlerin doğruluğunu test etmek için zaman ayırmayacağını düşünür. 

Hatta bazı saygın uluslararası medya kuruluşları bile savaşı tanımlamak için doğru bir terminoloji kullanamamıştır. BBC, LNA ve “komutanı” hakkındaki gerçek duygularını, “Libya’nın doğu merkezli kuvvetleri” olarak  tanımlayarak tarafsız görünmeye çalışırken dahi Hafter’den “Libya savaş ağası” olarak bahsedebiliyor.

Bazıları medya kuruluşlarının Trablus merkezli hükümeti “Ulusal Anlaşma Hükümeti” olarak tanımlamasının haklı olduğunu, bunun uluslararası toplum tarafından benimsenen bir dil olduğunu söylüyor. Ancak BM Güvenlik Konseyi tarafından da tanınan “Libya Ulusal Ordusu” terimine olan bağlılık konusunda ise ikiyüzlü davranılıyor. 

BBC ve diğer uluslararası haber kuruluşları tarafından bu tür terimlerin tutarsız kullanımı ve çatışmanın sıradan Libyalılar ile İslamcı güçler yerine Libya'nın doğu ve batı bölgeleri arasında yaşanan bir savaş gibi gösterilmeye çalışılması, yalnızca İslamcıların gündemine hizmet etmektedir.


(Bu yazı Arab Weekly'den alınmıştır.)