Murat Yetkin: Erdoğan Berlin’den neden erken ayrıldı?

Libya’nın geleceği üzerine Almanya’nın girişimiyle Berlin’de toplanan uluslararası konferanstan ateşkes olmasa dahi siyasi çözüm ve silah ambargosuna devam kararı çıktı.

Gazeteci Murat Yetkin'in kişisel blogundan aktardığına göre üst düzey bir yetkiliye göre mutabakat, Türkiye’nin onayını aldı. İsminin açıklanmasını istemeyen yetkiliye göre, Türkiye, katılımcı diğer10 bir ülke, BM, AB, Afrika Birliği ve Arap Ligi ile ortak açıklamadaki 55 maddenin tamamıyla “mutabık kaldı”.

Söz konusu yetkili, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Berlin Konferansı'ndan neden planlanandan iki saat önce ayrıldığı yolundaki soruya ise, “Hiçbir sorun yok. Sadece yemeğe kalmadık. Dışişleri Bakanımız (Mevlüt Çavuşoğlu) sonuna kadar oradaydı” şeklinde yanıt verdi. Yetkili, Erdoğan'ın yemeğe kalmama nedenini ise “yoğun programı” olarak açıkladı.

Yetkin'in aktardığına göre yetkili, Mısır Cumhurbaşkanı Abdül Fettah El Sisi, ya da onun desteklediği Libya’daki isyancı güçlerin komutanı Halife Hafter ile aynı masaya oturmak istememesine mi bağlı olduğu yolundaki soruya, “Hafter liderlerin olduğu hiçbir yerde olmadı” yanıtını vermekle yetindi.

Erdoğan, geçen eylül ayında BM Genel Kurulu sırasında ABD Başkanı Donald Trump’ın verdiği yemeğe de, Mısır’ın seçilmiş cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’yi devirip yerine geçmiş olması gerekçesiyle katılmamıştı.

Konferanstan Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 8 Ocak’taki yaptığı türden bir ateşkes çağrısı çıkmadı. BM Genel Sekreteri António Guterres, katılımcıların ateşin kesilmesi üzerinde mutabakat sağladıklarını, ancak “gerçek bir ateşkesin” sağlanabilmesi için bütün ülkelerin çatışan taraflara daha çok baskı uygulaması gerektiğini söyledi.

Erdoğan ve Putin’in çağrısı, Libya’nın BM tarafından tanınan hükümetinin başı Feyiz El Serrac tarafından kabul edilmiş, ancak Hafter tarafından imzalanmamıştı.

Almanya Şansölyesi Angela Merkel ise, konferansın Libya’da siyasi çözüme çabalarına “yeni bir ivme” kazandırdığını, BM silah ambargosuna tam uyulması için “destekçilerin” çabalarının siyasi çözüm getireceğini düşündüğünü söyledi. Katılımcı ülkeler, Cenevre’de BM gözetiminde görüşmeler için Serrac ve Hafter güçlerinden beşer temsilci istedi.

Konferansa ev sahibi Almanya’nın yanı sıra BM Güvenlik Konseyinin beş daimi üyesi ABD, Rusya, Çin, Fransa ve İngiltere, Türkiye, Libya’nın doğu ve batı komşuları Mısır ve (Türkiye’nin ısrarıyla) Cezayir, Libya’nın Akdeniz komşusu İtalya, Afrika Birliği’ni temsilen Kongo, Hafter’i Mısır’a jet uçakları göndererek destekleyen Birleşik Arap Emirlikleri katıldı. Yunanistan’ın son anda Hafter’i Atina’ya davet ederek onun üzerinden Konferansa katılma çabaları sonuçsuz kaldı.

Yetkin, bu tabloyu, "Görülebileceği gibi, aslında hiçbir ülke istediğini tam olarak alamadı ancak Libya’nın geleceği üzerine söz söyleyecek ülkeler tescil edilmiş, deyim yerindeyse masa kurulmuş oldu" sözleriyle yorumluyor ve ekliyor:

"Berlin mutabakatı sonrasında hükümetin 2 Ocak’ta Meclis’ten alınan yetkiye dayanarak Libya’ya asker gönderme ihtimali daha da azaldı. Hafter’in askeri çözümde ısrar edip başkent Trablus’u ele geçirme çabalarını durdurmak uluslararası taahhüt altına girmiş oldu. Ancak bunlar sonuç vermezse, yetki yine de Erdoğan’ın elinde olacak."


Yazının tamamına buradan ulaşabilirsiniz.