Haz 12 2019

Ümit Akçay: Merkez Bankası neden faiz indiremedi?

Piyasalarda gözler bugün Merkez Bankası'nın açıklayacağı faiz kararındaydı. Merkez, kararını açıkladı ve faizleri yüzde 24 ile sabit tuttu.

Ekonomist Ümit Akçay'a göre, normal şartlarda şimdiki gibi sert bir ekonomik daralma yaşayan bir ekonomide Merkez Bankası'nın faiz indirmesi gerekirdi. Akçay "Ancak sözünü ettiğim döviz-faiz kıskacı, merkez bankasını faiz indirimine gitmekten alıkoyuyor" dedi.

Merkez Bankası'nın faiz kararını açıklamasından sonra GazeteDuvar'da yayımlanan yazısında Akçay, Merkez'in kararının bir bakıma faiz indiriminin ertelenmesi anlamına geldiğine dikkat çekti. 

Doç. Ümit Akçay, "Ekonomi yönetiminin kullandığı propaganda diline aşina olmayanlar için hatırlatayım: Yapılan resmi açıklamalarda ‘ekonomideki dengelenme’ gördüğünüz yerleri ‘ekonomik kriz’ olarak değiştirirseniz, gerçekte yaşananın ne olduğunu daha iyi anlayabilirsiniz. ‘Dengelenme’ söylemine ek olarak ‘cari dengedeki iyileşme’ de Türkiye ekonomisinin mevcut koşullarında krizin bir görüntüsüdür" ifadelerini kullandı. 

"Merkez Bankası neden faiz indiremedi?" başlıklı yazısında Akçay, şunları dikkat çekti: 

"PPK açıklamasında dikkat çeken unsur, enflasyondaki düşüşün krizle bağlantılandırılmasıdır. Elbette bu vurguyu, ekonomi yönetiminin kullandığı özel jargonu temizleyerek görebiliyoruz. İki gelişme sıralanmış. İlki ‘iç talep gelişmeleri’, ikincisi ‘parasal sıkılaştırmanın etkileri’. İlk gelişme, ekonomik krizin etkilerinin doğrudan yansıması olarak görülebilir.

İkincisi ise, Türkiye ekonomisinin yapısal krizinin bir görünümü olan döviz-faiz kıskacına ilişkin. Normal şartlarda şimdiki gibi sert bir ekonomik daralma yaşayan bir ekonomide merkez bankasının faiz indirmesi gerekirdi. Ancak sözünü ettiğim döviz-faiz kıskacı, merkez bankasını faiz indirimine gitmekten alıkoyuyor. Döviz şoku sonrasında fırlayan enflasyonu düşürmek faizlerin daha fazla yükselmesi pahasına mümkün olabiliyor. Bu ise ekonomik krizi daha da derinleştiriyor.

Ekonomi yönetiminin 31 Mart 2019 seçimleri öncesinde ve sonrasında hayata geçirdiği operasyonlar (swap, döviz satma vs.) sonrasında TL’nin değeri sert şekilde dalgalandı. Bu çalkantı, Ağustos 2018’in ardından yaşanan en sert hareket idi. Yaşanan bu ufak çaplı kur şokunun da etkisi ile TL’deki değersizleşme, faiz indirimi beklentisini ertelemiş oldu.

Mevsimsel etkiler nedeniyle düşmeye başlayan gıda fiyatları ve baz etkisi gerileyecek olan enflasyon faiz indirimi için uygun bir ortam yaratabilir. Ancak bunun için yeni bir kur şokunun gerçekleşmemesi gerekir. İstanbul seçimi sonuçları ve dış politikadaki gelişmeler bu açıdan önemli."

Yazının tamamına buradan ulaşabilirsiniz