Ara 29 2017

‘Merkez Bankası’nın altınları nerede?’

 

Bir, Batı ile ilişkiler iyice gerginleşince, bir de Reza Zarrab davasında ‘Türkiye’ye ceza kesilir de ödemezsek ne olur?’ sorusunun cevabı aranırken, medyada da sıkça gündeme geldi.

‘Türkiye’nin altın rezervleri ABD ve İngiltere’de. El koyarlar’ denildi TV’lerde, gazetelerde. Hatta Bakan Mehmet Şimşek Türkiye’nin 490 tonluk rezervinin sadece 40 tonun Türkiye’de olduğunu açıklayınca gürültü de koptu.

 Aslında konuyu yakın takip edenler Türkiye’nin sadece altın rezervi değil, tüm döviz rezervinin çoğunun bu ülkelerde saklandığını bilir.

Döviz olarak düşündüğünüz o rezervler, ‘nakit para değer kaybeder’ diye ABD ve Avrupa ülkelerinin hazine bonolarına, tahvillerine yatırılır, faiz getirisi alınır.

Sonuçta Merkez Bankası da bir banka ve bankacılık işlemleri yapıyor. Tabii bireyler değil devlet adına.

İktisatçı Mahfi Eğilmez de şehir efsanesine dönen “Türkiye’nin altınları İngiltere Merkez Bankası’nda Türkiye’nin aldığı dış borçların teminatı olarak tutuluyormuş’ dedikodusunu taşımış kendi blog’undaki yazısına.

Eğilmez bunun yeni bir uygulama olmadığını, İkinci Dünya Savaşı sonrasında bazı ülkelerin altın rezervlerini kendi ülkeleri dışında özellikle bu konuda geniş imkânı olan ve dünyanın en güvenli kasa dairelerinden birisi olarak kabul edilen İngiltere Merkez Bankası’nın altın deposunda saklama kararı aldığını anlatıyor.

Bu kararı almalarında saklama meselesi dışında swap (geçici takas) işlemlerinin yapılabilmesi kolaylığının da olduğunu söylüyor Eğilmez.

Kamuoyunda konun hassasiyetinin devam etmesini ise Osmanlı’ya dayandırıyor  Eğilmez. ‘Osmanlı İmparatorluğu 1854 yılından başlayarak dış borç alırken, mali sistemi iflas aşamasında olduğu için, borç verenler bu borçlar karşılığında İmparatorluğun teminat göstermesini talep etmişlerdir.

O nedenle Osmanlı dış borçları vergiler veya başka devlet gelirleri teminat göstererek alınmıştır’ diyor. Söz konusu borçların 1929 ile 1954 Türkiye Cumhuriyeti tarafından ödendiğini de hatırlatarak…

Türkiye Cumhuriyeti döneminde ise bugüne kadar hiçbir dönemde teminata veya rehin vermeye dayalı dış borçlanma yapılmadığını ifade ediyor.

Şunları söylüyor Eğilmez: ‘Türkiye’nin ve başka ülkelerin altın rezervlerini İngiltere ve/veya ABD (Fed) Merkez Bankası altın deposunda saklamasının bazı nedenleri var. Her şeyden önce İngiltere Merkez Bankası ve ABD Merkez Bankası Fed’in kasa daireleri dünyanın en güvenli altın deposu kabul ediliyor. 

Buna ek olarak bir de rezerv yönetimi meselesi var.TCMB, İngiltere’de veya ABD’de tutulan altın rezervleriyle swap işlemleri yapabiliyor. Altın rezervleri, döviz ihtiyacı halinde swap yapılarak belirli vadeyle döviz alınıyor, vade dolduğunda tersi yapılarak döviz verilip altınlar geri alınıyor.’

Yazının devamını buradan okuyabilirsiniz