Merkez'den bir faiz indirimi daha: 'Kredi müşterileriyle resmen alay ediliyor'

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası yılın son toplantısında politika faizini 200 baz puan düşürerek yüzde 14'ten yüzde 12'ye indirdi.

Bloomberg HT anketine göre 150 baz puan indirim bekleniyordu.

Merkez Bankası Temmuz, eylül ve ekim toplantılarında politika faizini toplam 1000 baz puan düşürerek yüzde 24'ten yüzde 14'e çekmişti. Bu son indirimle birlikte Murat Uysal Başkanlığında yapılan indirim miktarı 1200 baz puana ulaştı.

Ekonomist Mahfi Eğilmez, karara ilişkin kişisel Twitter hesabından yaptığı değerlendirmede, "TCMB faiziyle enflasyon ilişkisi şöyle bir görünüm sergileyecek. İki kırıklı çizgi arası faiz düşürmeyi tartışmalı kılıyor" diyerek bir grafik paylaştı.

Bir başka ekonomist Tebernüş Kireçci ise, "Bankalar kredi faiz oranlarını da aynı oranda indirmedikçe, MB'nin indirimi kağıt üzerinde kalır. Bankalar kredi müşterileriyle resmen alay ediyor. BDDK ve ekonomi yönetimine çok iş düşüyor" yorumunu yaptı.

Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Selva Demiralp ise, BBC Türkçe'de kaleme aldığı analizinde, Merkez'in yıl sonu son faiz kararıyla birlikte enflasyonun da 2019'u yüzde 12 civarında kapatacağımını öngörüyor.

"2019 yılında enflasyonda gözlenen iyileşme, önemli ölçüde bir önceki yılda yaşanan sıradışı yükselişten kaynaklanıyor" diyen Demiralp, sözlerine şöyle devam ediyor:

"Senenin son dört ayında gelen agresif faiz indirimleri, baz etkisinin daha ılımlı geçeceği 2020'ye girerken enflasyonu yüzde 12'nin altına çekebilme konusunda bir tehdit oluşturuyor. 2020 yılında baz etkisi bize bir nebze yardım etse de yüzde 7,5'lik bir enflasyonu bile yakalayabilmek için 2018 öncesi dönemdeki ortalama enflasyon performansına ulaşabilmemiz gerekiyor. Beklentileri bu yöne çevirebilmek ise 2019 içinde kredibilitesi oldukça zayıflamış olan TCMB için çok kolay değil."

TCMB'nin politika faizini değiştirme yolu ile enflasyon beklentilerini düşürme kabiliyetinin giderek azaldığına dikkat çeken ekonomist, "Dolayısı ile 2019'da enflasyon beklentilerindeki düşüşün para politikasına olan inançtan ziyade manşet enflasyondaki düşüşten kaynaklandığını net söyleyebiliriz" görüşünü dile getiriyor.

Sözcü Gazetesi Ekonomi Yazarı Murat Muratoğlu Merkez Bankası'nın bugünkü faiz indirimini riskli buluyor. Muratoğlu, Merkez Bankası'nın yarını düşünmeden faiz indirimleri yaptığını söylüyor. Muratoğlu, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Enflasyon artıp yüzde 11.5 – 12’ye gelince, faizler yüzde 12.00'de olacak… İyi de stopajı düşersen aslında bankada tuttuğun para gelecekte enflasyon düşüş göstermezse hiç para kazandırmayacak. Bizim gibi gelişen ülkeler sınıfında verilen faizlerin ortalaması enflasyonlarının yaklaşık 250 baz puan üzerinde… Yani 2.5 puan… Türkiye'nin herhangi bir kazaya uğramayacağı hesaplanıyor. Oysa riskler çok büyük… Nitekim faizleri düşürmek için de enflasyon düşük tutuluyor.”

Ata Yatırım Direktörü Cem Tözge Merkez Bankası'nın faiz indiriminin beklentilere paralel olduğunu ifade ederken Merkez Bankası'nın önümüzdeki dönemde enflasyonun düşeceğini tahmin ettiğini söyledi. Tözge, “Açıklamalarda mevcut para politikası duruşunun hedeflenen dezenflasyon patikasıyla uyumlu olduğunun bir kez daha altı çizilmiş. Yani, TCMB önümüzdeki süreçte enflasyonda gerileme süreceğinin devamını beklemekte. Bu da 2020 yılında daha küçük adımlarla da olsa faiz indirimlerinin devam edebileceğini işaret etmektedir” dedi.

Tözge 2020'nin ilk çeyreğinin sonuna kadar 200 baz puan daha faiz indirimi olabileceğini tahmin ediyor. Terra Yatırım Ekonomisti Enver Erkan Merkez Bankası için artık büyük faiz indirimleri öngörmüyor. Erkan şöyle dedi: 

“Merkez Bankası yılın son toplantısında faizleri 200 baz puan daha indirdi ve toplamda bu yıl 1200 baz puan indirimle tamamladı. Aralık 2019 enflasyonunu henüz görmedik, enflasyonda bir adım daha yukarı hareket olacak ve %12 veya biraz altında yılı bitireceğiz. %12 politika faizi, teoride artık alan çok kısıtlı gibi gösteriyor. ”

Faiz indirimine ilişkin Merkez'den yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Son döneme ilişkin veriler iktisadi faaliyetteki toparlanma eğiliminin devam ettiğini göstermektedir. İktisadi faaliyetin sektörel yayılımındaki iyileşme devam etmekle birlikte yatırımlar zayıf seyrini sürdürmektedir. Rekabet gücündeki gelişmelerin olumlu etkisi sürerken küresel büyüme görünümündeki zayıflama dış talebi kısmen yavaşlatmaktadır. Net ihracatın büyümeye katkısı gerilerken, dezenflasyon süreci ve finansal koşullardaki iyileşmeyle birlikte ekonomideki toparlanmanın devam edeceği öngörülmektedir. Son dönemde belirgin bir iyileşme kaydeden cari işlemler dengesinin alınan tedbirlerin de katkısıyla önümüzdeki dönemde ılımlı bir seyir izlemesi beklenmektedir.

Küresel iktisadi faaliyetteki zayıf seyir ve küresel enflasyonun düşük düzeyi gelişmiş ülke merkez bankalarının para politikalarını genişleyici yönde sürdüreceklerine dair beklentileri güçlendirmektedir. Mevcut küresel finansal koşullar gelişen ülke finansal varlıklarına yönelik talebi ve risk iştahını desteklemekle birlikte, korumacılık önlemlerinin ve küresel ekonomi politikalarına dair diğer belirsizliklerin gerek sermaye akımları gerekse dış ticaret kanalıyla oluşturabileceği etkiler yakından takip edilmektedir.

Enflasyon görünümündeki iyileşme devam etmekte, enflasyon beklentilerinde genele yayılan bir düzelme gözlenmektedir. Türk lirasındaki istikrarlı seyrin yanı sıra iç talep koşulları ve üretici fiyatlarındaki gelişmelere bağlı olarak çekirdek enflasyon göstergelerinin eğilimleri ılımlı seyretmektedir. Enflasyon başta olmak üzere makroekonomik göstergelerdeki iyileşme ülke risk primindeki düşüşü desteklemekte ve maliyet unsurlarının ılımlı seyretmesine katkıda bulunmaktadır. Enflasyonun ana eğilimine dair göstergeler, arz yönlü faktörler ve ithalat fiyatları enflasyon görünümünü olumlu etkilemektedir. Bu gelişmelere bağlı olarak, güncel tahminler yılsonu itibarıyla enflasyonun Ekim Enflasyon Raporu’nda verilen öngörülerin alt sınırına yakın gerçekleşebileceğine ve 2020 yılı için öngörülen dezenflasyon patikasına dair risklerin dengeli olduğuna işaret etmektedir. Bu çerçevede Kurul, enflasyon görünümünü etkileyen tüm unsurları dikkate alarak, politika faizinin 200 baz puan indirilmesine karar vermiştir. Gelinen noktada, mevcut para politikası duruşunun hedeflenen dezenflasyon patikasıyla uyumlu olduğu değerlendirilmektedir.

Kurul, enflasyondaki düşüş sürecinin devamlılığının, ülke risk priminin gerilemesi, uzun vadeli faizlerin aşağı gelmesi ve ekonomideki toparlanmanın güç kazanması açısından büyük önem taşıdığını değerlendirmektedir. Enflasyondaki düşüşün hedeflenen patika ile uyumlu şekilde gerçekleşmesi için para politikasındaki temkinli duruşun sürdürülmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, parasal sıkılığın düzeyi ana eğilime dair göstergeler dikkate alınarak enflasyondaki düşüşün sürekliliğini sağlayacak şekilde belirlenecektir. Merkez Bankası fiyat istikrarı ve finansal istikrar amaçları doğrultusunda elindeki bütün araçları kullanmaya devam edecektir."