Yaşar Yakış: 'Türkiye çekilirse Montrö çöker, çökünce de...'

Türkiye'ye Bakış'ta Dışişleri eski Bakanı Yaşar Yakış, emekli amirallerin Montrö Bildirisi'ni, Montrö Sözleşmesi'nin önemini ve ABD'nin Türkiye'ye karşı CAATSA yaptırımlarını devreye sokmasını yorumladı.

Yargı, 103 emekli amirale yönelik Montrö Bildirisi nedeniyle soruşturma başlatırken, Yakış, Montrö Sözleşmesi'nin Türkiye için önemine dikkat çekti. 

Yakış, "Montrö, Türkiye için çok önemli. 1936 yıllarındaki koşullarda Türkiye çok güzel bir fırsat penceresi yakalamıştı ve bu anlaşmayı imzalamaya uluslararası camiayı ikna etmişti. Sözleşme'den çıkmayı aklının ucundan dahi geçirmemeli Türkiye" ifadelerini kullandı.

Yakış'ın açıklamalarının satır başları şöyle:

"Bu Sözleşme, bir Boğazı kontrol eden ülkeye verilmiş en geniş yetkileri içeriyor. Hani inanılır ya bazen gökyüzünün kapağı açılır kaç bin yılda bir, öyle bir fırsattı bu ve Türkiye bundan yararlandı. 

Burada en önemli unsur, Türkiye'nin yetkilerinin çok genişletilmiş olması. Bugün ona benzer yetkileri Türkiye hayal dahi edemez. Karadeniz'e kıyısı olan ülkelerin güvenliklerinin korunması ön plandadır Sözleşme'de. 

Öyle bir iyi denge kurulmuş ki 1936'da, şimdiye kadar hiçbir ülke Sözleşme'yi değiştirme talebinde bulunmadı. Bu kadar yetkisi var Türkiye'nin anlaşma ile. Türkiye çekilse ne olur Sözleşme'den? Türkiye çekilirse Montrö çöker. Anlaşma çökünce de herkes, 'Burası uluslararası su yoludur, ben istediğim gibi geçerim' der ve hem Türkiye hem Karadeniz istikrarsızlaşır."