Türk müzik listelerinde hip-hop rüzgârı

2020'de Spotify'da Türkiye'de en çok dinlenen 10 sanatçının yarısı rapçilerden oluştu. Listede Ezhel, Sagopa Kajmer, Patron, Murda ve Gazapizm gibi sanatçılar yer alıyor.

Türkiye müzik listelerinin hip hop tarafından devam eden hakimiyetinin yanı sıra, Türkiye pazarı da büyük ölçüde yerel sanatçıların hakimiyeti altında bulunuyor. Popun Koreli süperstarları BTS, en çok dinlenen 10 müzik grubu listesine giren Türk olmayan tek grup oldu ve Tones and I’ın “Dance Monkey” şarkısı Türkiye'de en çok dinlenen 10 şarkı listesine giren Türkçe olmayan tek şarkı oldu.

Türkiye hip hop listelerinde devam eden hakimiyetinin yanı sıra Ezhel'in üç albümü de bu yıl Türkiye'de en çok dinlenen 10 albüm arasında yer aldı. Ezhel, Apple Music'in listesinde yılın en iyi 10 şarkısının 4'ünde de yer aldı.

Türkçe rap ve hip hop, son 10 yılda çoğunlukla alt tabaka müzik kültüründen Türkiye’nin ana akım listelerine hakim olmaya başladı. Rap bu geçişi yaparken, bir işçi sınıfı kültürü olmaktan, tüketim, orta ve üst sınıfa kadar geleneksel toplumsal sınırların ötesine geçti. 

Mangal Media'nın 2019 tarihli "Türk rapi'nin kentlileştirilmesi" başlıklı makalesinde şu görüşler dile getiriliyor: "80'lerdeki arabesk geleneğinde olduğu gibi Türk rap'i, Türk üst sınıfları tarafından "düşük kaliteli" olduğu iddiasıyla alaya alındı. Rap’in para (ya da tam tersi), ailevi sorunlar ve toplumsal uyumsuzlukla ilgili öfkeli lirik tartışması küfür ve kadın düşmanı sözler içeriyor. Bu faktörler, üst sınıfın rap müziği küçümsemenin temel sebebi. Bu aynı zamanda, Türk rapinin arabesk ile yakın ilişkisini ve dolayısıyla arabesk-rap alt türünü anlamada önemli bir unsurdur."

Yazar Pınar Üzeltüzenci, Ezhel'in 2017'deki ilk albümünün başarısını şöyle anlatıyor: "Türk rapi'nin sınıfları aşan başarısı, ikinci sınıf vatandaş olarak görülen genç topluluklarla yakından konuşmasından kaynaklanıyor olabilir."

Şu anda Türkiye'de büyük bir nesil-kültür ayrımı var ve Spotify ve Apple Music gibi yayın izleme platformlarının büyümesi, tam da bu nesiller arasındaki bölünmenin daha net bir şekilde tanımlanmasıyla gerçekleşti. Streaming hizmetlerindeki büyümedeki bir diğer etken de, Türk devleti tarafından doğrudan veya dolaylı olarak kontrol edilmeyen son yayın kanallarından biri olmaları. 

Almanya'daki Türk göçmen topluluğu arasında hip hop kültürünün gelişimi hakkında 1999 yılında bir yazı yazan Heinz Ickstatd, “Genç Türk-Alman rapçiler, Amerikan hip hop'unu kendilerine mal ederken, kendi kültürel 'arada olma' durumlarını ifade etmek için özellikle siyah kültürel protest iddialarından ve etnik farklılıklardan yararlanıyorlar” diyor. Geçtiğimiz yıllarda bu formların Türkiye gençleri tarafından benimsenmesi, bu eğilimin bir uzantısıdır.

Konuştuğum bir yapımcı, "Türkiye'de hip hop'un popülaritesi kesinlikle nesiller arasındaki bir farklılığı gösteriyor, ancak bu sadece gençler ve ebeveynleri arasında değil, öğretmenleri (nasıl davranılır) ve patronları (nasıl giyinilir) vb. arasında da. Hip hop dili, Türk gençlerinin kendilerine ait olduklarını hissedecekleri bir topluluk bulmaları için doğrudan bir araçtır. “Gerçek Türk vatandaşı” olmayı tanımlayan alternatif bir yol” diyor.

Bu eğilimler, muhtemelen müziğin Türkiye'de 2021'de artan bir kültürel çatışma alanı haline geleceğini gösteriyor. Türk devletini şiddetle eleştiren siyasal içerikli önemli albümler çıkaran çok sayıda Türk rapçi var. Türk polisinin müzikal eleştiriye verdiği baskıcı tepki, Türk gençliğinin tıpkı 2013'teki Gezi Parkı'nda olduğu gibi, devlet iktidarına direnişini ateşleyen bir unsurdur. 

Türk hükümeti, sevmediği sözlere sahip şarkıları içeren internet yayın hizmetleriyle kavgaya tutuşabilir. İnternet yayıncılarından, istemedikleri belirli şarkıları sansürlemelerini veya engellemelerini de isteyebilirler. 

Ezhel’in Türkiye’nin müzik ortamındaki hakimiyeti, aynı zamanda sadece 2019’da 330 binden fazla insanın ayrıldığı ülkenin devam eden beyin göçünü de hatırlatıyor. Ezhel, devlet tarafından hedef alındığı için artık Türkiye'de yaşayamayan bu Türk sürgünlerin muhtemelen en sinir bozucuları arasında yer alıyor, çünkü sesi hala Türkiye'de etkili olmaya devam ediyor. AKP hükümeti, yaptığı propagandaların Ezhel’in sözleri kadar  Türk gençlerini etkilemesini dilemelidir.

Statista'ya göre, Türkiye'deki streaming müzik pazarı 2017'den bu yana neredeyse iki katına çıktı ve 2020'de 109 milyon dolar olan pazarın 2025'e kadar 170 milyon dolara çıkması bekleniyor.

Devletin kontrolündeki ana akım Türk medyasından uzakta, genç kuşaklar, devletin muhafazakar istekleriyle tanımlanmayan bir kültür yaratmak için yeni diller ve ifade biçimleri buluyorlar. Cumhurbaşkanı Erdoğan uzun süredir gençlerden 'dindar bir nesil' yaratma arzusu içinde. Türkiye’nin hip hop yıldızları, devlete kültürün yukarıdan dayatılarak değil, aşağıdan yukarıya yaratılan bir şey olduğunu hatırlatmak için buradalar.

Türkiye’nin en çok dinlenen sanatçıları: (Spotify)

Ezhel

Sezen Aksu

Murda

Sagopa Kajmer

Patron

Yüzyüzeyken Konuşuruz

Zeynep Bastık

Emir Can İğrek

Gazapizm

Dolu Kadehi Ters Tut

Türkiye’nin en çok dinlenen kadın sanatçıları:

Sezen Aksu

Zeynep Bastık

Billie Eilish

Sertab Erener

Sena Şener

Göksel

Tuğçe Kandemir

Dua Lipa

Sıla

Lana Del Rey

Türkiye’nin en çok dinlediği müzik grupları:

Yüzyüzeyken Konuşuruz

Dolu Kadehi Ters Tut

Duman

Pinhani

Adamlar

Mor ve ötesi

Manga

Perdenin Ardındakiler

İkiye On Kala

BTS

Türkiye’nin en çok dinlediği şarkılar:

Bi Sonraki Hayatımda Gel - Murda, Ezhel

Unutulacak Dünler - Gazapizm

Uslanmıyor Bu - Zeynep Bastık

Leila - Reynmen

AYA - Murda, Ezhel

Sağı Solu Kes - Gazapizm

Kazılı Kuyum - Yüzyüzeyken Konuşuruz

Nimet - Didomido, Eglo G

Dance Monkey - Tones And I

Kafamda Kentsel Dönüşümler - İkiye On Kala

Türkiye’nin en çok dinlenen albümleri:

Made In Turkey - Murda, Ezhel

HİZA - Gazapizm

Lights Out - Ufo361, Ezhel

DOĞA - Murda

Akustik Travma - Yüzyüzeyken Konuşuruz

Dünya Günlükleri - Adamlar

Müptezhel - Ezhel

ORMAN KANUNLARI - Ben Fero

Karanlık - Dolu Kadehi Ters Tut

WHEN WE ALL FALL ASLEEP, WHERE DO WE GO? - Billie Eilish. 

Bu makale yazarın görüşlerini yansıtır. Ahval’in yayın politikası ve editoryal bakış açısı ile her zaman uyumlu olmak zorunda değildir.

Related Articles

مقالات ذات صلة

İlgili yazılar