Şub 01 2018

NATO, Türkiye ile ABD arasında sıkıştı mı?

Türkiye ve ABD ilişkilerinin son birkaç yıldır biteviye test ve krizlerden geçmesi, iki 'müttefik'in NATO içindeki konumları ve birliğin geleceğine dair soru işaretlerini de beraberinde getiriyor.

Her ne kadar NATO komutanlığı bugüne kadarki açıklamalarında Türkiye'yi ötekileştiren bir dil kullanmaktan kaçınsa ve Rusya'dan satın alınan S-400 füze savunma sistemiyle ilgili dahi düşük tondan uyarılar yapsa da, birliğin bozulan ABD-Türkiye ilişkileri nedeniyle zor durumda kaldığı bir gerçek. 

Hürriyet Gazetesi yazarı Ünal Çeviköz de, NATO'nun bu gerilimden payına düşeni aldığını ve aleni bir zorlukla karşı karşıya kaldığını yazıyor.

Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle, yerine gelen çok kutupla sistemde NATO'ya ihtiyaç kalıp kalmadığı tartışmalarının artan terör tehdidi ve devlet-dışı aktörlerin küresel sahada ortaya çıkmasıyla son bulduğuna değinen Çeviköz şu yorumu yapıyor:

"Türkiye'nin Batı ile ilişkilerinde makasın açılmakta olduğundan söz ediliyor ise, bunun bir yandan AB yolculuğunda Türkiye'nin karşılaştığı hayal kırıklıkları, bir yandan da NATO ile AB arasındaki işbirliği mekanizmalarının karar alma süreçlerinden Türkiye'nin dışlanması nedeniyle yaşandığını kabul etmek gerekir.

Türkiye'nin dış politikası hakkında uluslararası toplum gözünde oluşan en önemli algı ve bu algıya bağlı en önemli endişe  müttefikleriyle olan ilişkilerindeki zayıflama eğilimidir. Bu algının ve endişenin son zamanlarda artan şekilde keskinleşmesi ise Türkiye ile ABD arasındaki ilişkiler üzerinden gerçekleşiyor."

ABD ile Türkiye arasındaki ilişkilerin eskisi gibi olmadığının altını çizen Çeviköz, taraflardan birini suçlu ilan etmenin haksızlık olacağı görüşünde. 

Afrin operasyonu ile, iki NATO üyesinin endişelerinin arttığına dikkat çeken Çeviköz, "Şimdi müttefikler, bu iki NATO üyesinin Suriye'nin kuzeyinde bir sıcak temasa doğru hızla ilerleyip ilerlemediklerini merak ediyorlar ve böyle bir olasılıktan ciddi endişe duyuyorlar" yorumunu yapıyor.

Türkiye'nin Afrin operasyonu öncesi güvenlik kaygılarını uluslararası topluma duyurmak için çok uğraştığını ancak 'sağır kulaklara' söz dinletemediğini iddia eden Çeviköz, iki müttefik arasında gerilim arttıracak ana konunun Türkiye'nin Menbiç'e yöneleceğini açıklaması olduğunu hatırlatıyor ve ekliyor:

"Türkiye ileride Membiç'e yönelmeyi düşünürse, benzer bir durum orası için de söz konusu olmalı. Türkiye'ye daha önce Fırat'ın batısında PYD unsurlarının kalmasına izin vermeyeceğini vaat eden ABD'nin de bu konuda Türkiye ile birlikte nasıl bir hareket tarzı izleneceğini şimdiden planlaması gerekiyor.

İki NATO müttefikinin böyle bir ortak planlama yapabilmelerinin mümkün olup olamayacağı Türkiye ile ABD'li yetkililerden çok NATO'nun diğer üyeleri tarafından merak ediliyor. Bu merakın sebebi de NATO'nun kendi içindeki bütünlük ve dayanışmasına zarar geleceği endişesinden kaynaklanıyor. NATO üyeleri böyle bir zararın en çok Rusya'yı sevindireceğini düşünüyorlar. Böyle düşününce endişeleri birkaç kat daha artıyor. Türkiye-ABD ilişkilerinde yaşanan olumsuzluklar da sadece ikili bir mesele olmaktan çıkıyor ve tüm bir ittifakı etkileyebilecek bir potansiyele bürünüyor."

http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/unal-cevikoz/suriyede-yasanan-turkiye-abd-gerginligi-natoyu-endiselendiriyor-40727779