Dev markalardan Facebook boykotu: Erimeye başladı

Coca-Cola’nın da yer aldığı çok sayıda şirketin katılımıyla başlatılan sosyal medyaya reklam boykotu, Facebook CEO’su Mark Zuckerberg’in kişisel servetinin erimesine neden oldu. 200'e yakın dev şirket boykota katıldı.

Donald Trump'ın nefret söylemi içeren gönderisi için zamanında adım atmayan Facebook'a karşı başlatılan kampanya büyüyor.

Aralarında Coca-Cola. Starbucks ve Unilever'in de bulunduğu 200'ü aşkın firma Facebook'u boykot ediyor. Facebook’un piyasa değeri de 56 milyar dolar azaldı.

ABD’de polis şiddeti sonucu hayatını kaybeden George Floyd’un üzerine ülke genelinde nefret söylemi ve ırkçılık üzerine protestolar düzenleniyor. Bu ırkçılık karşıtı yaşanan ayaklanma ve protestolar bir yana ABD Başkanı Donald Trump’ın sosyal ağlar konusunda imzaladığı kararname ve Facebook’un bu duruma karşı aldığı tavır ABD’de gündem konusu olmuştu.

Facebook’un uzunca bir süredir nefret söylemi konusunda herhangi bir adım atmaması tepkilerin artmasına yol açarken bardağı taşıran son damla Donald Trump’ın Facebook üzerinden yaptığı bir paylaşım oldu.

Twitter üzerinden de paylaşılan “Yağma başlarsa silahlar ateşlenmeye başlar” sözü bu platform üzerinde şiddeti yüceltiyor uyarısı verilerek yayınlandı. Facebook ise ABD Başkanı’nın nefret söylemi içeren paylaşıma karşı herhangi bir girişimde bulunmadı.

Donald Trump’ın şiddet içerikli paylaşımı konusunda herhangi bir adım atılmazken bunun üzerine büyük markalar birer birer boykot kararı açıklamaya başladı. Color of Change, National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) ve diğer sivil toplum kuruluşlarının önderliğinde #StopHateforProfit (Kâr için nefreti durdur) etiketi ile başlayan kampanya kısa sürede hızla yayıldı.

The North Face, Rei, Patogania, Upwork ve Dashlane Facebook ve Instagram’a ücretli reklam vermeyeceklerini açıklayan ilk markalar oldu. Yapılan açılamalarda ırkçı, şiddet ve nefret dolu içeriğin, yanlış bilgilerin Facebook platformunda dolaşımının engellemesi için böyle bir adım atıldığı söylendi.

Facebook ilk tepkilerin ardından markaların bu kararına saygı duyduğunu belirten bir açıklama yaptı. Nefret söyleminin kaldırılması için çalışmalara devam edeceklerini bildirdi. Ancak bu sözlere rağmen markaların boykotu genişledi.

Coca-Cola geçtiğimiz cuma günü tüm dünyada sosyal medya platformlarında reklam yayınlamayı durdurduğunu açıkladı. Unilever 31 Aralık tarihine kadar ABD’de Facebook, Instagram ve Twitter’da reklam yayınlamayacağını duyurdu. Verizon ve Hershey’s de bu süreç içerisinde kurucuları vasıtasıyla boykota katıldığını duyuranlar arasında yerini aldı.

Starbucks da tüm sosyal medya platformlarında reklam yayınlamayı durduracağını söyleyen şirketler arasında ismini yazdırdı. Listeye sonradan giren marka Pazar günü yaptığı açıklamada nefret söylemine karşı durduklarını belirtirken hem liderlerin hem de politika yapıcıların değişimini sağlamak için bir arada olmanın önemine dikkat çekti.

Facebook kurucusu Mark Zuckerberg, son olarak şirketinin Kasım ayında gerçekleşecek ABD seçimlerine kadar politikalarını ihlal eden içerikleri ayrıştıracaklarını açıkladı. Ancak süregelen boykotun genişleyerek yayılması halen devam ediyor.

Sosyal medya platformu geçtiğimiz yıllarda yaşadığı Cambridge Analytica veri skandalı olayı ile birlikte tarihinin en kötü dönemlerini geçiriyor. Gelirinin neredeyse tamamını reklamlar üzerinden sağlayan Facebook geçtiğimiz yıl 70 milyar dolar kazanç sağlamıştı. Mark Zuckerberg’in net serveti şu anda 7,2 milyar dolar azalarak 82,9 milyar dolara düştü.

Facebook’un piyasa değeri de 56 milyar dolar azaldı. Şirketin bu ve benzeri gelirlerden yoksun kalması sosyal medya platformunda köklü değişimin öncüsü olabilir.

Şu ana kadar 200’e yakın şirket boykota katıldı. Katılım arttıkça oluşturulan boykot listeleri de güncellenmeye devam ediyor. Tüketici davranışlarının şirketler için önemli olduğu bu noktada şirketlerin mantıklı seçimler yapması gerekiyor.

Tüketicinin eğilimi de göz önünde bulundurulduğunda Facebook üzerinden reklam vermenin insanlara ve topluma bir değer katmayacağı öne çıkıyor. Markalar şu anki pozisyonları ile müşterilerinin yanındaki duruşlarını sağlamlaştırmaya çalışıyor.

Facebook'a reklamı kesen şirketlerden bazıları şöyle:

Starbucks: Tüm sosyal medyada paralı reklamları durdurdu. Şirket, sadece kendine ait hesaplardan paylaşımlar yapacak.

Microsoft: Dünyanın en büyük teknoloji şirketleri arasında yer alan Microsoft, Facebook ve Instagram'a reklam vermeyecek.

Unilever: Algida, Lipton, Dove, Omo, Rexona, Clear gibi birçok ünlü markayı bünyesinde bulunduran şirket, Facebook ve Instagram'ın yanı sıra yıl sonuna kadar Twitter'a da reklam boykotu uygulayacak.

Coca-Cola: Reklamları tüm sosyal medya platformlarından çekti.

Colorox: Çeşitli gıda ve kimyasal ürün alanında üretim yapan şirket, Facebook'a aralık sonuna kadar reklam vermeyecek.

Conagra: Amerikalı paket gıda şirketi, Facebook ve Instagram'a ABD'de yıl boyunca reklam vermeyecek.

Ford: ABD'de 30 gün boyunca sosyal medya platformlarında reklam yayınlamayacak. Üstelik tam da yeni aracı Bronco'yu piyasaya sürecekken…

Honda: Nefret ve ırkçılık karşıtlarına destek vermek için temmuz ayı boyunca Facebook ve Instagram reklamları durdurulacak.

Hershey: Dünyanın en büyük çikolata üreticilerinden biri olan şirket, temmuzda Facebook'a reklam vermeyecek. Yılın geri kalanında ise bu platform için ayırdığı reklam bütçesini üçte bire düşürecek.

Diageo: Temmuzdan itibaren dünya çapında sosyal medya reklamlarını askıya alacak.

PepsiCo: Önümüzdeki bir ay boyunca Facebook'tan reklamlarını çekecek.

Verizon: Facebook, politikasında tatmin edici bir çözüm üretene kadar burada reklam yayınlamayacak.

SAP SE: Facebook ve Instagram'a verilen ücretli reklamlar, şirketler nefret ve ırkçılık karşısında tavrını değiştirene kadar askıya alındı.

Levi Strauss: Temmuz ayı boyunca global çapta Facebook ve Instagram'da reklam yayınlamayacak.

Diamond Foundry: Bir ay boyunca Facebook ve Instagram'da reklamları olmayacak.

Patagonia: En az bir ay boyunca şirketin Facebook ve Instagram'da reklamları yer almayacak.

Viber Media: Tüm sosyal medya ile reklam ilişkisini kesecek.

The North Face: Spor giyim firmasının temmuz ayında Facebook'ta reklamları olmayacak.

REI: Facebook ve Instagram'a temmuz ayı boyunca reklam vermeyecek.

Upwork: Temmuz ayında Facebook'ta reklam yayınlamayacak.

Eileen Fisher: Temmuz boyunca Facebook reklamları askıya alındı.

Adidas: Uluslararası çapta temmuz boyunca Facebook ve Instagram'da reklamları olmayacak.

Puma: Önümüzdeki bir ay Facebook ve Instagram'a reklam vermeyecek.

Madewell: Temmuz'da Facebook ve Instagram'da reklamları yer almayacak.

Pfizer: Facebook ve Instagram'dan reklamlarını en az bir ay boyunca geri çekti.

Chipotle Mexican Grill: Temmuzda Facebook'a verilen reklamları durdurdu.

Procter&Gamble (P&G): Ariel, Gilette, Braun, Oral-B, Prima, Head&Shoulders, Pantene gibi dünyaca ünlü markaları bünyesinde bulunduran şirket, reklamlarını ‘nefret ve ayrımcılık’ söylemleri olan platformlardan çekecekleri açıklamasını yaptı.