Türkiye son 10 yılda özgürlüklerin en çok gerilediği ikinci ülke

Demokrasi, insan hakları ve siyasi özgürlüklerin teşvik edilmesini amaçlayan düşünce kuruluşu Freedom House’un “Dünyada Özgürlükler 2020” raporuna göre, Türkiye son 10 yılda dünya genelinde özgürlüklerin en çok gerilediği ikinci ülke oldu.

ABD merkezli demokrasi, insan hakları ve siyasi özgürlüklerin teşvik edilmesini amaçlayan düşünce kuruluşu Freedom House (Özgürlük Evi) “Dünyada Özgürlükler 2020” raporunu açıkladı.

“Demokrasi İçin Lideri Olmayan Bir Mücadele” başlıklı raporda, 195 ülke ve 15 bölge değerlendirildi. Raporda, 83 ülke “Özgür”, 63 ülke “Kısmen Özgür”, 49 ülke ise “Özgür Olmayan” kategorilerinde sınıflandırıldı.

“Özgür Olmayan Ülkeler” kategorisinde yer alan Türkiye, son 10 yılda dünya genelinde özgürlüklerin en çok gerilediği ikinci ülke oldu. 10 yılda 31 puan gerileyen Türkiye’nin önündeyse 32 puan kayıpla Orta Afrika ülkesi Burundi yer aldı.

Raporda 2020’de yakından izlenecek 10 ülke arasında yer alan Türkiye için, “Belediye seçimleri, zafer kazanan muhalefet için dönüm noktası olsa da temel insan haklarında kısıtlamalar sürdü. Suriye’nin kuzeyinde devletin düzenlediği harekata karşı seslerini yükseltenlere baskı uygulandı” ifadeleri kullanıldı.

Raporda ayrıca, ABD’nin Suriye’nin kuzeyinden çekilmesiyle oluşan boşluğu Rusya ve Türkiye’nin doldurmasıyla, bölgedeki Kürt nüfusa karşı yeni bir kötü muamele dalgasının yayıldığı ve IŞİD ile mücadelenin tehlikeye girdiği de yer aldı.

“Özgür olmayan” kategorilerindeki 49 ülke arasında en kötü durumda olan 10 ülke ise şöyle: Tacikistan, Libya, Somali, Suudi Arabistan, Ekvador Ginesi, Kuzey Kore, Türkmenistan, Güney Sudan, Eritre ve Suriye.

Son 20 yıldır “özgür” kategorisinde yer alan 41 ülkenin 25’inin puanlarındaysa bu yıl net düşüşler kaydedildi. Buna örnek olarak Pekin yönetimi karşıtı protestoların düzenlendiği Hong Kong’da polisin baskısı nedeniyle dört puanlık düşüş yaşandı.

“Demokrasi tüm dünyada saldırı altında” denilen raporda, bu saldırının etkilerinin sadece Çin, Rusya ve İran gibi otoriter ülkelerde değil, temel hak ve özgürlükleri yıllardır savunan ülkelerde de hissedildiği belirtildi.

Freedom House’un özgürlük raporuna göre 2019 yılı, tüm dünyada özgürlüklerin art arda giderek gerilediği 14’üncü yıl oldu. Rapora göre 2019'da 64 ülkede halkların siyasi hakları ve sivil özgürlüklerinde gerileme yaşandı; bu alanlarda sadece 37 ülkede ilerleme kaydedildi. 2018'de ilerleme kaydedilen ülke sayısı 50'ydi.

2019'un en fazla kayıpları da en büyük kazanımları da Afrika ülkelerinde kaydedildi. Sudan, Madagaskar ve Etiyopya, en çok demokratik kazanımı elde ederken, Benin, Mozambik ve Tanzanya ise seçimlerdeki yolsuzluklar ve devletlerin baskı politikaları nedeniyle en fazla gerileyen ülkeler oldu.

Freedom House'un açıkladığı 2018 Dünyada Özgürlükler Raporu'nda, Türkiye "kısmen özgür" kategorisinden "özgür olmayan ülkeler" arasına alınmıştı. 2018’de "Demokrasi Krizi" başlıklı yayımlanan raporda, Türkiye'nin özgür olmayan ülkeler kategorisine alınmasında, siyasi haklar ve bireysel özgürlüklerde yaşanan gerileme gerekçe olarak gösterilmişti.


(Mezopotamya)