'Şeker Bayramı gibi Ramazan Bayramı da bizim icadımız'

Hemen her konuda kutuplaşan Türkiye toplumu, bayramlara verilen isimler konusunda da uzun zamandır ayrı düşmüş durumda.

Toplumun muhafazakar kesiminin büyük bölümü, bir ay tutulan oruçtan sonraki bayramı Ramazan Bayramı olarak isimlendirirken, daha seküler kesimler ise Şeker Bayramı tanımını kullanıyor. 

Karar Gazetesi köşe yazarı İbrahim Kiras ise, bayram kelimesinin dahi kökeninin tartışmalı olduğuna dikkat çekiyor. 

Kimilerine göre, kelimenin kökeni Farsça 'bezram'dan gelirken, kimilerine göreyse Türkçe'de de var olan eski bir kelime. 

Kiras, Kaşgarlı Mahmud'un da kelimeyi ilk kez Farslar'dan işittiğine dair açıklamasına yer verdiği yazısında, Türkçe'de kullanılan dini terimlerin neredeyse tamamının Farsça olduğuna dikkat çekiyor.

Salat, namaz, oruç, abdest ve hatta peygamber kelimesi. 

Kiras, bunun sebebinin Türklerin İslamı İranlılardan öğrenmiş olması olarak açıklarken, İran'ın birkaç yüz yıl öncesine kadar 'ehlisünnet' anlayışla yaşadığını hatırlatıyor. 

Kiras, Türkiye'deki İslam üzerindeki İran etkisini şu sözlerle anlatıyor:

"Hanefi mezhebinin önderi İmam-ı Azam Ebu Hanife de İranlıydı. Dolayısıyla Türkçedeki dinî terimlerin çoğunlukla Farsça kökenli olmasında şaşılacak bir durum yok.

(Sonra şu da var: Bugün Türk devleti diye bildiğimiz Selçuklular aslında bir İran devletiydi ve Anadolu Selçuklularının sarayında bile konuşulan dil Farsçaydı. Sadece sarayda konuşulan resmi dil değildi Farsça, kozmopolit Anadolu şehirlerinin sokaklarında, çarşılarında da Türkçe değil, Farsça konuşulurdu. Selçuklu döneminde sadece göçebe Türkmenlerin kendi aralarında konuştuğu dil olan Türkçe ancak Osmanlı döneminde resmi dil haline gelmiş ve yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır.)"

Ramazan Bayramı isminin Türkler tarafından uydurulduğunu belirten Kiras, Arapça'daki aslının ise, 'Iyd el-Fıtr' olduğunu belirtiyor. Kiras, Şeker Bayramı isimlendirmesinin de benzer bir geçmişi bulunduğuna değiniyor. 

Kiras, iki farklı adlandırma içinse şu tespitlerde bulunuyor:

"Ne var ki bugün Şeker Bayramı ifadesini daha ziyade “seküler” kesim tercih ediyor. Ramazan kelimesini “fazla dinî” buldukları için herhalde!

Buna karşı muhafazakâr kesimde de Şeker Bayramı ifadesine karşı bir alerji oluşmuş bulunuyor. “Bu bayram Ramazan Bayramı, Şeker Bayramı değil!”tepkisini son zamanlarda sıkça işitiyoruz.

Oysa, dediğim gibi, Şeker Bayramı adlandırması da tıpkı Ramazan Bayramı adlandırması gibi bizim ecdadın icatlarından. Başka bir bayram yazısında da anlatmıştım bu konuyu: Osmanlı bu bayrama Şeker Bayramı diyordu, ama bugün Şeker Bayramı diyenlerin en azından bir kısmıyla aynı gerekçeyle değil. Şeker Bayramı adlandırmasını bu bayramda tatlı yemenin “sünnet” olmasına dayandırıyordu eskiler."

http://www.karar.com/yazarlar/ibrahim-kiras/ramazan-bayrami-adi-da-bizim-icadimiz-7244