Kas 28 2017

Suriye'de 'zafer' Rusya'nın, peki 'barış' kimin olacak?

Rusya Suriye'deki sivil savaş boyunca sürdürdüğü stratejiyle dünya çapında eleştirilerin hedefi oldu. Savaşın ilk günlerinden beri, Beşar Esad'ın yanında durması; "kendi halkına silah doğrultan" ve zehirli gaz kullanan bir lidere destek olmakla suçlanmasına sebep oldu.

Bunun yanı sıra Rusya'nın, Suriye rejimine verdiği operasyonel destek sırasında da, sivilleri korumayı bir öncelik haline getirdiği söylenemez.

Bunun yanı sıra ittifakın iç politikada da olabildiğince az zarara neden olması için önlemler aldı Rusya. Sınırlı sayıda Rus askeri operasyonlar için bölgeye gönderildi ve çok az sayıda Rus askeri bu operasyonlar sırasında hayatını kaybetti.

BBC'nin diplomasi muhabiri Jonathan Marcus da Salı günü yayınlanan bir yazıda, Rusya'nın zaferi; tüm eleştirilere rağmen "reelpolitik"e ağırlık vererek ve kararlarının ahlaki yönünü dikkate almayarak kazandığını söylüyor. 

Peki, her ne kadar IŞİD Suriye'deki kalelerinden çıkarılmış ve büyük ölçüde dağıtılmış olsa da, Esad karşıtı güçler için de savaşın sonuna gelindi mi? 

Esad rejimi güçten düşmedikçe, muhalefet güçleri mülteci olarak başka ülkelerde yaşamak zorunda kaldı. Hala Batılı devletlerin Esad'ı devre dışı bırakmasını ve onları ülkelerine geri döndürmesini bekliyorlar. 

Yazıda görüşlerine yer verilen Oklahoma Üniversitesi'nden Profesör Joshua Landis, bu güçlerin "100 yıl öncesinin Beyaz Rusları gibi" muhtemelen hayal kırıklığına uğrayacağını söylüyor. 

BBC muhabiri Marcus için asıl soru ise, "Zaferi kazanan Rusya, barışı da getirebilecek mi?"

Profesör Landis, ABD'nin Suriye'deki Kürtlere desteğini sürdürerek Suriye rejimini "yoksullaştırabileceğini" ve böylece bölgede hala söz sahibi olabileceğini söylüyor. Çünkü ABD Kürtlerin Suriye'deki önemli petrol ve doğalgaz yataklarını ele geçirmelerine yardım etti. "Bu da Suriye'nin yeniden yapılanmasının çok zor olacağı anlamına geliyor."

Landis, "ABD Kürtlerle işbirliği yaparak, Türkiyei Suriye ve Irak'ı dışarıda tutmaya devam edecek" diyor. 

Ancak ABD'nin Kürtlere destek vermeyi sürdürüp sürdürmeyeceği de; Ankara-Moskova-Tahran arasındaki anlaşmanın ne kadar süre dayanabileceği de; Rusya'nın Suriye'nin geleceğine dair planları da şu an için belirsiz.

Marcus, "Rusya'nın zaferi eksiksiz olmaktan çok uzak" diyor. Ancak bu Rusya'nın "Orta Doğu'da önemli bir diplomatik oyuncu olduğu" ve "dünya sahnesine geri döndüğü" gerçeğini değiştirmiyor. 

"Tüm dış güçlerin Suriye'de yarattığı sefalet ve ızdırabı bir kenara koyacak olursanız, bu Putin'in kitabında başarı anlamına geliyor."