ABD Temsilciler Meclisi’nde F-35’leri durdurma adımı, Ankara’dan ‘S-400’ler bitti’ mesajı

ABD ile Türkiye arasında derin krize yol açan S-400 meselesinde sıcak gelişmeler yaşanıyor.

Reuters, ABD’nin talebi üzerine Ankara’nın S-400 alımını ertelemeyi değerlendirdiğini yazınca gündem bir anda değişiverdi. 

Bu gelişmeyle paralel Rusya’nın İdlib’e saldırıları yoğunlaşınca Ankara’dan açıklama geldi.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, S-400’ler konusunda erteleme ya da durdurmanın gündemde olmadığını söyledi. 

Rus yapımı hava savunma sistemi S-400'lerin temmuz ayında Türkiye'ye teslimatı planlandı.


NTV’nin aktardığına göre Çavuşoğlu, “Çalışma grubu olacaksa önşartsız yürütmek isteriz. Buna uzmanlar karar versin. Yapıcı bir teklifte bulunduk, ABD kendisine güveniyorsa kabul etmesi lazım. Ertelemeyi niye biz konuşalım? Bu bitmiş bir anlaşmadır. Bunu konuşmanın zamanı da değil. Önerimiz iyi niyetli ve yapıcıdır” dedi. 

Çavuşoğlu, İdlib’de yaşanan son gelişmelerle ilgili bir soruya ise “Bizim tavrımız net, saldırıların durması lazım. Bizim gözlem noktalarına saldırı yok. Ama endişelerimiz var” diye yanıtını verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ankara'da NATO Genel Sekreteri Jen Stoltenberg'le de S400'leri masaya yatırmıştı.


S-400’le igili bu sıcak gelişmeler yaşanırken ABD tarafında ise Temsilciler Meclisi Tahsisat Komisyonu Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarının teslimatının engellenmesini öngören bir bütçe yasa tasarısı çıkarttı.

BBC Türkçe’nin aktardığına göre komitenin tasarısında, F-35 teslimatı için federal bütçenin kullanılmasının yasaklanması teklif ediliyor. 

ABD Kongresi'nde politikalara etkide bulunmak için bütçe kullanımının engellenmesi, sık sık kullanılan bir yöntem olarak biliniyor.

Bu tasarıda da, uçakların Türkiye'ye teslimi için örneğin yakıt ikmali masraflarının karşılanması ve pilotlara ödeme yapılması engelleniyor.

Türkiye, Washington'ın diğer NATO müttefikleri gibi F-35'lerin hem alıcısı hem de üretim ortağı. Ancak ABD'li yetkililer Türkiye'nin Rus füze sistemini satın almasının, Lockeed Martin şirketinin imal ettiği F-35 jetlerinin güvenliğini tehlikeye atacağını savunuyor.

Tasarının yasalaşıp yasalaşmayacağı ya da yasalaşırsa bunun ne zaman olacağı konusunda bir netlik söz konusu değil. Tasarının yasalaşması için, Demokrat Partililerin kontrolündeki Temsilciler Meclisi'nden ve Cumhuriyetçilerin denetimindeki Senato'dan geçmesi gerekiyor.

Tasarının aynı zamanda, Savunma Bakanlığı için Temsilciler Meclisi'ndeki demokratların vermek istediğinden daha fazla, 750 milyar dolar bütçe isteyen Başkan Trump tarafından imzalanması gerekiyor.

ABD, S-400 alımına koz olarak Türkiye'yi F-35'lerin satışını durdurmakla tehdit ediyor.


Peki, S-400 krizinin çıkış noktası ne?

Türkiye, 1990'lı yılların ortasından bu yana güney komşuları Suriye, Irak ve İran'dan kaynaklanabilecek füze tehdidine karşı hava savunma sistemi edinmeye çalışıyor.

Savunma Sanayi Müsteşarlığı'nın 2000'li yılların başlarından itibaren açtığı ihalelerde sonuç alınamadı.

2011'de Suriye iç savaşının başlaması Türkiye'ye dönük tehdidin yeniden artmasına neden oldu.

ABD ise Türkiye'nin S-400 sistemlerine şu başlıca sebeplerden dolayı karşı çıkıyor:

NATO'nun en stratejik üyelerinden birisi olan Türkiye'nin ittifakın en önemli hasmı konumundaki Rusya ile geliştirdiği bu ilişkinin ortak güvenlik mimarisini zafiyete uğratacak olması kaygısı.

ABD savunma sanayiinin en önemli müşterilerinden olan Türkiye'nin başka üreticilere kaptırılması riski.

Türkiye'nin S-400 tedariğinin, ABD Kongresi'nin 2017 Ağustos ayında çıkardığı ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası (CAATSA) kapsamına girmesinden dolayı yaptırımlara muhatap olacak olması ve dolayısıyla Türk-Amerikan ilişkilerine yeni bir darbe vurulacak olması.

Türkiye'nin de üretim programında yer aldığı ve konuşlandıracağı beşinci kuşak savaş uçağı F-35'lerin hassas ve üstün özelliklerinin ayrıca her türlü faaliyetlerinin S-400 radar sistemi tarafından ele geçirilebilecek olması kaygısı. Dolayısıyla Türkiye'nin F-35 projesinin dışında bırakılması ve parasını verdiği uçakların teslim edilmeme olasılığının artması.

https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-48279423
Bu blok bozuk ya da eksik. Eksik içeriğe sahip olabilir ya da orijinal modülü etkinleştirmeniz gerekebilir.