Esra Tüzün
Ara 02 2017

Tansiyon’da sarı ışık

Amerika’da tansiyonun anayasası değiştirilince Türkiye’de doktorlar iki ayrı veri kullanmaya başladılar. Devlet hastanelerinde tansiyonu normal kabul edilen hastalara özel hastanelerde tedaviye başlanıyor.

Amerikan Kalp Derneği (AHA), Amerikan Kardiyoloji Koleji (ACC) ve dokuz kuruluşu tarafından yayınlanan yeni hipertansiyon kılavuzunda kan basıncı üst sınırı 14-9’dan 13-8’e indirildi.

14 yıldır ilk kez yenilenen kılavuza göre tedavi altındaki hastalar için hedef değerler de 14-9 yerine artık 13-8 olacak. Kan basıncı 13-8 üzerinde olan kişilerin hayat tarzı değişiklikleriyle beraber iki çeşit tansiyon ilacı alması öneriliyor. Şu anda tansiyon ilacı kullanan hastaların ise dozları değiştirilerek yeni ilaç eklemeleri yapılabilecek.

Bu değişikle Amerikalı yetişkinlerin yüzde 46’sının yüksek tansiyon hastası oldu. Daha önceki verilere göre her yüz Amerikalının 32’si tansiyon hastası kabul ediliyordu.

ABD Hükümeti tarafından gerçekleştirilen dokuz bin kişinin katıldığı araştırmada bir insanın tansiyonunun 13’e ulaştığında damarı tıkanmaya başladığını kanıtlandı. Bu oranda tansiyonu değeri olan hastalara birinci kademe yüksek tansiyon teşhisi konuluyor ve ilaç tedavisi tavsiye ediliyor.

Türkiye’de Sağlık Bakanlığı ise yüksek tansiyon sınırı olarak 14’e dokuzu kabul ediyor ve ancak bu sınırda ilaç öneriyor.

Bir derece küçük bir veri olarak kabul edilmiyor. Tıp dünyasının sessiz katil ilan ettiği tansiyon belirti vermiyor bu nedenle tansiyonun düzenli şekilde kontrol edilmesi büyük önem taşıyor. Amerika yeni verilerle yüksek tansiyonun problem yaratmadan kalp krizi, felç, böbrek yetmezliği gibi hastalıklar ortaya çıkmadan kontrol ettirmesini sağladığı için öneriliyor.

Tansiyon’daki yeni veriler dünyada tıp otoriteleri tarafından tartışılmaya başlandı. İlaç lobilerinin tansiyon oranlarını aşağılara çekerek ilaç kullanma oranını artırdığını iddia edenlere karşılık Amerikan Kalp Birliği, “Bu veriler yapılan pek çok çalışmanın sonucu olarak belirlenmiştir. Yaşam stilini değiştirmek de tansiyonu kontrol almak için büyük önem taşır” açıklamasında bulundu.

Amerika’da yaşayan ünlü Türk kardiyolog Colombiya Üniversitesi Kardiyoloğu Doç. Dr. Özgen Doğan, “Amerika bu değişikliği pek çok bilimsel araştırmaya dayandırıyor. Tansiyonda risk artışı 11.5’den 7.5 üzerinde başlıyor.

Tansiyonunuz ne kadar düşükse o kadar iyisiniz. Genel rakamlara bakıldığında yüksek tansiyon sorunu olup da tedavi olmayanların ömrü beş yıl kısalır. Tansiyonu kontrol ederek felç riskini yüzde 40 düşürebilirsiniz” diyor.

Uzun süredir zaten yeni verileri baz aldıklarını ve hastalarını özellikle yaşam stillerini değiştirerek tansiyonlarını düşürmeye çalıştıklarını anlatan Doç. Dr. Özgen Doğan, “verdiğiniz her beş kilo tansiyonu iki derece düşürebilir. İlaçlar tansiyonu iki ya da üç derece düşürebilir” diyor.

Türkiye Amerika tarafından kabul edilen tansiyon verilerini şimdilik tanımıyor. Sağlık Bakanlığı verilerine göre 14-9 yüksek tansiyon olarak kabul edilirken 13-8 düzeyi normal olarak kabul ediliyor.

Kalp Cerrahı Prof. Dr. Melih Us hastaları için uzun süredir 12-8’i tedavi değeri olarak kabul ediyorum. Hatta ortalama tansiyonu 9-6 olan kişilerin tansiyonu 12-8 ise bu bile yüksek tansiyon belirtisidir. Kişilerin genel tansiyonuna göre tedaviye başlamakta fayda var.

Yoksa geç kalınmış olabilir. Bu da tansiyonun vücuda verdiği hasarı artırır” diyor.

Özel hastanelerdeki doktorların çoğu izlemeye alarak 13’e 9’luk değerlerde tedaviye başlıyorlar. Ancak devlet hastanelerinde tansiyon hastası ancak 14’e dokuz değerinden sonra ilaç veriliyor.