Esra Tüzün
Kas 21 2017

Türkiye gereksiz ameliyatlar cenneti

Bir gün aniden kendinizi ameliyathanede bulabilirsiniz. Peki gerçekten bu müdahale sizin için gerekli mi?

Tıp dünyası “Türkiye gereksiz ameliyatlar cenneti mi oldu” konusunu geçtiğimiz hafta yeniden tartışmaya başladı.

Uzun süredir patlama yaşanan ameliyat rakamlarına yalnızca hastalar değil artık doktorlar da isyan ediyor. Sezaryenden fıtık ameliyatına, nodülden apandisite kadar pek çok operasyon boşu boşuna mı yapılıyor?

Beyin Cerrahı Doktor Tunç Koç’un geçen hafta hastaları ile paylaştığı yazı tıp dünyasında büyük yankı uyandırdı. Para uğruna uçana kaçana ameliyat mı yapılıyor? Gerçekten verilen ameliyat kararlarının ne kadarı doğru? Dr. Koç’un görüşü şöyle:

Gereksiz ameliyatlar ülkesi haline geldik. Ülkemizde bel ve boyun fıtığı ameliyatlarının yüzde 95’i gereksiz ameliyatlar ve bu hastalar ameliyatsız yöntemlerle de kolaylıkla tedavi edilebilirler.

Maalesef burada doktorların ve mantar gibi her tarafı saran özel hastanelerin para hırsları tıbbi doğruların ve tıbbi ahlakın önüne geçmekte. Aynı durum obezite ameliyatları, tiroid ameliyatları için de geçerli. Ameliyat kararı verirken hastalıkların ve tüm tedavi alternatiflerinin iyice araştırılmasında fayda var.

Doktor Koç ne kadar başarılı olursa olsun ameliyatın risklerini hatırlattı. Çünkü pek çok cerrah zaman zaman bunu unutabiliyor.

Dr. Tunç Koç
Dr. Tunç Koç

Gereksiz yere beyine şhunt bile takılabildiğini anlatan Tunç, ikinci görüşün kurtarıcı olup olmadığını özel bir hasta deneyimle sorgulamış:

Özellikle ileri yaştaki normal basınçlı hidrosefali olduğu düşünülen hastalar için olabildiğince derinlemesine inceleyip karar vermek lazım. Doğru hasta seçimi yapılmazsa sonuç başarılı olmuyor ve hasta bu işlemden zarar görebiliyor.

Geçenlerde bir hastam şunt ameliyatı teşhisi ile geldi. Bir tanesi hastanın akrabası olmak üzere dört cerrah da bu teşhisi doğrulamıştı. Özenli bir muayeneden sonra sorununun beyin değil, belindeki darlık olduğunu saptadım.

Omurga kanalı darlığı için yapılan ameliyatın ardından hasta tamamen iyileşti. Birinin kafasını açmadan, beynini kurcalamadan önce faydası ve zararı ne olacak diye iyice düşünmek gerekli.

Gereksiz ameliyat konusu aslında dünyada da tartışılıyor. Almanya ve Hollanda bu konuda büyük bir problemle karşı karşıya kaldıklarını itiraf ettiler.

Türkiye’de Sağlık Bakanlığı gereksiz ameliyat yapıldığı suçlamasını reddetmekle birlikte özellikle sezaryen konusunda yaptırım uyguluyor.

Cerrah Tunç Koç bu itirafı yaparken yalnız değil Prof. Dr. Serdar Tezelman, tiroid ameliyatlarının yüzde 90’ının gereksiz yapıldığını iddia ediyor.

Prof. Dr. Ahmet Rasimküçükusta ise “By -pass, geniz eti, sinüzit, polip, burun kemiği, apandis, safra kesesi, sezaryen başta olmak üzere gereksiz yapılan onlarca ameliyat var” diyor.

İdealist doktorların bu iddialarına hastalar da katılıyor ancak yine de gereksiz müdahaleden kaçamıyorlar. İlk hedef ise özel sağlık sigortası bulunan hastalar oluyor.

Fethi Altan yüksek tansiyon şikâyeti ile gittiği hastanenin acil servisinde kardiyoloji muayenesinden geçtiğini doktorun kendisine, yapılan EKG sonunda, “Kalp krizi geçirmişsiniz acilen anjiyo yapmamız gerekli, stend takmamız gerekebilir” dediğini anlatıyor.

Acilen yapılan anjiyo sonunda tıkanıklığa rastlanmadığını anlatan Altan, hikayesine şöyle devam ediyor:

O an hiç vaktim kalmadığını düşündüğüm için ikinci görüş alamamıştım.’ Operasyonun ardından bir hafta sonra ikinci görüş aldığım doktor sizin anjiyo olmanıza gerek yok, yüksek tansiyon hastası olduğunuz açık’ yanıtı verdi.Hastaneye bu durumu ve doktorun beni zorla müdahaleye sürüklemesinden rahatsız olduğumu iletince kendilerinden‘Evet doktorumuzun acemiliğine gelmiş’ yanıtını aldım. Bu acemilik benim 8 bin liralık bir fatura ile karşılaşmama neden oldu. Yüksek tansiyon sorunum da tedavi edilemedi.

Türkiye’de hukuk yolu ile bu sorunun çözülebileceğine inanmadığı için mahkemeye baş vurmamış, “Boşu boşuna stend takılmadığı için şükrettim. Daha sonra benimle aynı durumda olan pek çok kişi olduğunu öğrendim” diyor.

Türkiye’de tetkik yöntemi olarak kullanılan anjiyo moda gibi yapılırken riskleri hataya yeterince anlatılmıyor.
Gereksiz yere neşterle karşılaşmamak için akıllı hasta olmak ve ameliyat kararlarını mutlaka sorgulamak gerekiyor.