Anketler, palavralar, KONDA ve Metropoll’e teessüfler

Seçimlere bir aydan az kala, ciddi anketler geçmişe nazaran çok daha az sayıda basına düşüyor.

“Nedenini araştırmalı'' dedik ve bulduk. Öte yanda anket yaptığını iddia edenler, veya künyesini deklare etmeden sonuç anlatanlar hızla çoğalıyor. Basın da siyasi meşrebine göre istediği anketi  manşetine taşıyor.

Seçmen ne yapacağını bilir, seçime giderken kimin önde olduğunu öğrenmesi çok önemli değil. Ama ekonominin aktörleri açısından seçim sonuçları hayati önem taşıyor, çünkü partiler gerek ekonomi, gerekse sosyal politika ve diplomasi alanında oldukça zıt çözümler vadediyor.

Peki, AKP’ye çalışan şirketler niye anket sonuçlarını açıklamıyor?

Basında edindiğimiz bilgilere göre, Andy-AR AKP’nin bir numaralı araştırma şirketi. Optimar, Genar ve ORC de parti adına çalışmalar yapıyor olabilir. ANAR artık ihale alamıyor. A&G’nin AKP ile bir cins işbirliği içinde olduğunu düşünüyoruz, ama kesin bilmiyoruz. 

Geçmişte AKP adına anket yapan firmalar büyük bir gururla sonuçları basınla paylaşırdı. Bu kez, anketler ya partiye, ya da partiye yakın duran köşe yazarlarına sızdırılıyor.

Aşağıda, partiye sunulan bir anketten (kötü)  örnek vereceğiz,  şimdi AKP’ni stratejisini anlamaya çalışalım. İki olasılık var. Birincisi, Erdoğan ve AKP oylarını gizleyerek, seçmeni partisinin iktidarı kaybedeceği korkusuyla sandığa cezbetmeyi planlıyor.

İkinci ve daha akla yakın  seçenek ise anketler kamuoyuyla paylaşılamayacak kadar kötü.

Bu tezi niye inandırıcı bulduğumuzu  aşağıda anlayacaksınız.

KONDA ve Metropoll gibi iki güvenilir ve tahmin gücü yüksek kurumun düzenli anket yaptığını biliyoruz, çünkü yöneticileriyle görüşenler bunları rahatlıkla paylaşıyor. Ama sadece abonelere anket sonucu satma hırsıyla iki firma da sonuçlarını gizleyerek bilgi kirliliğine istemeden hizmet veriyor.

Ayrıca, her iki kurumun da adını kullanan bir çok kişi ortalıkta boy göstererek isimlerini kirletiyor.

Yeni  Akit’te bir haber:  AK Parti ve Erdoğan’ın oy oranını açıklayan Ünal, “AK Parti olarak 46-48 bandındayız. Cumhurbaşkanlığında 54-56 bandındayız. Kamuoyu araştırmalarının 2 üstü, 2 altı durumu olabildiği için bunu söylüyorum.” dedi.

Ya Sayın Ünal anketin künyesini açıklasın,  ya da Yeni Akit diğer partilerin yaptırdıkları anketlere de yer versin. Biz partilerin yaptırdıkları anketleri araştırmamıza katmıyoruz, çünkü geçmişte bunların hem AKP hem de CHP örneğinde gerçekten birkaç standart sapma uzaklaştığını gördük.

Elimizdeki en taze  anket  İstanbul Ekonomi Araştırma (IE) tarafından yapıldı.  24 Haziran seçim anketi sonuçlarına göre; AK Parti’de ciddi bir düşüş gözleniyor. Beş farklı araştırmanın kıyaslamalı analizinin yer verildiği son seçim anketleri Cumhurbaşkanlığı Seçimi’nin ikinci tura kalacağını gösteriyor.

IE’in bulguları da şöyle:

  • 1- Cumhurbaşkanlığı seçiminin kaç tur olacağının belirleyicisi Sayın Erdoğan’ın 1. tur oy oranı olacaktır. Nisan ayından beri süregelen trend Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 2. tura kalacağını göstermektedir.
  • 2- Partilerin tek başlarına oy oranları ile ittifak oy oranları arasındaki farklar, siyasi birlikteliklerin hem pozitif hem de negatif yönlü oy geçişkenliklerine sebep olduğunu göstermektedir.
  • 3- Meclis dağılımına bakıldığında, bugün itibariyle hiçbir parti veya ittifakın meclis çoğunluğunu sağlayamadığı görülmektedir.

İstanbul Ekonomi Araştırma’nın yaptığı son seçim anketlerine göre, cumhurbaşkanlığı seçiminde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ilk turdaki oyu yüzde 44.02 olarak çıktı. Diğer cumhurbaşkanı adaylarının oy oranları paylaşılmadı.

Milletvekili seçimlerinde 25 Nisan, 6 Mayıs, 16 Mayıs ve 26 Mayıs tarihli son anketler AK Parti’de yüzde 53’ten yüzde 44,5 oy oranına kadar ciddi bir düşüş gözleniyor. Millet İttifakı’nda ise yüzde 34,2’den yüzde 40,5 oranına büyük bir yükseliş görünüyor.

HDP’nin ise tüm sonuçlarda barajı geçtiği, özellikle son anket sonuçlarına göre yüzde 13,5 oy oranına yükseldiği görülüyor.

Bu sonuçlara göre Meclis’te çoğunluğu sağlayan parti ya da ittifak çıkmıyor.

Bir not düşelim:

İstanbul Ekonomi’nin son cümlesi teknik olarak doğru, ama  genel anlamda yanlış. HDP TBMM’ne girerse, bir çok konuda Millet İttifakıyla birlikte hareket eder.

Dolayısıyla IE’nin sonuçlarına göre Cumhur ittifakı TBMM’de azınlığa düşecek.

Elimizdeki tüm künyeli anketleri derlediğimizde, başkanlı seçimi hakkında Milli Gazete’de yer ala şu habere çok benzer sonuçlar elde ettik:

“Erken seçimin ilan edildiği günden bu yana daha da sıkılaşan ve birden fazla araştırma şirketi tarafından ele alınan seçim anketleri, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci tura kalacağına dair önemli veriler içeriyor. Birden fazla anket şirketi tarafından yapılan ve birbirine yakın bulunan sayılar, ikinci turun kaçınılmaz olduğunu gösteriyor”.

Genel seçimlerde son durumu paylaşalım:

Cumhur İttifakı:  %48

Millet İttifakı: %38.5

HDP:  %10.2