Şub 23 2018

Almanya, Türkiye konusunda cüzdan ile vicdan arasında sıkıştı

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) Özgür Suriye Ordusu (OSÖ) unsurlarının desteğiyle Afrin'e yönelik askeri operasyonu devam ederken, operasyonda Alman üretimi ‘Leopard 2’ tanklarının kullanıldığının ortaya çıkması, Almanya’da Türkiye'ye yapılan silah ve savunma sanayi ürünleri ihracatına ilişkin tartışmanın dozunu yükseltti.

TSK’nin YPG'ye karşı Alman savaş Leopord tanklarnın kullanılması Berlin'deki birçok politikacıyı dehşete düşürürken Başbakan Binali Yıldırım, "Gayet tabii ki kullanacağız, biz bunları bu günler için aldık. Ülkemize yapılan saldırılarda bu silahları kullanmayıp ne zaman kullanacağız" diyerek eleştirileri reddetti.

Türkiye'nin ‘Zeytin Dalı’ Operasyonu, Leopard tanklarının modernizasyonuna yeşil ışık yakmaya hazırlanan Almanya hükümetini zor durumda bırakırken modernizasyonun başladığına dair söylentiler başladı.  Berlin'den resmi açıklama yapılmadı. Son kararı yeni hükümetin vermesi bekleniyor.

Almanya ile Türkiye arasındaki silah ticareti 1980'lere dayanıyor. Türkliye, Almanya'dan diğer silah ve mühimmatın yanı sıra Rheinmetall ve Krauss-Maffei Wegmann şirketlerinin imal ettiği Leopard tanklarını da alıyor. Türkiye savaş tanklarının "Mercedesi" olarak nitelendirilen Leopardlardan yüzlercesini getirtti.

Öte yandan Alman ordusunun envanterinde de bulunan Leopard 2 tipi savaş tankları son derece modern olması nedeniyle dünya silah piyasasının gözdeleri arasında bulunmakta.

Silah satın alma sürecinde imalatçı şirketler gelen talebi hükümete iletiyor, son kararı da hükümet veriyor. Karar 2000 yılında Sosyal Demokrat-Yeşiller koalisyonu tarafından hazırlanan "silah ihracat yönetmeliği"ne veriliyor.

NATO ülkeleri, prensipte güvenilir ülkeler olduklarından, söz konusu ülkelere silah satışına kısıtlama getirilmiyor. Ancak münferit durumlarda özel siyasi nedenlerle kısıtlama yapılabileceği ihracat yönetmeliğinde yer alıyor.

Almanya hükümetleri Türkiye'nin silah taleplerine bu prensipler doğrultusunda karar verirken, "NATO savunma yardımı" çerçevesinde gönderilen silahların sadece yurt savunmasında kullanılması ve iç huzursuzluklarda kullanılma şart aranıyor. Örneğin, Kürtlere karşı Alman silahlarına başvurulmaması şartı konuyor.

Alman Yeşiller ve Sol partileri Kürt meselesi ve insan haklarının durumu nedeniyle Türkiye'ye silah satışının yasaklanmasını talep ediyordu.

Ancak Berlin hükümeti 15 Temmuz  darbe girişiminden sonra Alman silahlarının da kullanılabileceği endişesiyle ihracat izinlerini kısıtladı. Fakat silah alışverişi durmadı. Yeşiller Partisinin 2017 Mayısında hükümete verdiği yazılı soru önergesinde "görünüşe göre insan haklarının pek dikkate alınmadığı ve NATO müttefiki Türkiye'ye silah satışlarının prensip olarak kısıtlanmadığı" ifade edildi.

Öte yandan Alman vatandaşlarının Türkiye'de tutuklanması da silah ticaretinin askıya alınmasında rol oynadı. Die Welt muhabiri Deniz Yücel, serbest bırakılması için "kirli anlaşma" yapılmasını istemediğini belirtirken, tahliyesi karşılığında Türkiye'ye silah satılmasına karşı olduğunu kastetmişti. Alman hükümeti bu iddiayı reddederek, Dışişleri  "ne temiz, ne de kirli anlaşmaların olduğunu" ve "hiçbir zaman bu yola başvurulmadığını" söyledi. Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da Gabriel'in sözlerini teyit etti.

Ancak Türk hükümetinin Yücel'in tahliye edilmesinden sonra açıkça Alman şirketleriyle birlikte savaş tankı imal etmek istediğini duyurmasıyla Türkiye'nin önemli bir engelin ortadan kalktığı noktasından hareket ettiğine işaret edilmiş oldu.

Öte yandan Almanya'da Türkiye'ye silah satışının durdurulmasını talep eden insan hakları savunucuları ve politikacıların sayısı tırmanıyor.

Orta vadede yabancı silah bağımlılığından kurtulmak için savunma sanayiini büyüten Türkye, "Altay" tankını imal edebilmek için yabancı ekspertize, lisansa ve teknoloji transferine başvurmak durumunda

2016 yılında Türk ortağıyla birlikte kurulan "Rheinmetall BMC Defense Industry" şirketi  "Altay" tankının imalatına talip oldu. Alman şirketler bu gibi farklı metodlara başvurarak Türkiye ile silah alışverişinde yeni iş birliğine gitmeyi planlıyor.

 

 

 

http://www.dw.com/tr/t%C3%BCrkiyeye-silah-ihracat%C4%B1-ticaret-mi-insan-haklar%C4%B1-m%C4%B1/a-42706357